Tham gia tài trợ các siêu dự án: Big4 và ngân hàng tư nhân chuẩn bị những gì?

+ aA -
Hạ Trang
18/08/2026 07:17 GMT +7
Trước nhu cầu 752.000 tỷ đồng vốn hạ tầng giai đoạn 2026–2028, cuộc đua không nằm ở việc ai giải ngân nhiều nhất, mà ở khả năng tự cân đối đệm vốn và khai thác chuỗi dịch vụ tài chính hình thành xung quanh mỗi dự án.

Tại báo cáo cập nhật kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026 của Vietcombank, Chứng khoán MBS Research cho biết, ngân hàng đang tài trợ dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, một công trình phục vụ công tác chuẩn bị cho APEC 2027.

Chia sẻ tại hội nghị nhà đầu tư quý 2/2026, ban lãnh đạo Vietcombank cho biết dự án dự kiến tạo ra nguồn thu ngoại tệ để trả nợ. Điều này không chỉ hỗ trợ dòng tiền của dự án mà còn giúp ngân hàng bổ sung nguồn ngoại tệ và giảm chi phí vốn.

Vietcombank hiện tiếp tục xem xét thêm một số cơ hội khác liên quan đến các dự án trọng điểm và sẽ cập nhật khi có quyết định chính thức.

Không dừng ở tăng trưởng dư nợ, ngân hàng đánh giá các dự án hạ tầng lớn còn mở ra cơ hội gia tăng nguồn thu ngoài lãi thông qua quản lý dòng tiền, thanh toán, bảo lãnh, tài trợ chuỗi cung ứng và dịch vụ ngoại hối. Tuy nhiên, Vietcombank vẫn giữ nguyên nguyên tắc thẩm định, ưu tiên các dự án có dòng tiền rõ ràng, năng lực trả nợ tốt và phù hợp với khẩu vị rủi ro.

Dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc có tổng mức đầu tư điều chỉnh 59.351 tỷ đồng, trong đó 8.903 tỷ đồng là vốn tự có và 50.448 tỷ đồng vốn huy động. Cùng nhóm các dự án phục vụ APEC còn có Trung tâm tổ chức hội nghị APEC, Khu đô thị hỗn hợp du lịch sinh thái Núi Ông Quán và Tuyến đường đối đô thị đoạn 2.

Trong khi đó, báo cáo về ngân hàng VietinBank, MBS Research cũng cho biết ngân hàng này bày tỏ quan tâm tới 18 dự án trọng điểm quốc gia nhưng các khách hàng liên quan chưa gửi hồ sơ chính thức.

Ngân hàng đồng thời tham gia hợp vốn cho dự án Sân bay Long Thành. Tuy nhiên, chủ đầu tư hiện vẫn sử dụng vốn chủ sở hữu và khoản vay từ các ngân hàng chưa được giải ngân.

Song song đó, VietinBank tiếp tục cấp vốn cho các nhà thầu theo tiến độ thi công tại một số dự án cao tốc như Trung Lương - Mỹ Thuận, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Hòa Bình - Mộc Châu và các dự án năng lượng như nhiệt điện khí Ô Môn, LNG Quảng Trạch 2. Ngân hàng cũng chủ động hướng tới các dự án sử dụng vốn ODA nhằm gia tăng CASA.

Không chỉ nhóm Big4, các ngân hàng tư nhân cũng đang từng bước tham gia vào cuộc đua tài trợ các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia.

Theo báo cáo do BSC công bố, ngân hàng LPBank dự kiến tham gia cấp vốn cho một số dự án thuộc danh sách được Ngân hàng Nhà nước cho phép loại trừ khi tính room tín dụng. Đây có thể trở thành một trong những động lực hỗ trợ tăng trưởng tín dụng của ngân hàng trong nửa cuối năm.

Trong số 18 dự án hạ tầng trọng điểm, riêng hai dự án đường sắt tốc độ cao dự kiến cần khoảng 212.000 tỷ đồng vốn tín dụng, với kế hoạch giải ngân trong giai đoạn 2026-2028. BSC đánh giá LPBank có khả năng tham gia tài trợ phần lớn nhu cầu vốn cho nhóm dự án này trong ba năm tới.

Với MB, ngân hàng đã thực tế tham gia tài trợ một phần dự án Trung tâm Hội nghị Quốc tế tại Phú Quốc do Sun Group triển khai, phục vụ APEC. Chia sẻ tại Hội nghị nhà đầu tư 6 tháng năm 2026, Tổng giám đốc MB Phạm Như Ánh cho biết, đây là công trình có tính chất động lực quốc gia, hiệu quả dài hạn và mức độ an toàn phù hợp với tiêu chí của ngân hàng.

Tuy nhiên, không phải tất cả dự án trong danh mục đều đã bước vào giai đoạn cần nguồn vốn tín dụng lớn. Với phần lớn các dự án đường sắt hay dự án sân bay Gia Bình, quá trình triển khai mới ở những bước đầu và các chủ đầu tư chưa chính thức gửi đề nghị cấp vốn tới MB.

