Thanh tra TP.Huế vừa ban hành kết luận thanh tra chuyên đề về dự án Khu tái định cư vùng sạt lở đất tại xã Nhâm, huyện A Lưới (cũ), nay là xã A Lưới 2.

Dự án Khu tái định cư vùng sạt lở đất tại xã Nhâm được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP.Huế) phê duyệt chủ trương đầu tư tại quyết định số 1785/QĐ-UBND ngày 25/7/2019. Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực huyện A Lưới.

Dự án hướng đến mục tiêu bố trí đất ở, đất sản xuất cho khoảng 50 hộ dân, trong đó có các hộ bị mất đất do thiên tai tại xã Nhâm và người Lào nhập quốc tịch Việt Nam đang gặp khó khăn về đất ở, đất sản xuất; đồng thời sắp xếp, phân bổ lại dân cư, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân.

Theo phê duyệt, dự án có tổng mức đầu tư dự kiến 15 tỷ đồng từ nguồn vốn dự phòng ngân sách trung ương năm 2018, quy mô khoảng 5ha gồm các hạng mục giao thông, hệ thống cấp điện, cấp nước sinh hoạt, san gạt nền; thời gian thực hiện là 1 năm kể từ ngày khởi công.

Dự án được khởi công ngày 23/12/2019. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, khối lượng thi công mới đạt một phần, tổng số vốn đã giải ngân là hơn 8,36 tỷ đồng, đạt 61,7% kế hoạch. Phần vốn còn lại hơn 5,18 tỷ đồng đã bị trung ương thu hồi do quá hạn.

Thanh tra TP.Huế cho biết, dự án đã dừng thi công từ ngày 31/12/2020 do trong quá trình triển khai phát hiện nhiều sai sót, phải lập thủ tục xin điều chỉnh chủ trương đầu tư. Đến nay, dự án chậm tiến độ 5 năm 4 tháng và không thực hiện được mục tiêu ban đầu được phê duyệt.

Theo kết luận thanh tra, mục tiêu ban đầu của dự án không thể thực hiện được. Các đối tượng thụ hưởng đã được chuyển sang dự án “Bố trí, sắp xếp ổn định dân cư tự do, vùng đặc biệt khó khăn, vùng biên giới” thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030 để hưởng các chính sách hỗ trợ về nhà ở và phát triển sản xuất.

Nguyên nhân dẫn đến kết quả trên xuất phát từ những vi phạm, thiếu sót của các cơ quan, chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu thi công trong quá trình triển khai dự án.

Trong công tác chấp thuận chủ trương đầu tư, UBND huyện A Lưới trình hồ sơ đề xuất chủ trương đầu tư khi chưa đầy đủ thành phần, nội dung theo quy định.

Sở Kế hoạch và Đầu tư trước đây cũng chưa lấy ý kiến của một số sở, ngành liên quan; chưa đánh giá đầy đủ sự phù hợp của hồ sơ với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, hiệu quả kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Đối với công tác lập, thẩm định, phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công - dự toán, Thanh tra TP.Huế chỉ ra hồ sơ dự án còn thiếu danh sách 50 hộ dân, thiếu phương án bồi thường giải phóng mặt bằng, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, đơn vị tư vấn lập hồ sơ được xác định có những sai sót trong khảo sát, thiết kế. Kết luận thanh tra nêu, dù báo cáo khảo sát địa chất hạng mục hệ thống cấp nước sinh hoạt đã cảnh báo hiện tượng sạt lở, sụt lún tại khu vực xây dựng, nhưng khi thiết kế hạng mục đường giao thông lại sử dụng hệ cao độ giả định.

Hồ sơ thiết kế chỉ thể hiện cắm mốc phân 44 lô đất ở và 2 lô công cộng. Qua kiểm tra, sự sai lệch lớn giữa hồ sơ thiết kế được duyệt với hiện trạng địa hình dẫn đến có 30 lô đất tại tuyến số 2 và tuyến số 3 không thể sử dụng được.

Thanh tra cũng cho rằng đơn vị tư vấn thẩm tra hồ sơ không phát hiện các sai sót nêu trên nhưng vẫn đánh giá hồ sơ bảo đảm an toàn, đúng quy định.

Sở Xây dựng khi thẩm định báo cáo kinh tế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công - dự toán cũng chưa đánh giá đầy đủ yếu tố địa chất nguy hiểm như sạt lở, trượt đất, lũ quét và việc bảo đảm an toàn khu vực xây dựng.

Về công tác giải phóng mặt bằng, kết luận thanh tra cho biết cơ quan tham mưu và UBND huyện A Lưới đã phê duyệt giá trị bồi thường, hỗ trợ chưa đúng diện tích, loại đất so với quyết định thu hồi; áp sai vị trí tính giá đất đối với một số thửa đất, dẫn đến phê duyệt và thanh toán vượt số tiền hơn 25,9 triệu đồng.

Trong lựa chọn nhà thầu, Công ty TNHH MTV Hữu Dũng được xác định đã đưa nội dung yêu cầu nhà thầu lập dự toán riêng đối với khối lượng thừa, thiếu ngoài hồ sơ mời thầu và bóc tách thiếu nhiều khối lượng công việc so với thiết kế - dự toán được duyệt tại một số gói thầu.

Ngoài ra, Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư và Xây dựng 168 bị xác định thiếu trách nhiệm trong thẩm định hồ sơ mời thầu, báo cáo hồ sơ mời thầu đảm bảo quy định để chủ đầu tư phê duyệt sai.

Về tiến độ, dự án chậm 5 năm 4 tháng so với quyết định phê duyệt. Kết quả giải ngân chỉ đạt 61,7% kế hoạch vốn, trong đó 5,185 tỷ đồng bị trung ương thu hồi do vượt quá thời hạn thanh toán.

Chủ đầu tư cũng bị xác định đã thanh toán một số khoản chưa phù hợp, gồm thanh toán khối lượng bê tông mương rãnh vượt 6,9m³ tương ứng hơn 12,4 triệu đồng; thanh toán chi phí quản lý dự án, chi phí giám sát công trình khi công trình chưa hoàn thành với số tiền hơn 194,2 triệu đồng.

Từ kết quả thanh tra, Chánh Thanh tra TP.Huế kiến nghị Thường trực HĐND thành phố, Ủy ban Kiểm tra Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kiểm điểm trách nhiệm, có hình thức xử lý phù hợp đối với các tổ chức, tập thể, cá nhân có liên quan đến các vi phạm, thiếu sót.

Thanh tra TP.Huế nhận định dự án chưa thể phát huy hiệu quả đầu tư, mục tiêu ban đầu không thực hiện được. Chủ đầu tư đã kiến nghị xin dừng dự án khi làm việc với đoàn thanh tra.

Trên cơ sở đó, Chánh Thanh tra TP.Huế kiến nghị UBND thành phố cho chủ trương dừng dự án nhằm bảo đảm nguồn lực ngân sách được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng.

Chánh Thanh tra TP.Huế kiến nghị cũng kiến nghị cơ quan có thẩm quyền yêu cầu Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 2 làm việc với các đơn vị tư vấn để làm rõ trách nhiệm bồi hoàn chi phí hoặc xử lý theo điều khoản hợp đồng; giảm trừ quyết toán số tiền hơn 232,6 triệu đồng gồm các khoản bồi thường, hỗ trợ vượt giá trị, chi phí thanh toán khối lượng vượt thực tế và chi phí quản lý, giám sát chênh lệch tăng...