Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, đến cuối năm 2025, tín dụng đối với ngành nông, lâm, thuỷ sản đạt trên 1,135 triệu tỷ, tăng 11%, chiếm 6,1% tổng dư nợ nền kinh tế.

Tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn đạt gần 4,2 triệu tỷ đồng, tăng 14,45%, chiếm 22,59% tổng dư nợ nền kinh tế (lĩnh vực có tỷ trọng/tổng dư nợ nền kinh tế cao nhất trong 5 lĩnh vực ưu tiên).

Điều này cho thấy lĩnh vực nông nghiệp - nông thôn vẫn là một trong những lĩnh vực được hệ thống ngân hàng ưu tiên nguồn lực để hỗ trợ sản xuất, chế biến xuất khẩu và tái cơ cấu sản phẩm, ngành nghề.

Nợ vay tăng tại hầu hết các “ông lớn” thủy sản, chăn nuôi

Nhìn vào cơ cấu nguồn vốn vay của các doanh nghiệp niêm yết lớn trên sàn, có thể thấy quy mô vốn vay trong năm 2025 đã tăng trưởng đáng kể so với năm 2024, với hàng trăm tỷ đồng, thậm chí hàng nghìn tỷ đồng vốn được rót từ các ngân hàng thương mại hỗ trợ cho các doanh nghiệp tái cơ cấu sản phẩm, mở rộng thị trường xuất khẩu.

Đơn cử như tại Thủy sản Minh Phú (MPC), đến cuối năm 2025, dư nợ vay là 4.629 tỷ đồng, tăng 41% so với đầu năm. Trong đó, nợ vay ngắn hạn ở mức 4.389 tỷ đồng, tăng 1.277 tỷ đồng, tương ứng tăng 41% so với đầu năm và là khoản mục lớn nhất trong tổng nợ phải trả hơn 5.641 tỷ đồng. Ngoài ra, nợ vay dài hạn của công ty cũng tăng 49% so với đầu năm lên gần 240 tỷ đồng.

Theo thuyết minh báo cáo tài chính của Minh Phú, khoản vay ngắn hạn lớn nhất của công ty là tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần (TMCP) Công thương Việt Nam (VietinBank) - Chi nhánh Cà Mau với dư nợ hơn 1.981 tỷ đồng (tăng 913 tỷ đồng so với đầu năm). Đây là khoản vay để bổ sung vốn lưu động, được đảm bảo bằng việc thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, một số máy móc thiết bị, hàng tồn kho và các khoản phải thu tương ứng với tài sản hình thành từ vốn vay và tỷ lệ dư nợ tại từng thời điểm.

Các khoản vay tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) - Chi nhánh Cà Mau, khoản vay tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh quận 7, TP.HCM và khoản vay tại Ngân hàng TMCP Á Châu cũng lần lượt tăng 60 tỷ, 80 tỷ và 153 tỷ, lên tương ứng 623 tỷ, 415 tỷ và 213 tỷ. Các khoản vay này cũng được sử dụng để bổ sung vốn lưu động và được thế chấp bằng hàng tồn kho và công nợ tương ứng với tỷ lệ dư nợ từng thời điểm.

Ngoài ra, trong kỳ công ty phát sinh thêm khoản nợ gần 31 tỷ đồng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội (MB) - Chi nhánh Cà Mau để bổ sung vốn lưu động. Khoản vay này được đảm bảo tín chấp.

Tương tự, tại Thực phẩm Sao Ta (FMC) nợ vay ngắn hạn cũng tăng mạnh hơn 69% trong năm 2025 lên gần 1.528 tỷ đồng. Trong đó, hai khoản vay lớn nhất là tại Vietcombank - Chi nhánh Sóc Trăng với tổng dư nợ gần 740 tỷ đồng; tiếp đến là hai khoản vay tại VietinBank - Chi nhánh Sóc Trăng với hơn 522 tỷ đồng; khoản vay tại BIDV - Chi nhánh Sóc Trăng gần 144 tỷ đồng; khoản vay tại ngân hàng Á Châu - Chi nhánh Sóc Trăng gần 81 tỷ và khoản vay tại Ngân hàng Nam Á - Chi nhánh Cần Thơ xấp xỉ 41 tỷ đồng.

Ngược lại, tại Nam Việt (Navico, ANV), nợ vay đến cuối năm 2025 giảm gần 5% so với đầu năm xuống 1.653 tỷ đồng, phần lớn là nợ vay ngắn hạn (1.600 tỷ) với khoản vay lớn nhất là tại BIDV (hơn 483 tỷ), kế đến là tại Vietcombank (399 tỷ), MB (182,5 tỷ) và một số ngân hàng nước ngoài. Trong năm qua, Navico đã đi vay hơn 5.200 tỷ đồng, song cũng đã trả gần 5.140 tỷ đồng nợ vay ngân hàng.