Quan điểm của MB là không chạy theo quy mô tín dụng bằng mọi giá. Theo ông Phạm Như Ánh, bất kỳ dự án nào mang lại lợi ích cho đất nước và được ngân hàng đánh giá an toàn thì MB sẽ xem xét cho vay.

Ngân hàng cho rằng mình vẫn còn dư địa tăng trưởng tín dụng lớn trong ba năm tới, do đó không chịu áp lực phải tham gia mọi dự án trọng điểm chỉ để tìm kiếm tăng trưởng. Thay vào đó, MB ưu tiên những dự án có hiệu quả, khả năng thu hồi vốn và đóng góp thực chất vào việc tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng.

Tại Techcombank, các dự án quy mô lớn của Masterise, Vingroup và Sun Group cũng đang được ngân hàng xem xét trên cơ sở từng trường hợp. Lãnh đạo ngân hàng chia sẻ tội Hội nghị nhà đầu tư nửa đầu năm 2026, các yếu tố như nguồn thu, tiến độ thực hiện và năng lực trả nợ sẽ được đánh giá kỹ, đặc biệt với những dự án có dòng tiền thanh toán liên quan đến ngân sách Nhà nước.

Danh sách các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia được loại trừ khỏi room tín dụng. Ảnh: VNDirect

Bài toán lớn nhất là nguồn vốn

Sức hút của các dự án hạ tầng trọng điểm không chỉ nằm ở giá trị khoản vay. Với các ngân hàng, một dự án lớn có thể kéo theo cả chuỗi nhu cầu tài chính từ chủ đầu tư, nhà thầu, nhà cung cấp đến doanh nghiệp và người dân tại khu vực dự án.

Theo Tổng giám đốc MB Phạm Như Ánh, một công trình hạ tầng có thể tạo ra tác động vượt xa phạm vi của chính dự án. Chẳng hạn, việc MB tài trợ Trung tâm Hội nghị Quốc tế tại Phú Quốc được kỳ vọng thúc đẩy du lịch, phát triển các dịch vụ nghỉ dưỡng và biến địa phương này thành trung tâm dịch vụ trong dài hạn. Khi đó, hiệu quả đối với ngân hàng không chỉ đến từ khoản tín dụng ban đầu.

Tại Techcombank, ông Nguyễn Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc kiêm Giám đốc Khối Ngân hàng bán lẻ, cũng nhìn nhận giá trị của việc tài trợ hạ tầng nằm ở khả năng tiếp cận hệ sinh thái hình thành xung quanh dự án.

Ông lấy ví dụ một tuyến metro khi được triển khai có thể tạo ra nhu cầu dịch vụ ngân hàng từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh quanh nhà ga đến khách hàng cá nhân tại những khu đô thị mới dọc tuyến.

Chính khả năng tạo ra dòng khách hàng và nguồn thu trong nhiều năm sau khi dự án hoàn thành khiến hạ tầng trở thành một mảng được các ngân hàng quan tâm.

Tuy nhiên, cơ hội tín dụng càng lớn thì yêu cầu về nguồn vốn càng trở nên rõ ràng. Các dự án hạ tầng thường cần khoản vay quy mô lớn, thời hạn dài, trong khi ngân hàng phải cân đối giữa nguồn vốn huy động và kỳ hạn cho vay.

Trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động, việc tham gia tài trợ các dự án dài hạn có thể làm gia tăng áp lực lên nguồn vốn trung và dài hạn của hệ thống.

Để mở thêm dư địa, NHNN đã điều chỉnh một số quy định liên quan đến nguồn vốn. Trong đó, trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn được nâng lên 40%; đồng thời cho phép tính thêm 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định LDR. Những thay đổi này giúp các ngân hàng có thêm không gian cân đối nguồn vốn khi tham gia các khoản tín dụng dài hạn.

MB cũng không chỉ dựa vào tiền gửi khách hàng. Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngân hàng đã huy động vốn trên thị trường trái phiếu quốc tế, đồng thời phát hành các giấy tờ có giá như chứng chỉ tiền gửi.

BOX: Danh mục dự án được đưa ra trong bối cảnh NHNN ban hành Văn bản số 5386/NHNN-TD ngày 22/6/2026, hướng dẫn các ngân hàng thương mại cấp tín dụng cho các dự án đầu tư trọng điểm của Vingroup, Masterise và Sun Group.

Tổng nhu cầu vốn huy động cho nhóm dự án này khoảng 752.000 tỷ đồng, tương đương 28 tỷ USD, tập trung chủ yếu trong giai đoạn 2026-2028. Theo ước tính của VNDirect Research, riêng năm 2026, quy mô tín dụng có thể tăng thêm khoảng 210.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 1% tổng dư nợ toàn hệ thống.