Dù chủ trương ưu tiên phát triển tín dụng phục vụ nông nghiệp, nông thôn liên tục được nhấn mạnh trong nhiều năm qua, song thực tế cơ cấu cho vay tại các ngân hàng thương mại vẫn cho thấy khoảng cách nhất định giữa định hướng chính sách và dòng vốn phân bổ trên thực tế.

Số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước tại cuộc họp báo thông tin kết quả hoạt động ngân hàng năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026, dư nợ tín dụng nền kinh tế tính đến 24/12 đạt trên 18,40 triệu tỷ đồng, tăng 17,87% so với cuối năm 2024.

Đáng chú ý, đối với lĩnh vực ưu tiên, hai nhóm có tỷ trọng dư nợ tín dụng lớn là nông nghiệp nông thôn 22,12% và doanh nghiệp nhỏ và vừa 19,1%.

Tuy nhiên, xét về tốc độ tăng trưởng, tín dụng cho ngành nông, lâm, thủy sản chỉ tăng khoảng 6,15% - thấp hơn mức tăng trưởng chung của nền kinh tế. Tổng dư nợ khoảng trên 4 triệu tỷ đồng.

Nhìn vào báo cáo tài chính năm 2025 của nhiều ngân hàng thương mại, bức tranh tín dụng nông nghiệp lại chưa phản ánh đầy đủ vai trò ưu tiên của lĩnh vực này trong cơ cấu cho vay.

Theo tổng hợp, dư nợ cho vay nông – lâm – ngư nghiệp tại nhiều ngân hàng chỉ chiếm tỷ trọng khá thấp trong tổng dư nợ, phổ biến dưới 5%, thậm chí có xu hướng thu hẹp so với năm trước.

Tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), dư nợ cho vay nông, lâm, thủy sản năm 2025 đạt 85.467 tỷ đồng, tăng so với 77.787 tỷ đồng năm 2024. Tuy nhiên, tỷ trọng trong tổng dư nợ lại giảm nhẹ từ 3,7% xuống còn 3,6%.

Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank) ghi nhận dư nợ nông nghiệp đạt 28.399 tỷ đồng, tăng so với năm trước, song tỷ trọng giảm từ 8% xuống 7,25%.

Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) thậm chí chứng kiến quy mô tín dụng nông nghiệp suy giảm mạnh, từ 9.928 tỷ đồng năm 2024 xuống còn 8.251 tỷ đồng năm 2025, kéo tỷ trọng từ 1,8% xuống 1,3%.

Ngân hàng TMCP Quân đội (MBBank) tăng dư nợ cho vay nông nghiệp lên 10.777 tỷ đồng, song tỷ lệ đóng góp trong tổng dư nợ lại giảm từ 1,12% xuống 0,99%.

Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) ghi nhận dư nợ nông nghiệp năm 2025 chỉ đạt 3.622 tỷ đồng, giảm so với năm trước và chiếm 0,50% tổng dư nợ. Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) cũng giảm nhẹ dư nợ lĩnh vực này xuống 3.671 tỷ đồng, tương ứng tỷ trọng 1,2%.

Ở nhóm ngân hàng quy mô nhỏ và trung bình, xu hướng thu hẹp tỷ trọng cũng khá rõ nét. Ngân hàng TMCP Bản Việt dù tăng nhẹ dư nợ lên 5.640 tỷ đồng nhưng tỷ trọng giảm từ 7,7% xuống 7,2%. Ngân hàng TMCP Kiên Long (KienlongBank) giảm dư nợ từ 4.712 tỷ đồng xuống 4.117 tỷ đồng, khiến tỷ trọng từ 7,6% xuống còn 5,7%.

Đáng chú ý, Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex (PGBank) chứng kiến mức sụt giảm khá mạnh khi dư nợ nông nghiệp từ 3.022 tỷ đồng năm 2024 xuống còn 2.230 tỷ đồng năm 2025, kéo tỷ trọng từ 7,3% xuống 4,8%.

Nhìn tổng thể, dù quy mô tín dụng nông nghiệp toàn hệ thống vẫn tăng trưởng và chiếm tỷ trọng đáng kể trong nền kinh tế, song tại từng ngân hàng thương mại, lĩnh vực này lại chưa thực sự giữ vai trò trọng tâm trong cơ cấu cho vay.

Dòng vốn tín dụng đang tập trung nhiều hơn vào các lĩnh vực có biên lợi nhuận cao và khả năng kiểm soát rủi ro tốt hơn như bất động sản, sản xuất công nghiệp, thương mại – dịch vụ hay cho vay bán lẻ.

Trong bối cảnh đó, khoảng cách giữa chủ trương ưu tiên và thực tế phân bổ tín dụng cho thấy nhu cầu tiếp tục hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ nhằm đưa dòng vốn đến gần hơn với sản xuất nông nghiệp trong thời gian tới.