Không chỉ giàu, thế hệ này còn giàu vượt trội so với các thế hệ khác. Baby boomer hiện sở hữu 51,1% tổng tài sản của nước Mỹ, trong khi thế hệ millennials (sinh từ đầu thập niên 1980 đến giữa thập niên 1990) chỉ nắm khoảng 10,7%. Khoảng cách tài sản giữa các thế hệ vì thế ngày càng nới rộng.

Theo các nhà phân tích, sự chênh lệch này không chỉ giúp người lớn tuổi có cuộc sống sung túc hơn, mà còn vô tình khiến người trẻ khó tích lũy tài sản, khó mua nhà, khó đầu tư và bước vào tuổi trung niên với mức độ an toàn tài chính thấp hơn nhiều so với cha mẹ họ.

Giàu lên trong “thời kỳ vàng son”

Lý do cốt lõi nằm ở bối cảnh kinh tế rất khác biệt. Khi baby boomer bước vào tuổi trưởng thành, mọi thứ rẻ hơn rất nhiều.

Năm 1980, thời điểm nhiều người trong thế hệ này mới lập gia đình, giá nhà trung vị ở Mỹ chỉ khoảng 65.000 USD. Điều này giúp họ dễ dàng mua nhà, đồng thời vẫn còn dư tiền để tiết kiệm và đầu tư.

Thị trường chứng khoán khi đó cũng “dễ thở” hơn. Chỉ số S&P 500 – đại diện cho các doanh nghiệp lớn nhất nước Mỹ – có mức định giá thấp, với hệ số P/E chỉ khoảng 7,4. Nói cách khác, nhà đầu tư chỉ cần bỏ ra 7,4 USD cho mỗi 1 USD lợi nhuận doanh nghiệp tạo ra.

So với hiện tại, sự khác biệt là rất lớn. Ngày nay, giá nhà trung vị đã vọt lên hơn 410.000 USD, còn S&P 500 giao dịch với hệ số P/E khoảng 31. Người trẻ phải đối mặt với rào cản tài chính cao hơn nhiều, trong khi chi phí sinh hoạt leo thang khiến việc tiết kiệm trở nên khó khăn.  

Không chỉ hưởng lợi từ thời điểm thuận lợi, các chuyên gia cho rằng thế hệ lớn tuổi còn góp phần làm thị trường nhà ở thêm khan hiếm.

Nhà kinh tế Jake Krimmel của Realtor.com nhận định rằng trong nhiều thập kỷ qua, baby boomer có xu hướng phản đối xây dựng nhà mới gần nơi họ sinh sống – còn gọi là tư duy NIMBY (“Not In My Back Yard”). Điều này khiến nguồn cung nhà ở bị bóp nghẹt, đẩy giá lên cao và khiến người trẻ càng khó mua nhà.

Thực tế, vào năm 1995, thế hệ baby boomer đã nắm 30% tổng tài sản quốc gia và 40% tài sản bất động sản. “Họ gần như luôn ở vị trí dẫn đầu trong suốt cuộc đời trưởng thành, còn các thế hệ sau thì bị bỏ lại phía sau”, ông Krimmel nói.

Người trẻ còn cơ hội nào không?

Dù bức tranh chung khá ảm đạm, các chuyên gia cho rằng người trẻ vẫn có cách để cải thiện cơ hội tài chính của mình.

Một hướng đi quan trọng là đầu tư vào kỹ năng có giá trị cao, giúp tiếp cận các công việc thu nhập tốt. Theo Bộ Lao động Mỹ, nhiều nghề được dự báo đạt mức lương sáu con số trong thập kỷ tới, như khoa học dữ liệu, an ninh thông tin, y tế chuyên sâu hay phân tích tài chính.

Ngoài ra, theo học các ngành nghề kỹ thuật, trường nghề hoặc chương trình học nghề ngắn hạn cũng là cách tránh bẫy nợ sinh viên, đồng thời vẫn có thu nhập cao.

Giảm nợ, tăng thu nhập sẽ tạo dư địa để tiết kiệm và đầu tư. Dù cổ phiếu và bất động sản ngày nay đắt đỏ hơn nhiều so với thập niên 1980–1990, chúng vẫn có thể tiếp tục tăng giá trong dài hạn.

Cuối cùng, một số lựa chọn lối sống – như kết hôn hai nguồn thu nhập, trì hoãn sinh con – cũng giúp người trẻ có thêm nguồn lực tài chính để đứng vững trong một thế giới ngày càng bất bình đẳng về tài sản.