Cuộc tháo chạy âm thầm nhưng quyết liệt từ Bắc Kinh

Dữ liệu mới nhất cho thấy một xu hướng không thể đảo ngược: Trung Quốc đang đẩy nhanh quá trình "phi đô la hóa" danh mục đầu tư quốc gia. Theo các báo cáo về dòng vốn quốc tế, quốc gia tỷ dân này đã liên tục cắt giảm tỷ trọng nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ (U.S. Treasuries) xuống mức thấp kỷ lục trong nhiều năm qua.

Việc Trung Quốc "xả" tài sản Mỹ không còn là câu chuyện mới, nhưng cường độ và tính thời điểm của nó đang gây chú ý. Giới phân tích cho rằng, đây là một phần trong chiến lược phòng vệ chiến lược của Bắc Kinh trước các rủi ro địa chính trị và sự vũ khí hóa đồng USD. Thay vì nắm giữ nợ của Mỹ, Trung Quốc đang chuyển dịch dòng vốn sang vàng và các loại tài sản thay thế khác nhằm đa dạng hóa dự trữ ngoại hối.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Liệu sự rút lui của chủ nợ lớn thứ hai thế giới có khiến thị trường tài chính Mỹ chao đảo? Câu trả lời tính đến thời điểm hiện tại là: "Không".

Thế giới "lấp đầy" khoảng trống

Trái ngược với động thái của Trung Quốc, phần còn lại của thế giới vẫn đang miệt mài gom mua tài sản Mỹ. Từ châu Âu đến các quốc gia đồng minh tại châu Á như Nhật Bản, nhu cầu đối với trái phiếu và cổ phiếu Mỹ vẫn duy trì ở mức cao ngất ngưởng.

Lý do đằng sau làn sóng này rất rõ ràng: Sự chênh lệch về lợi suất và tính ổn định. Trong bối cảnh nền kinh tế châu Âu tăng trưởng trì trệ và Nhật Bản vẫn thận trọng với chính sách tiền tệ, thì lợi suất trái phiếu Mỹ vẫn cực kỳ hấp dẫn. Thêm vào đó, sức mạnh của đồng USD - vốn được coi là "vịnh tránh bão" an toàn nhất mỗi khi thế giới có biến động - là thỏi nam châm thu hút các nhà đầu tư tư nhân lẫn các ngân hàng trung ương khác.

Dữ liệu cho thấy, ngay cả khi các ngân hàng trung ương có xu hướng đa dạng hóa, thì các nhà đầu tư tư nhân quốc tế lại đang đổ xô vào thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp Mỹ với tốc độ kỷ lục. Điều này đã bù đắp hoàn toàn, thậm chí dư thừa so với lượng bán ra từ phía Trung Quốc.

Bàn cân quyền lực tài chính

Sự đối lập này phản ánh một thực tế mới trên thị trường tài chính toàn cầu. Mỹ không còn quá phụ thuộc vào một vài "chủ nợ" lớn như trước đây. Sự tham gia đa dạng của các quỹ đầu tư, công ty bảo hiểm và ngân hàng trung ương từ khắp các châu lục đã tạo ra một nền tảng cầu vững chắc cho đồng USD.

Hơn nữa, các chuyên gia kinh tế nhấn mạnh rằng, việc Trung Quốc bán trái phiếu Mỹ không hẳn là dấu hiệu của sự suy yếu của kinh tế Mỹ, mà là một sự tái cơ cấu cấu trúc chính trị.

"Thế giới đang chia làm hai cực: một bên tìm cách giảm ảnh hưởng của Mỹ, và một bên vẫn coi Mỹ là động cơ tăng trưởng và nơi lưu trữ giá trị an toàn nhất", một chuyên gia phân tích thị trường nhận định.

Hệ lụy nào cho tương lai?

Dù dòng vốn đổ vào Mỹ vẫn mạnh mẽ, nhưng việc Trung Quốc rút lui không phải là không có rủi ro. Sự phân mảnh của thị trường tài chính toàn cầu có thể dẫn đến những biến động khó lường về lãi suất trong dài hạn. Nếu một ngày nào đó, nhu cầu từ phần còn lại của thế giới bão hòa, áp lực lên ngân sách và nợ công của Mỹ sẽ trở nên nặng nề hơn bao giờ hết.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, bảng điện tử không biết nói dối. Những lệnh mua từ Tokyo, London và Zurich vẫn đang áp đảo lệnh bán từ Bắc Kinh. Mỹ có thể đang mất đi một người bạn đồng hành lớn, nhưng họ lại đang tìm thấy sự ủng hộ từ hàng loạt các đối tác khác trên toàn cầu.

Cuộc chiến "phi USD hóa" của Trung Quốc có thể tạo ra những tiêu đề báo chí giật gân, nhưng sức hút nội tại của thị trường tài chính Mỹ vẫn là một thực tế khó phủ nhận. "Trung Quốc đang bán tháo nước Mỹ, nhưng thế giới vẫn đang gom mua" - câu tóm gọn này có lẽ là mô tả chính xác nhất về cục diện tài chính toàn cầu hiện nay.