Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương để đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội của quý đầu tiên năm 2026, đề ra những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cho quý II và thời gian tới, ngày 4/4, quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã chỉ ra nhiều khó khăn nổi lên của nền kinh tế, từ an ninh năng lượng, tăng trưởng công nghiệp đến sức cầu trong nước.

Dù vậy, các giải pháp điều hành được triển khai đồng bộ đang giúp nền kinh tế Việt Nam duy trì ổn định trong bối cảnh khu vực và thế giới biến động mạnh.

Theo ông Hùng, thách thức đầu tiên là an ninh năng lượng, một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là diễn biến phức tạp tại Trung Đông - khu vực cung cấp phần lớn năng lượng cho Việt Nam. Trước tình hình này, cơ quan điều hành đã xây dựng 2 kịch bản ứng phó với mục tiêu ưu tiên là bảo đảm an ninh năng lượng và kiểm soát tác động của giá cả đến kinh tế vĩ mô và đến nay, các kịch bản cơ bản diễn ra theo đúng dự báo, giúp nền kinh tế trong nước tránh được những cú sốc lớn về nguồn cung và giá cả.

Về ứng phó với biến động, người đứng đầu Bộ Công Thương cho biết Chính phủ đã triển khai đồng thời 5 nhóm giải pháp.

Một là hoàn thiện cơ chế, chính sách với hàng loạt nghị quyết, nghị định được ban hành kịp thời, tạo hành lang pháp lý cho việc điều hành linh hoạt.

Hai là tăng nguồn cung trong nước. Các nhà máy lọc hóa dầu được tối ưu vận hành, cơ cấu sản phẩm được điều chỉnh theo hướng ưu tiên năng lượng. Hai nhà máy ethanol tại Đồng Nai và Dung Quất hoạt động hết công suất, góp phần nâng tỉ lệ tự chủ thêm khoảng 14%.

Bên cạnh đó, sản lượng khai thác dầu khí cũng được nâng lên hơn 11%, trong khi các cơ sở chế biến như nhà máy condensate Phú Mỹ được phục hồi.

Ba là điều hành giá theo cơ chế linh hoạt, bám sát thị trường nhưng tránh gây sốc. Thay vì điều chỉnh đột ngột, giá được điều hành theo "bậc thang", kết hợp với Quỹ bình ổn để giảm tác động đến người dân và doanh nghiệp.

Bốn là kiểm soát chặt hệ thống phân phối. Quy định tồn kho tối thiểu 20 ngày được thực hiện nghiêm, giúp ngăn chặn tình trạng găm hàng, đầu cơ. Đến nay, không ghi nhận hiện tượng đóng cửa hoặc ngừng bán diện rộng và cuối cùng là tăng cường dự trữ.

Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương cho biết: “Trong khi nhiều quốc gia trong khu vực rơi vào tình trạng khủng hoảng năng lượng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định tương đối".

Ông này dẫn ví dụ, tại Thái Lan, giá xăng đã lên tới hơn 51.000 đồng/lít, trong khi diesel khoảng 47.000 đồng/lít. Một số nước như Lào, Campuchia ghi nhận tình trạng đóng cửa nhiều cây xăng, còn Philippines tuyên bố tình trạng khó khăn. Ở các nền kinh tế phát triển, doanh nghiệp thậm chí khuyến cáo người lao động làm việc từ xa để giảm nhu cầu đi lại.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam không chỉ bảo đảm nguồn cung mà còn duy trì mức giá thấp hơn trung bình thế giới khoảng 1,3 USD/lít, thấp hơn cả các nước có chung đường biên giới. Tính đến cuối tháng 3, theo số liệu báo cáo tổng nguồn cung xăng dầu của Việt Nam được bảo đảm ổn định. Cơ quan quản lý dự báo có thể kiểm soát tốt tình hình.

Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, ông Hùng cho biết cơ quan quản lý vẫn lưu ý nền kinh tế đang đối mặt với nhiều khó khăn. Đó là sự phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, sức cầu trong nước chưa phục hồi mạnh và những biến động khó lường từ bên ngoài là các yếu tố có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng trong thời gian tới.

Do đó, việc triển khai đồng bộ các giải pháp, từ bảo đảm năng lượng, tái cơ cấu công nghiệp đến kích cầu tiêu dùng, sẽ đóng vai trò quyết định trong việc giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

"Trong bối cảnh khó khăn, sự điều hành kịp thời và phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành đã giúp nền kinh tế duy trì được ổn định. Tuy nhiên, không thể chủ quan trước những thách thức phía trước", quyền Bộ trưởng Công Thương nhấn mạnh.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, hệ thống năng lượng của Việt Namhiện nay không chỉ chịu áp lực từ nhu cầu tăng nhanh mà còn từ cấu trúc nguồn cung chưa thực sự linh hoạt. Điều này đòi hỏi công tác điều hành phải "đi trước một bước", tránh bị động trước các kịch bản chưa thuận lợi.