Theo Báo cáo Triển vọng Nông nghiệp Trung Quốc giai đoạn 2026–2035, nước này sẽ từng bước giảm nhập khẩu các mặt hàng chủ lực như ngũ cốc, đậu tương, bông, dầu thực vật và đường vào năm 2035. Xu hướng này phản ánh sự cải thiện về năng suất nội địa cũng như hệ thống cung ứng ngày càng ổn định và bền vững hơn.

Nhập khẩu hàng loạt nông sản sẽ giảm mạnh

Cụ thể, lượng nhập khẩu ngũ cốc được dự báo giảm xuống còn 115 triệu tấn vào năm 2035, tương đương mức giảm 25,5% so với giai đoạn cơ sở (trung bình 3 năm 2023–2025).

Nhập khẩu đậu tương dự kiến giảm còn 82,55 triệu tấn, giảm 21,5%.

Trong khi đó, các mặt hàng khác cũng ghi nhận xu hướng đi xuống rõ rệt: Bông giảm 28,2%; Dầu thực vật giảm 28,2%; Đường giảm 8,7%.

Giá nông sản tăng, phân hóa theo chất lượng

Báo cáo cũng nhận định, giá nông sản nói chung sẽ tăng dần trong thời gian tới. Tuy nhiên, sự chênh lệch giá sẽ ngày càng phản ánh rõ yếu tố chất lượng, áp dụng cho nhiều nhóm sản phẩm như cây trồng, chăn nuôi, rau quả và thủy sản.

Báo cáo do Viện Thông tin Nông nghiệp thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Trung Quốc (CAAS) xây dựng và được Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc công bố ngày 20/4. Nội dung tập trung vào 20 nhóm nông sản chủ lực, bao gồm ngũ cốc, bông, cây có dầu và đường.

Trung Quốc cảnh báo rủi ro phụ thuộc nhập khẩu

Dù thị trường quốc tế vẫn đóng vai trò bổ sung quan trọng cho nguồn cung nông sản, báo cáo cảnh báo rủi ro ngày càng lớn khi phụ thuộc vào nhập khẩu.

Theo đó, các yếu tố địa chính trị – đặc biệt là xung đột tại Trung Đông – đang đẩy giá dầu thô, chi phí phân bón và vận chuyển tăng cao, từ đó ảnh hưởng dây chuyền tới sản xuất và thương mại lương thực toàn cầu, làm gia tăng nguy cơ mất ổn định an ninh lương thực.

“Trung Quốc cần đặt trọng tâm vào sản xuất trong nước, sử dụng sự ổn định từ phát triển nông nghiệp chất lượng cao để đối phó với những bất ổn bên ngoài, giữ giá các mặt hàng nông sản chủ chốt trong phạm vi hợp lý và tăng cường hệ thống giám sát, cảnh báo thị trường”, báo cáo nhấn mạnh.

Sản lượng tiếp tục tăng, nhưng theo hướng hiệu quả hơn

Trong ngắn hạn, triển vọng năm 2026 được đánh giá “thận trọng nhưng tích cực”. Năng lực sản xuất các mặt hàng chiến lược như ngũ cốc sẽ tiếp tục tăng, chủ yếu nhờ cải thiện năng suất thay vì mở rộng diện tích trồng trọt.

Dự báo đến năm 2035, sản lượng ngũ cốc của Trung Quốc có thể đạt 753 triệu tấn.

Trong khi đó, tăng trưởng sản lượng rau và trái cây được dự báo sẽ chậm lại. Tuy nhiên, ngành này sẽ chuyển hướng sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và chế biến sâu, từ đó tạo thêm giá trị gia tăng.

Nhu cầu đối với rau củ và trái cây chất lượng cao cũng đang tăng lên, trở thành động lực tăng trưởng mới cho ngành.

AI trở thành “vũ khí mới” của nông nghiệp

Báo cáo cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo (AI) trong nông nghiệp, phù hợp với định hướng trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc.

AI được kỳ vọng giúp quản lý sản xuất chính xác hơn, kiểm soát sâu bệnh thông minh hơn và giảm chi phí, qua đó tăng khả năng chống chịu trước rủi ro thời tiết và củng cố an ninh lương thực.

Đặc biệt, việc xây dựng hệ thống giám sát cung – cầu và cảnh báo sớm dựa trên AI được xem là nhu cầu cấp thiết trong giai đoạn tới.