Theo dữ liệu mới từ Bộ Tài chính, tính đến ngày 17/3, tổng nợ quốc gia của United States đã đạt hơn 39.016 tỷ USD, tăng thêm 1.000 tỷ USD chỉ trong vòng 5 tháng. Con số này phản ánh nhiều thập kỷ áp lực tài chính và là khoản tiền mà chính phủ liên bang đã vay mượn, phần lớn thông qua việc phát hành trái phiếu kho bạc.

Để dễ hình dung, khi Tổng thống Donald Trump tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ đầu tiên, nợ công Mỹ mới ở mức khoảng 19.000 tỷ USD, tức đã tăng gấp đôi trong chưa đầy một thập kỷ. Dù việc quản lý nợ thuộc trách nhiệm của chính phủ, nhưng gánh nặng trả nợ cuối cùng nhiều khả năng sẽ đè lên vai người dân Mỹ thông qua hệ thống thuế.

Không chỉ quy mô nợ tăng nhanh, chi phí trả lãi cũng đang trở thành vấn đề lớn. Giống như một hộ gia đình phải trả lãi vay mua nhà hay thẻ tín dụng, chính phủ Mỹ cũng phải trả lãi cho hàng chục nghìn tỷ USD đã vay. Theo Peter G. Peterson Foundation, chi phí lãi ròng của Mỹ năm 2024 đã lên tới khoảng 880 tỷ USD, mức cao nhất trong lịch sử. Với tốc độ hiện tại, con số này có thể chạm mốc 1.000 tỷ USD mỗi năm vào cuối năm 2026, tương đương khoảng 83 tỷ USD mỗi tháng.

Nếu chia đều, với khoảng 128 triệu hộ gia đình tại Mỹ, mỗi hộ sẽ “gánh” trung bình khoảng 650 USD tiền lãi mỗi tháng, tức khoảng 7.800 USD mỗi năm, dù thực tế mức đóng góp sẽ khác nhau tùy thu nhập và nghĩa vụ thuế. Điều đáng chú ý là tiền thuế của người dân hiện chủ yếu được dùng để trả lãi, chứ chưa làm giảm phần nợ gốc. Trong năm tài khóa 2025, khoảng 19% tổng thu ngân sách liên bang, tương đương 39 cent trong mỗi USD thuế thu nhập cá nhân, được dùng để trả lãi nợ. Khoản chi này đã vượt cả chi tiêu cho Medicare và quốc phòng, trở thành một trong những hạng mục tăng nhanh nhất trong ngân sách liên bang.

Về chủ nợ, khoảng một phần tư số nợ công do các nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ thông qua trái phiếu kho bạc Mỹ, vốn được xem là tài sản an toàn nhờ uy tín tín dụng của chính phủ Mỹ. Ba chủ nợ nước ngoài lớn nhất hiện nay gồm Japan, United Kingdom và China. Nhật Bản đứng đầu với hơn 1.100 tỷ USD, chủ yếu nhằm phục vụ chiến lược kinh tế và quản lý đồng tiền. Anh nắm giữ khoảng 807 tỷ USD, phần lớn thông qua hệ thống tài chính London đại diện cho các nhà đầu tư toàn cầu. Trung Quốc, từng là chủ nợ lớn nhất, hiện giữ khoảng 750 tỷ USD và đã giảm dần tỷ trọng trong những năm gần đây do yếu tố địa chính trị và nhu cầu nội tại.

Tuy nhiên, phần lớn nợ công Mỹ vẫn nằm trong tay các tổ chức trong nước, chiếm khoảng 68–75%. Trong đó, các quỹ liên chính phủ như an sinh xã hội và y tế nắm khoảng 20%, Cục Dự trữ Liên bang giữ khoảng 13%, còn lại thuộc về các nhà đầu tư tư nhân như quỹ hưu trí, quỹ đầu tư, ngân hàng, công ty bảo hiểm và chính quyền địa phương.

Tổng thể, bức tranh nợ công Mỹ cho thấy một hệ thống tài chính ngày càng phụ thuộc vào vay mượn và chi phí lãi ngày càng phình to, trong khi gánh nặng cuối cùng vẫn quay về với người nộp thuế.