Dòng tiền lớn chưa rời khỏi thị trường mới nổi hoàn toàn

Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã khiến tiền tệ và chứng khoán tại nhiều thị trường mới nổi lao dốc, hướng tới tuần giảm mạnh nhất trong ba năm. Thị trường trái phiếu của nhóm nước này cũng chịu áp lực bán tháo đáng kể.

Trước những biến động đó, các tổ chức tài chính lớn đã nhanh chóng điều chỉnh chiến lược đầu tư. JPMorgan hạ mức khuyến nghị “tăng tỷ trọng” đối với ngoại hối và trái phiếu nội tệ của các thị trường mới nổi xuống mức “trung lập”, với lý do bất ổn gia tăng. Trong khi đó, Citigroup cũng cắt giảm một nửa mức tiếp xúc với ngoại tệ của các nền kinh tế mới nổi.

Tuy nhiên, nhiều nhà đầu tư kỳ cựu cho rằng, nếu không xuất hiện thêm cú sốc lớn hoặc giá năng lượng không duy trì ở mức quá cao trong thời gian dài, các thị trường mới nổi vẫn có khả năng phục hồi.

Cathy Hepworth, người đứng đầu bộ phận nợ thị trường mới nổi của PGIM, nhận định rằng dòng tiền lớn vẫn chưa thực sự rút khỏi thị trường. Theo bà, nhiều nhà đầu tư vẫn đang đứng ngoài quan sát và chờ cơ hội.

“Chúng tôi chưa thấy dòng tiền lớn rời khỏi hoàn toàn. Nhiều người đang chờ một đợt điều chỉnh để quay trở lại hoặc tăng mức đầu tư,” bà nói.

Cú sốc tạm thời hay dấu chấm hết?

Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát, các thị trường mới nổi – từ cổ phiếu, trái phiếu đến tiền tệ – đã vượt xa kỳ vọng của giới đầu tư.

Dòng vốn vào các tài sản này tăng mạnh kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1/2025. Các quốc gia như Ả Rập Saudi, Mexico, Thổ Nhĩ Kỳ và Ba Lan đã phát hành lượng trái phiếu kỷ lục, trong khi thị trường chứng khoán tăng mạnh nhờ dòng tiền tìm kiếm lợi suất.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia từng cảnh báo rằng dòng “tiền nóng” từ các quỹ phòng hộ có thể rời đi nhanh chóng khi thị trường đảo chiều. Và chiến dịch ném bom Iran của Mỹ và Israel đã khiến kịch bản này xảy ra.

Nhà đầu tư bắt đầu tìm đến các tài sản an toàn hơn. Đồng USD tăng giá, vàng leo thang, và nhiều quỹ chuyển sang nắm giữ tiền mặt để phòng ngừa rủi ro.

James Lord, Giám đốc chiến lược ngoại hối và thị trường mới nổi toàn cầu của Morgan Stanley, cho biết: “Thị trường đang trải qua cú sốc lớn. Nếu giá dầu tiếp tục tăng, áp lực còn có thể gia tăng”.

Dữ liệu cho thấy chỉ số cổ phiếu thị trường mới nổi của MSCI đã mất hơn 1.000 tỷ USD giá trị vốn hóa từ mức đỉnh tuần trước đến giữa tuần này.

Một trong những cú giảm mạnh nhất xảy ra tại Seoul, nơi chỉ số KOSPI của South Korea lao dốc gần 20% chỉ trong hai ngày – mức sụt giảm mạnh nhất lịch sử. Tuy nhiên, thị trường sau đó phục hồi gần 10% vào ngày hôm sau và vẫn tăng hơn 30% từ đầu năm.

Nền tảng kinh tế vững giúp chống đỡ cú sốc

Nhiều nhà đầu tư cho rằng, các cải cách tài chính trong nhiều năm qua đang giúp các nền kinh tế mới nổi chống chịu tốt hơn trước biến động toàn cầu.

Theo ông Lord của Morgan Stanley, nhiều ngân hàng trung ương ở các thị trường mới nổi đã áp dụng chính sách tiền tệ thận trọng và đáng tin cậy, kiểm soát lạm phát tốt hơn và hỗ trợ ổn định tiền tệ.

Một số quốc gia như Ai Cập và Nigeria cũng đã cải cách hệ thống tài chính, giúp nhà đầu tư nước ngoài dễ dàng đưa tiền vào và rút tiền ra hơn.

Yvette Babb, nhà quản lý danh mục tại William Blair, cho rằng những dòng vốn rút ra gần đây cũng là phép thử cho sức bền của các thị trường này.

“Các thị trường biên đang chứng minh rằng họ có thể hấp thụ nhu cầu ngoại tệ và linh hoạt điều chỉnh tỷ giá để đối phó với cú sốc bên ngoài, bà nói.

Giá dầu vẫn là mối đe dọa lớn nhất

Theo giới đầu tư, rủi ro lớn nhất hiện nay là giá dầu. Nếu dầu duy trì trên 100 USD/thùng trong thời gian dài, lạm phát toàn cầu có thể tăng mạnh, kéo giảm tăng trưởng kinh tế và khiến các ngân hàng trung ương khó tiếp tục cắt giảm lãi suất.

Dù vậy, một số nền kinh tế lại có thể hưởng lợi. Elias Elias của Templeton Global Investments cho rằng các nước xuất khẩu hàng hóa ở Mỹ Latin – đặc biệt là Brazil – có thể được hưởng lợi từ giá năng lượng cao.

Ông cũng nhấn mạnh rằng cổ phiếu thị trường mới nổi hiện vẫn rẻ hơn khoảng 28% so với các thị trường phát triển, trong khi triển vọng tăng trưởng lợi nhuận lại cao hơn.

Dòng vốn “Nam – Nam” tạo lớp đệm

Một yếu tố khác giúp các thị trường mới nổi ổn định hơn là sự thay đổi trong dòng vốn toàn cầu.

Việc ông Trump trở lại Nhà Trắng với chính sách thuế quan và trừng phạt cứng rắn đã khiến nhiều nhà đầu tư đánh giá lại rủi ro. Đồng thời, dòng vốn đầu tư “Nam – Nam” – tức tiền từ các nền kinh tế đang phát triển đầu tư lẫn nhau – ngày càng lớn.

Các quỹ tài sản quốc gia giàu có ở Vùng Vịnh hay nguồn vốn tích lũy ngày càng lớn từ châu Á đang trở thành nguồn tài trợ quan trọng cho nhiều nền kinh tế mới nổi, trong đó có Ai Cập.

Dhiraj Bajaj, Giám đốc tín dụng châu Á của Lombard Odier, cho rằng sự thay đổi này đang tạo ra một cấu trúc tài chính mới.

“Hiện nay, nguồn vốn dư thừa đang được tạo ra ở châu Á và được đầu tư sang các thị trường khác. Động lực của thị trường đang thay đổi”, ông nói.