Công bố thông tin về thay đổi sở hữu của cổ đông lớn tại CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) ghi nhận, ngày 14/8/2026 đánh dấu thời điểm nhóm nhà đầu tư do Sprucegrove Investment Management Ltd làm tổ chức đại diện chính thức vượt ngưỡng sở hữu 5% vốn tại PNJ.

Trước giao dịch, nhóm nhà đầu tư này nắm tổng cộng 24,18 triệu cổ phiếu PNJ, tương đương 4,72% vốn điều lệ. Sau các giao dịch, lượng cổ phiếu sở hữu tăng lên gần 25,81 triệu đơn vị, tương ứng 5,04% vốn. Như vậy, nhóm đã mua ròng khoảng 1,63 triệu cổ phiếu PNJ, qua đó nâng tỷ lệ sở hữu thêm 0,32 điểm phần trăm.

Phần lớn số cổ phiếu tăng thêm đến từ Vanguard International Value Fund. Theo bảng chi tiết giao dịch, quỹ này nâng lượng sở hữu từ 20,35 triệu cổ phiếu, tương đương 4% vốn PNJ, lên gần 21,86 triệu cổ phiếu, tương ứng 4,3%. Riêng Vanguard International Value Fund đã mua thêm khoảng 1,51 triệu cổ phiếu PNJ.

Vanguard là một trong những tổ chức quản lý tài sản lớn nhất thế giới, với quy mô tài sản quản lý lên tới 12.000 tỷ USD và phục vụ hơn 50 triệu nhà đầu tư trên toàn cầu, chỉ đứng sau BlackRock.

Ở diễn biến liên quan, ông Phan Quốc Công, Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc PNJ, trước đó cũng đã mua thành công 1 triệu cổ phiếu PNJ. Giao dịch được thực hiện theo phương thức khớp lệnh và thỏa thuận trong thời gian từ ngày 31/7/2026 đến 14/8/2026.

Trước giao dịch, ông Phan Quốc Công không sở hữu cổ phiếu PNJ. Sau khi hoàn tất, ông sở hữu 1 triệu cổ phiếu, tương đương 0,2% vốn điều lệ, qua đó chính thức trở thành cổ đông của doanh nghiệp.

Động thái gia tăng sở hữu của nhóm nhà đầu tư ngoại và lãnh đạo PNJ diễn ra trong bối cảnh hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đang chịu tác động đáng kể từ sự cố liên quan đến kiểm định kim cương.

Theo báo cáo mới đây của Chứng khoán Kỹ thương (TCBS), quý II/2026 đánh dấu lần đầu tiên PNJ ghi nhận lợi nhuận âm kể từ khi niêm yết.

Cụ thể, doanh thu thuần trong quý đạt 8.484 tỷ đồng, tăng 11,9% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ lại âm 283 tỷ đồng, trái ngược với mức lãi 437 tỷ đồng của quý II/2025.

Nguyên nhân chính khiến lợi nhuận đảo chiều là chi phí quản lý doanh nghiệp tăng đột biến. Trong quý II, khoản chi phí này lên tới 1.063 tỷ đồng, gấp hơn 5 lần cùng kỳ, tương đương mức tăng 422%. Trong đó, PNJ đã trích lập 865 tỷ đồng dự phòng cho cam kết mua lại kim cương sau sự cố kiểm định khiến khách hàng đồng loạt yêu cầu bán lại sản phẩm.

Theo TCBS, nếu loại trừ khoản trích lập 865 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế quý II của PNJ sẽ đạt khoảng 538 tỷ đồng, gần như đi ngang so với mức 547 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, ngay cả khi loại bỏ khoản chi phí bất thường này, hoạt động kinh doanh cốt lõi của PNJ cũng đã xuất hiện dấu hiệu suy yếu.

Biên lợi nhuận gộp trong quý II giảm từ 21,5% cùng kỳ năm 2025 xuống còn 18,4%, mức thấp nhất trong 8 quý.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, PNJ ghi nhận 25.729 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 49,4% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 1.185 tỷ đồng, tăng 6,3%.

