Một khởi đầu ảm đạm đối với ngành nông nghiệp Australia ngay đầu năm 2026 là việc Bắc Kinh thông báo áp thêm mức thuế 55% đối với thịt bò nhập khẩu, bao gồm cả thịt bò Australia, khi lượng hàng vượt quá hạn ngạch nhất định.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết tổng hạn ngạch nhập khẩu thịt bò hằng năm là 2,7 triệu tấn, trong đó Australia được phân bổ 205.000 tấn. Vì Australia thường xuất khẩu quy mô lớn, việc áp thuế bổ sung này được đánh giá sẽ khiến lượng thịt bò xuất khẩu của họ giảm 1/3 so với năm 2025, và dẫn tới thiệt hại khoảng hơn 1 tỷ USD cho nông dân Australia.

Các biện pháp này chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026 và kéo dài trong ba năm, bắt nguồn từ một cuộc điều tra được Trung Quốc khởi động vào tháng 12/2024 nhằm bảo vệ ngành chăn nuôi bò trong nước đang gặp khó khăn.

Đáng chú ý, chỉ vài tháng trước đó, vào năm 2024, Trung Quốc mới dỡ bỏ những rào cản thương mại cuối cùng đối với hàng hóa Australia – bao gồm lúa mạch, tôm hùm và rượu vang – sau cuộc tranh chấp thương mại gay gắt kéo dài bốn năm, vốn bùng phát khi chính phủ của cựu Thủ tướng Scott Morrison kêu gọi điều tra nguồn gốc đại dịch Covid-19.

Thủ tướng Australia Anthony Albanese cho biết chính phủ đang trao đổi với phía Trung Quốc, đồng thời nhấn mạnh rằng, Australia không bị nhắm mục tiêu riêng lẻ.

“Thịt bò Australia, tôi tự hào nói rằng đó là loại thịt bò ngon nhất thế giới với tư cách là Thủ tướng”, ông Albanese phát biểu.

“Chúng tôi cạnh tranh rất tốt trên thị trường toàn cầu và sản phẩm của Australia luôn được săn đón. Tôi tin xu hướng này sẽ tiếp tục… ngành thịt bò Australia vẫn đang phát triển mạnh mẽ khi bước vào năm 2026", Thủ tướng Australia nói thêm.

Trung Quốc là thị trường dài hạn quan trọng đối với các nhà sản xuất thịt bò Australia, dù chỉ chiếm khoảng 8% tổng lượng nhập khẩu thịt bò của Trung Quốc. Các biện pháp hạn chế mới có thể khiến xuất khẩu thịt bò Australia sang Trung Quốc giảm khoảng 1/3 so với năm 2025, tương đương thiệt hại thương mại trên 1 tỷ USD.

Đáng chú ý, hạn ngạch từng bị xóa bỏ hoàn toàn khi cựu Thủ tướng Tony Abbott ký kết hiệp định thương mại tự do mang tính bước ngoặt với Trung Quốc vào năm 2015, theo lời phát ngôn viên thương mại của phe đối lập Kevin Hogan.

Chủ tịch Cattle Australia Garry Edwards cho rằng, quyết định của Trung Quốc là “hoàn toàn không có cơ sở và đi ngược lại tinh thần” của hiệp định thương mại tự do song phương.

“Chúng tôi tin chắc rằng quyết định này sẽ làm suy giảm khả năng tiếp cận của người tiêu dùng Trung Quốc đối với nguồn protein chất lượng cao, an toàn và đáng tin cậy", ông Edwards nói, đồng thời cho biết phía Australia đã cung cấp đầy đủ bằng chứng chính thức trong quá trình rà soát, chứng minh rằng thịt bò Australia không gây tổn hại cho ngành chăn nuôi bò nội địa của Trung Quốc.

Giám đốc điều hành Hội đồng Công nghiệp Thịt Australia Tim Ryan nhận định, các biện pháp hạn chế của Trung Quốc không công bằng, không phù hợp, và không phản ánh mối quan hệ thương mại lâu dài, cùng có lợi giữa hai nước.

“Quyết định này dường như lại tạo lợi thế cho các quốc gia khác, những nước đã gia tăng mạnh xuất khẩu thịt bò sang Trung Quốc trong những năm gần đây”, ông Ryan nói.

“Biện pháp này sẽ gây tác động nghiêm trọng đến dòng chảy thương mại sang Trung Quốc trong suốt thời gian áp dụng, làm gián đoạn các mối quan hệ được xây dựng dưới khuôn khổ hiệp định thương mại tự do, đồng thời hạn chế khả năng tiếp cận thịt bò Australia an toàn và chất lượng của người tiêu dùng Trung Quốc", ông Ryan cảnh báo thên.

Lãnh đạo phe đối lập Sussan Ley, người từng là thành viên nội các khi hiệp định được ký kết, cho rằng động thái của Trung Quốc là “đáng lo ngại”. Bà kêu gọi Thủ tướng Albanese tận dụng mối quan hệ tốt đẹp với Chủ tịch Tập Cận Bình để đảm bảo Australia không bị đưa vào danh sách các nước chịu hạn chế trong thương mại thịt bò.

Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã dỡ bỏ mức thuế 10% đối với thịt bò Australia vào giữa tháng 11/2025.

Diễn biến thương mại này xảy ra trong bối cảnh Australia mới đây lên án các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn của Trung Quốc gần Đài Loan, cho rằng các hoạt động này mang tính gây bất ổn và có nguy cơ làm leo thang căng thẳng khu vực. Bộ Ngoại giao và Thương mại Australia xác nhận đã nêu vấn đề này trực tiếp với phía Trung Quốc, nhấn mạnh rằng bất đồng cần được giải quyết bằng đối thoại, không phải bằng sức ép hay vũ lực.