Việc thu phí này nhằm hiện thực hóa chủ trương thu hồi vốn Nhà nước khi đầu tư xây dựng các tuyến đường bộ cao tốc theo phương thức đầu tư công tại các Nghị quyết 52/2017 của Quốc hội, chính sách thu phí sử dụng đường bộ cao tốc do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và trực tiếp quản lý, khai thác đã được đưa vào Luật Đường bộ năm 2024.

Trên cơ sở đáp ứng điều kiện thu phí theo quy định tại Nghị định số 130/2024, Bộ Xây dựng đã phê duyệt 2 Đề án: Đề án khai thác tài sản KCHT GTĐB cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết, Phan Thiết - Dầu Giây và Đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ cao tốc Hòa Liên - Túy Loan và 12 tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025.

Theo Cục Đường bộ, từ ngày 2/3/2026, Cục Đường bộ Việt Nam đã vận hành thu phí sử dụng đường bộ cao tốc đối với 5 dự án thành phần đầu tư công trên tuyến cao tốc Bắc - Nam, gồm 22 trạm thu phí trên các đoạn tuyến: Cao tốc Mai Sơn - Quốc lộ 45, Quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây

Cùng đó, từ 20h ngày 15/7/2026, bắt đầu thu phí 15 trạm thu phí trên các đoạn tuyến 5 dự án thành phần từ Bãi Vọt - Cam Lộ.

Dự kiến, Cục Đường bộ sẽ tổ chức thu phí 5 dự án thành phần từ Quảng Ngãi - Nha Trang từ ngày 15/8/2026 và 2 dự án từ Cần Thơ - Cà Mau từ ngày 15/9/2026.

Cục Đường bộ cho biết, tính đến hết ngày 21/7/2026, tổng số tiền thu phí tại 10 dự án thành phần đạt 1.620 tỷ đồng, đạt và vượt so với số thu dự kiến tại Đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ cao tốc được phê duyệt.

Trong quá trình tổ chức thu phí, hoạt động tại các trạm thu phí diễn ra ổn định, không xảy ra ùn tắc, phương tiện lưu thông thuận lợi.

Để việc vận hành hệ thống thu phí diễn ra thuận lợi, Cục Đường bộ Việt Nam khuyến cáo chủ phương tiện chủ động dán thẻ ETC, bảo đảm tài khoản giao thông luôn đủ số dư trước khi lưu thông trên cao tốc.

Người điều khiển phương tiện cũng cần chấp hành hệ thống biển báo, hướng dẫn của lực lượng chức năng tại khu vực trạm thu phí và tuân thủ các quy định về tải trọng phương tiện.