Trồng cây cao su ở hơn 25.000ha rừng nghèo nhưng hàng chục ha bị chết, kém phát triển: Gia Lai xử lý ra sao?
Lựa chọn giống, cây trồng có giá trị kinh tế cao, có khả năng hình thành vùng nguyên liệu
Ngày 12/10, Sở Tài chính tỉnh Gia Lai cho biết, vừa đưa ra các tiêu chí, định hướng đề xuất dự án đầu tư trên diện tích cao su chết, kém phát triển tại tỉnh Gia Lai.
Đối tượng áp dụng, các doanh nghiệp đang trực tiếp quản lý, sử dụng diện tích cao su chết, kém phát triển, có nhu cầu đề xuất chuyển đổi sang thực hiện dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và dự án nông, lâm kết hợp.
Về dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, ưu tiên các dự án hình thành vùng sản xuất tập trung, ứng dụng công nghệ cao, gắn sản xuất với sơ chế, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Lựa chọn giống, cây trồng có giá trị kinh tế cao, có khả năng hình thành vùng nguyên liệu, phục vụ chế biến và xuất khẩu, phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu và điều kiện tự nhiên của khu vực.
Định hướng một số loại cây trồng như chuối, dứa, cây ăn quả, cây nguyên liệu phục vụ chế biến, cây dược liệu và các loại cây trồng khác có giá trị kinh tế, khả năng chế biến và xuất khẩu. Dự án phải xác định rõ sản phẩm, quy mô vùng nguyên liệu, công nghệ áp dụng, phương án sơ chế, chế biến và thị trường tiêu thụ.

Về dự án nông, lâm kết hợp, ưu tiên các dự án có phương án kết hợp giữa nông nghiệp, lâm nghiệp và chăn nuôi, bảo đảm sử dụng đất hợp lý, hiệu quả; lựa chọn cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện đất đai, tự nhiên và định hướng phát triển của địa phương.
Định hướng nghiên cứu trồng cây tếch, cây gỗ lớn, các loại cây lâm nghiệp có giá trị kinh tế; kết hợp cây nông nghiệp phù hợp và chăn nuôi bò. Phương án đầu tư phải xác định cụ thể cơ cấu sử dụng đất, diện tích từng hợp phần, chu kỳ sản xuất, phương án khai thác, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.
Theo Sở Tài chính tỉnh Gia Lai, dự án và nhà đầu tư đề xuất thực hiện dự án trên diện tích cao su chết, kém phát triển phải đáp ứng các tiêu chí, phù hợp với quy hoạch tỉnh, đáp ứng khả năng điều chỉnh bổ sung vào quy hoạch chung xã; phù hợp với vị trí, ranh giới, diện tích và hiện trạng khu đất đề xuất thực hiện dự án.
Nhà đầu tư phải xác định cụ thể vị trí, diện tích, ranh giới, tọa độ khu đất; hiện trạng quản lý, sử dụng đất; hiện trạng diện tích cao su chết, kém phát triển đề xuất chuyển đổi và phương án sử dụng đất sau khi chuyển đổi, bảo đảm sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.
Đối với dự án nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, ưu tiên các loại giống, cây trồng có giá trị kinh tế cao, có khả năng hình thành vùng nguyên liệu, phục vụ chế biến và xuất khẩu; phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu và điều kiện tự nhiên của khu vực; trong đó định hướng một số loại cây như chuối, dứa và các loại cây trồng khác có giá trị chế biến, xuất khẩu.
Đối với dự án nông, lâm kết hợp, phương án đầu tư phải xác định rõ các hợp phần nông nghiệp, lâm nghiệp và chăn nuôi; lựa chọn cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện đất đai, tự nhiên và định hướng phát triển của địa phương. Trong đó định hướng nghiên cứu cây tếch, cây gỗ lớn, cây nông nghiệp có giá trị và chăn nuôi bò.
Nhà đầu tư phải cam kết khởi công dự án trong năm 2026
Sở Tài chính tỉnh Gia Lai cho hay, nhà đầu tư phải có năng lực tài chính, kinh nghiệm và khả năng huy động nguồn lực để thực hiện dự án; vốn chủ sở hữu bảo đảm tối thiểu 20% tổng vốn đầu tư của dự án và có phương án huy động hợp pháp đối với phần vốn còn lại.
Cung cấp tài liệu chứng minh năng lực tài chính, khả năng bố trí vốn, huy động vốn theo tiến độ thực hiện dự án; đồng thời chứng minh kinh nghiệm trong lĩnh vực đề xuất đầu tư thông qua các dự án đã hoặc đang đầu tư, quản lý, vận hành hoặc các tài liệu hợp pháp khác có liên quan.
Trường hợp nhà đầu tư thực hiện dự án thông qua hợp tác với đơn vị khác thì phải có hợp đồng, thỏa thuận hợp tác hoặc tài liệu có giá trị tương đương với đối tác có năng lực, kinh nghiệm phù hợp với lĩnh vực đề xuất.
Về bảo vệ môi trường và các nghĩa vụ liên quan đến chuyển đổi, dự án phải có phương án bảo vệ môi trường; giải pháp thu gom, xử lý nước thải, chất thải rắn và phụ phẩm phát sinh trong quá trình sản xuất.
Đối với dự án chăn nuôi phải có giải pháp bảo đảm an toàn sinh học, phòng, chống dịch bệnh, kiểm soát mùi, nước thải, chất thải và khoảng cách an toàn theo quy định.
Nhà đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trồng rừng thay thế hoặc nộp tiền trồng rừng thay thế, các nghĩa vụ tài chính liên quan đến chuyển đổi diện tích cao su sang mục đích khác và các nghĩa vụ khác theo quy định.

Phó Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Gia Lai Nguyễn Văn Châu cho biết, nhà đầu tư phải cam kết hoàn thiện các thủ tục đầu tư và các thủ tục pháp lý có liên quan để đủ điều kiện triển khai thực hiện dự án trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày dự án được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư.
Đặc biệt, cam kết khởi công dự án trong năm 2026, hoàn thành đầu tư, đưa dự án vào hoạt động trong thời hạn không quá 24 tháng kể từ ngày được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án.
“Xây dựng tiến độ cụ thể đối với từng giai đoạn thực hiện dự án, bảo đảm phù hợp với tiến độ đã cam kết và các quy định của pháp luật có liên quan”, ông Châu cho hay.
Trước đây, thực hiện chủ trương chuyển 50.000 ha rừng nghèo sang trồng cao su sang trồng cây cao su, tỉnh Gia Lai đã cho phép 16 doanh nghiệp thực hiện 44 dự án chuyển rừng nghèo sang trồng cao su với tổng diện tích 32.405 ha.
Trong đó, diện tích đã trồng cao su là 25.535 ha và chỉ có 7.884 ha cây phát triển bình thường (chiếm 30,9%), còn lại bị chết, kém phát triển (chiếm đến gần 70%).
Cụ thể, diện tích cao su chết và kém phát triển liên tục gia tăng, năm 2018 có 12.039 ha; năm 2022 là 16.364 ha và đến năm 2025 tăng lên 17.651 ha.
Trước thực trạng này, các doanh nghiệp đề xuất nhiều phương án khác nhau đối với diện tích cây cao su kém hiệu quả như chuyển đổi cơ cấu cây trồng, chuyển sang các dự án khác.