So với kế hoạch kinh doanh năm, PNJ đã hoàn thành 52,9% mục tiêu doanh thu nhưng mới đạt 34,7% kế hoạch lợi nhuận cả năm.

Rủi ro từ khoản mua lại kim cương 7.062 tỷ đồng

TCBS cho rằng khoản trích lập 865 tỷ đồng mới phản ánh phần tổn thất đã được PNJ ghi nhận, trong khi doanh nghiệp vẫn đối mặt với những rủi ro chưa thể lượng hóa.

Theo phân tích của công ty chứng khoán, đặc thù của thị trường kim cương khiến giá trị hàng hóa phụ thuộc lớn vào giấy kiểm định. Trong khi đó, giá kim cương tự nhiên trên thị trường toàn cầu đang có xu hướng đi xuống, tạo thêm rủi ro đối với khả năng thu hồi giá trị hàng tồn kho của PNJ.

TCBS tính toán khoản trích lập 865 tỷ đồng tương đương khoảng 41%, cho thấy PNJ đang ước tính chỉ có thể thu hồi khoảng 59% số tiền đã chi để mua lại kim cương.

Đáng chú ý, chỉ trong 27 ngày, PNJ đã chi 7.062 tỷ đồng để mua lại các sản phẩm. Quy mô khoản tiền này vượt xa lượng tiền và các khoản đầu tư ngắn hạn của doanh nghiệp, hiện ở mức 4.002 tỷ đồng, đồng thời gấp hơn 4 lần doanh thu 1.588 tỷ đồng trong cùng giai đoạn.

Bên cạnh khoản tiền dành cho việc mua lại sản phẩm, quy mô hàng tồn kho cũng là yếu tố được TCBS lưu ý. Cuối quý II, hàng tồn kho của PNJ đạt 15.149 tỷ đồng, tương đương 109% vốn chủ sở hữu và 72,1% tổng tài sản.

Theo tính toán của TCBS, nếu giá trị có thể thu hồi của hàng tồn kho giảm thêm 10%, PNJ sẽ phải đối mặt với khoảng 1.515 tỷ đồng giá trị tài sản bị ảnh hưởng. Con số này tương đương hơn một nửa lợi nhuận cả năm 2025 của doanh nghiệp.

TCBS đánh giá tổn thất được ghi nhận trong quý II chủ yếu mới phản ánh tác động lên tài sản. Trong khi đó, ảnh hưởng đến doanh thu và thanh khoản mới chỉ bắt đầu và có thể thể hiện rõ hơn trong kết quả kinh doanh quý III.

Trên cơ sở những yếu tố trên, TCBS Research cho rằng chưa phải thời điểm để bắt đáy cổ phiếu PNJ. Theo đánh giá của công ty chứng khoán, mức chiết khấu hiện tại đã phần nào phản ánh những rủi ro mà thị trường đã biết, nhưng chưa chắc đã phản ánh đầy đủ các rủi ro vẫn chưa thể lượng hóa.

Trong bối cảnh kết quả kinh doanh chịu ảnh hưởng từ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến sự cố kim cương, PNJ đang chuẩn bị tổ chức ĐHĐCĐ bất thường năm 2026 để xem xét việc điều chỉnh kế hoạch kinh doanh.

Theo thông báo của PNJ, ngày đăng ký cuối cùng để chốt danh sách cổ đông tham dự đại hội là 25/8/2026. Đại hội dự kiến được tổ chức trong tháng 10/2026, trong khi thời gian và địa điểm cụ thể chưa được doanh nghiệp công bố và sẽ được thông báo sau.

Theo nội dung được công bố, vấn đề trọng tâm tại ĐHĐCĐ bất thường lần này là việc điều chỉnh kế hoạch kinh doanh năm 2026 trên cơ sở đánh giá tình hình thực tế. Bên cạnh đó, đại hội cũng sẽ xem xét các vấn đề khác thuộc thẩm quyền của ĐHĐCĐ.