Biểu tượng nông nghiệp lùi bước trước làn sóng đô thị hóa

Gần một thế kỷ trước, vùng Santa Clara Valley từng được mệnh danh là "Thung lũng của niềm hạnh phúc" (Valley of Heart’s Delight) với bạt ngàn sắc hoa anh đào, mơ Blenheim và mận Pháp. Tuy nhiên, sự bùng nổ của các tập đoàn công nghệ lớn như Apple, Google, Meta hay Hewlett-Packard đã thay thế dần những vườn cây ăn quả bằng chip máy tính và các khu nhà ở triệu đô.

Nằm lọt thỏm giữa lòng thung lũng công nghệ, nông trại rộng khoảng 60 mẫu Anh của ông Andy Mariani từng là nơi bảo tồn 280 giống quả hạch (như đào, mận, xuân đào) được tuyển chọn vì hương vị tuyệt hảo thay vì thời hạn bảo quản. Nơi đây thu hút hàng trăm tín đồ ẩm thực mỗi dịp hè và cung cấp trái cây cho các nhà hàng đạt sao Michelin.

Tuy nhiên, sau một thập kỷ liên tục thua lỗ, ông Mariani, nay đã 80 tuổi, không thể duy trì hoạt động kinh tế. Sống dựa vào tiền An sinh Xã hội và gần như không còn tiền tích lũy trong ngân hàng, ông cùng gia đình đã đồng ý bán lại mảnh đất và vườn cây. Theo kế hoạch, 7.000 gốc cây tại đây sẽ bị nhổ bỏ để nhường chỗ cho 376 ngôi nhà mới, công viên và sân chơi thể thao do một công ty bất động sản đầu tư.

Tình yêu cả đời với trái cây và cuộc chiến khắc nghiệt

Sinh ra và lớn lên trong gia đình nhập cư từ Croatia, ông Andy Mariani thừa hưởng niềm đam mê nông nghiệp từ người cha. Ký ức tuổi thơ của ông gắn liền với hương vị của quả đào do chính tay cha ông lai tạo.

Sau khi vượt qua một căn bệnh tự miễn hiểm nghèo lúc trẻ, ông quyết tâm quay trở lại nông trại, dành trọn cuộc đời đi khắp nơi từ các vườn ươm nhỏ đến tận Uzbekistan để tìm kiếm, lai tạo những giống quả ngọt, thơm và đậm vị nhất, nổi tiếng nhất là dòng đào Baby Crawford.

Dẫu vậy, việc canh tác thủ công và chăm sóc hàng trăm giống cây với các phương pháp cắt tỉa, tưới tiêu hoàn toàn khác biệt đòi hỏi chi phí khổng lồ. Hơn thế nữa, nông trại phải đối mặt với vô vàn khó khăn, bao gồm: Sự xâm hại của động vật hoang dã, ruồi giấm và nấm rễ sồi. Tác động tàn phá của biến đổi khí hậu, như mùa đông thiếu cái lạnh cần thiết khiến vụ thu hoạch đào và anh đào năm nay thất bát nghiêm trọng. Các loại trái cây đặc sản không nhận được khoản trợ cấp liên bang như ngô hay đậu nành, khiến người nông dân đơn độc trước bão giá.

Hồi kết của một "lão nông thực thụ"

Ông Mariani tự hào gọi mình là một "dirt farmer" – người nông dân kiếm sống hoàn toàn từ đất đai. Việc nông trại Andy's Orchard phải nhường chỗ cho các dự án bất động sản được đánh giá là một mất mát lớn cho di sản nông nghiệp đặc thù của vùng.

Khi thương vụ hoàn tất, ông sẽ chuyển ra khỏi ngôi nhà gia đình để đến ở nhờ nhà bạn, trong khi các công nhân – những người được ông đối đãi tử tế suốt nhiều năm qua – sẽ trở về quê nhà Mexico hoặc tìm kế sinh kế mới. Dù dự kiến sẽ tiếp tục thử sức trên 20 mẫu đất thuê nhỏ hơn, việc nhìn đứa con tinh thần sụp đổ vẫn mang lại nỗi buồn vô hạn.

Trong buổi nếm thử trái cây cuối cùng tại nông trại, khi một em nhỏ cất tiếng cảm ơn ông vì những trái cây tuyệt vời, Mariani mỉm cười và hoài niệm: "Đó là điều tôi sẽ nhớ nhất. Tôi chỉ luôn cố gắng mang đến cho bọn trẻ những trải nghiệm tuyệt diệu giống như tôi từng có thuở nhỏ".