Chỉ riêng trong tháng 1, tổng giá trị các thương vụ M&A ra nước ngoài từ khu vực Đại Trung Hoa đã đạt gần 12 tỷ USD – mức cao nhất cho tháng đầu năm kể từ 2017. Danh sách mục tiêu xuất hiện những cái tên đình đám như hãng thể thao Đức Puma SE hay công ty khai khoáng Canada Allied Gold Corp.

Sự đảo chiều này diễn ra sau giai đoạn trầm lắng kéo dài từ giữa đến cuối thập niên 2010, khi Trung Quốc hạn chế đầu tư ra nước ngoài để kiểm soát tình trạng chi tiêu quá đà. Một ví dụ điển hình là HNA Group, tập đoàn từng lao vào các thương vụ vay nợ lớn để mua lại những tên tuổi như Hilton Worldwide Holdings Inc. và Deutsche Bank AG trước khi sụp đổ.

Ông Richard Griffiths, Giám đốc M&A khu vực châu Á – Thái Bình Dương của BNP Paribas SA, cho biết sự quan tâm đến M&A ra nước ngoài từ Trung Quốc đang gia tăng rõ rệt và nhiều thương vụ lớn có thể được công bố trong năm 2026.

Nguyên nhân của xu hướng này bao gồm cạnh tranh khốc liệt và ít cơ hội tăng trưởng trong nước, trong khi các thương hiệu nội địa đã mạnh hơn về tài chính và được Bắc Kinh bật đèn xanh tìm kiếm tài sản chiến lược ở nước ngoài. Tuy nhiên, rào cản thương mại và sự dè dặt của một số quốc gia vẫn là thách thức.

Theo bà Nancy Zheng, đối tác tại Bain & Co. ở Thượng Hải, nhiều doanh nghiệp Trung Quốc sẽ ưu tiên các thị trường có rào cản pháp lý thấp và những lĩnh vực ít nhạy cảm như tiêu dùng và bán lẻ. Một số nước châu Á, Canada, châu Âu và Mỹ Latinh đang tỏ ra cởi mở hơn với dòng vốn này.

Tại Chile, China Southern Power Grid Corp. và State Grid Corp. of China đang nắm cổ phần đáng kể trong các công ty điện lực lớn. China Southern Power được cho là muốn nâng tỷ lệ sở hữu 28% tại Transelec SA thông qua thương vụ trị giá 4 tỷ USD.

Ở lĩnh vực tiêu dùng, Luckin Coffee Inc. – chuỗi đã vượt Starbucks Corp. tại thị trường nội địa – đang cân nhắc mua lại Blue Bottle Coffee của Nestle SA để mở rộng sang phân khúc cà phê cao cấp. Trước đó, doanh nghiệp này cũng từng xem xét đấu giá Costa Coffee của Coca-Cola Co..

Quỹ HSG (trước đây là Sequoia Capital China) nằm trong nhóm nhà thầu quan tâm đến Leica Camera AG. Năm ngoái, HSG mua lại Golden Goose của Italy và nắm cổ phần chi phối tại Marshall Group AB.

Đà tăng của thị trường chứng khoán cũng tiếp thêm tự tin cho các hội đồng quản trị. Chỉ số Hang Seng Index đã tăng mạnh trong hai năm qua và đạt đỉnh cao nhất 4 năm rưỡi vào tháng 1/2026, trong khi CSI 300 trên đại lục cũng leo dốc đáng kể.

Ở châu Mỹ, Aluminum Corp. of China đang mua cổ phần kiểm soát tại Cia. Brasileira de Alumínio trong thương vụ có sự tham gia của Rio Tinto Group. Trong cuộc đua giành kim loại chiến lược, CMOC mua lại hoạt động tại Brazil của Equinox Gold, còn Jiangxi Copper thâu tóm SolGold.

Lĩnh vực xe điện và pin cũng chứng kiến đầu tư lớn ra nước ngoài từ BYD Co. và Contemporary Amperex Technology Co. Ltd..

Ngoài ra, mảng trung tâm dữ liệu đang nóng lên khi DayOne Data Centers – được hậu thuẫn bởi GDS Holdings – đầu tư tại Đông Nam Á và lên kế hoạch IPO tại Mỹ. Trong công nghệ, Tencent Holdings Ltd. cũng gia tăng M&A, đặc biệt ở châu Âu.

Theo các chuyên gia, nhiều doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc đã đạt quy mô và năng lực đủ lớn để vươn ra toàn cầu, thậm chí vượt khỏi sức chứa của thị trường nội địa. Trong bối cảnh môi trường M&A mang tính xây dựng và địa chính trị biến động, các ban lãnh đạo đang chủ động thúc đẩy chiến lược quốc tế hóa, tạo nền tảng cho làn sóng thương vụ xuyên biên giới gia tăng trong thời gian tới.