“Nữ hoàng cá tra” Vĩnh Hoàn với lượng tiền mặt và tiền gửi dồi dào (4.365 tỷ đồng tại ngày 31/12/2025) cũng giảm bớt khoản vay ngân hàng đi hơn 200 tỷ đồng, xuống còn 2.046 tỷ vào cuối năm 2025. Trong năm qua, Vĩnh Hoàn đã giảm khoản vay tại Vietcombank xuống 1.512 tỷ đồng, trả hết nợ tại ANZ và HSBC Việt Nam, United Overseas Bank. Đồng thời, tăng khoản vay tại BIDV - Chi nhánh Tiền Giang lên gần gấp đôi (228 tỷ) và vay mới VietinBank Đồng Tháp hơn 194 tỷ đồng.

Ở nhóm doanh nghiệp chăn nuôi, các “ông lớn” như Dabaco (DBC), Nông nghiệp Hòa Phát (HPA), BAF Việt Nam (BAF), cũng đang tận dụng nguồn vốn vay với lãi suất hỗ trợ để mở rộng hoạt động kinh doanh.

Đến cuối năm 2025, nợ vay của Dabaco tăng khoảng 3% so với đầu năm lên 5.876 tỷ đồng với cơ cấu nguồn vốn dịch chuyển từ giảm nợ vay ngắn hạn (xuống 4.770 tỷ đồng) và tăng nợ vay dài hạn (lên 1.106 tỷ). Các khoản vay của Dabaco chủ yếu tập trung tại các NHTM Nhà nước. So trên tổng quy mô tài sản, nợ vay của Dabaco đang chiếm hơn 1/3.

Để tài trợ cho các kế hoạch mở rộng, BAF Việt Nam đã tăng vay nợ tại một loạt ngân hàng và chịu áp lực đòn bẩy lớn với tổng nợ vay khoảng 4.457 tỷ đồng tại thời điểm cuối năm 2025, gấp 2,4 lần đầu năm và cao hơn cả vốn chủ sở hữu (4.037 tỷ đồng), chiếm trên 41% tổng tài sản. Chi phí lãi vay năm 2025 của BAF lên tới 256 tỷ đồng, bào mòn đáng kể thành quả kinh doanh.

Trong khi đó, Hòa Phát duy trì bảng cân đối kế toán lành mạnh với tổng nợ vay tài chính (ngắn hạn và dài hạn) chỉ khoảng 612 tỷ đồng, chiếm 13% tổng tài sản. Điều này giúp giảm bớt chi phí tài chính của doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ lợi nhuận tăng trưởng tích cực, đạt hơn 1.600 tỷ đồng, cao nhất nhóm doanh nghiệp chăn nuôi.

Vốn vay cho nông, lâm, thủy sản dự báo tiếp tục tăng

Năm 2026, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) định hướng tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống khoảng 15%, tập trung vốn vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên và các động lực tăng trưởng kinh tế. Điều này sẽ tiếp tục hỗ trợ cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực thủy sản, chăn nuôi tiếp cận nguồn vốn.

Bên cạnh đó, năm nay, ngành nông nghiệp Việt Nam đặt mục tiêu đưa tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 73 - 74 tỷ USD. Trong đó, nhóm hàng nông sản khoảng 40 tỷ USD; các mặt hàng thủy sản khoảng 12 tỷ USD và lâm sản - đồ gỗ khoảng 18,8 tỷ USD.

Với những mục tiêu này, trong năm 2026 nhiều chuyên gia dự báo nhu cầu nguồn vốn đầu tư dài hạn cho lĩnh vực sản xuất - xuất khẩu nông, thủy sản sẽ tiếp tục tăng. Đặc biệt, những mô hình kinh doanh xanh, tuần hoàn sẽ là đích đến của các dòng vốn.

Trên thị trường hiện nay, các ngân hàng như: Agribank, BIDV, VietinBank, TPBank, MB, MSB… đều đã bắt đầu đưa ra các gói tín dụng ưu đãi cho nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch và các chương trình tín dụng phục vụ các dự án xanh.

Dự báo xu hướng ưu đãi tín dụng cho nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, tín dụng theo chuỗi giá trị và liên kết vùng sẽ tiếp tục được nhiều ngân hàng chú trọng với các gói vay trị giá từ vài nghìn tỷ đồng đến hàng trăm nghìn tỷ đồng, thúc đẩy mạnh xanh hóa ngành nông nghiệp nói chung và sản xuất, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản nói riêng.