Chỉ vài tháng trước, SpaceX vẫn được nhìn nhận chủ yếu là một công ty tên lửa, chuyên thực hiện các vụ phóng và vận hành mạng lưới vệ tinh Starlink phục vụ internet băng rộng và thông tin di động trên toàn cầu.

Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi vào tháng 2/2026 khi tỷ phú Elon Musk quyết định sáp nhập công ty trí tuệ nhân tạo xAI vào SpaceX. Động thái này đã làm thay đổi hoàn toàn câu chuyện tăng trưởng của tập đoàn, chuyển trọng tâm từ lĩnh vực không gian sang trí tuệ nhân tạo (AI).

Đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) ngày 12/6 được xem là phép thử quan trọng đối với tầm nhìn mới của Musk. Nếu cổ phiếu tăng mạnh sau khi niêm yết, điều đó đồng nghĩa nhà đầu tư tin tưởng vào tham vọng AI của SpaceX. Ngược lại, nếu cổ phiếu lao dốc, thị trường sẽ phát đi tín hiệu rằng họ không bị thuyết phục bởi những lời hứa về các trung tâm dữ liệu quỹ đạo chạy bằng năng lượng Mặt Trời hay các dự án AI quy mô khổng lồ.

Kết quả cho thấy Musk đã thắng lớn.

Cổ phiếu SpaceX chào sàn với giá 135 USD/cổ phiếu và kết thúc phiên giao dịch đầu tiên ở mức 160 USD, tăng 19%. Nhờ đó, vốn hóa thị trường của công ty vọt lên khoảng 2.200 tỷ USD, trở thành thương vụ IPO lớn nhất lịch sử nước Mỹ, vượt xa kỷ lục trước đó của Alibaba năm 2014.

Theo đánh giá của Fortune, phản ứng của thị trường cho thấy nhà đầu tư đang đặt cược rất lớn vào khả năng AI sẽ trở thành một thị trường khổng lồ và Musk có thể giành được thị phần đáng kể trước những đối thủ nặng ký như Alphabet, Microsoft, Meta và hàng loạt công ty công nghệ khác.

AI chiếm tới 93% cơ hội tăng trưởng của SpaceX

Một biểu đồ quan trọng trong bản cáo bạch IPO cho thấy Elon Musk đang đặt cược gần như toàn bộ tương lai của SpaceX vào AI.

Ông dự báo tổng quy mô thị trường mà SpaceX có thể khai thác trong tương lai đạt khoảng 28.500 tỷ USD. Trong số này, AI chiếm tới 26.500 tỷ USD, tương đương 93%.

Ngược lại, các lĩnh vực truyền thống của SpaceX gồm tên lửa và vệ tinh chỉ chiếm khoảng 2.000 tỷ USD.

Điều đó đồng nghĩa dù các hoạt động không gian tiếp tục phát triển, AI mới là động lực tăng trưởng chính.

Năm 2025, mảng không gian của SpaceX chỉ tạo ra khoảng 4,1 tỷ USD doanh thu và vẫn thua lỗ.

Trong khi đó, Starlink đang là "viên ngọc quý" của tập đoàn. Doanh thu năm 2025 tăng 50%, đạt 11,4 tỷ USD và đóng góp hơn một nửa tổng doanh thu của SpaceX.

Hiện Starlink vận hành khoảng 9.600 vệ tinh, chiếm gần 75% số vệ tinh thương mại đang hoạt động trên quỹ đạo. Hơn 10 triệu khách hàng trên thế giới đang trả phí sử dụng dịch vụ internet và viễn thông của mạng lưới này.

Trong cuộc trao đổi với CEO JPMorgan Jamie Dimon ngày 6/6, Musk nhấn mạnh lợi thế cạnh tranh lớn nhất của Starlink nằm ở tên lửa Starship – phương tiện phóng tái sử dụng hoàn toàn đầu tiên trên thế giới.

Theo ông, Starship có chi phí vận hành cực thấp vì phần lớn chi phí chỉ nằm ở nhiên liệu. Mỗi chuyến bay có thể mang theo tới 50 vệ tinh.

Musk đặt mục tiêu mở rộng mạng lưới từ 9.600 lên khoảng 100.000 vệ tinh trong tương lai.

Kỳ vọng khổng lồ đi kèm áp lực khổng lồ

Dù màn IPO thành công vang dội, nhiều chuyên gia cảnh báo SpaceX hiện phải đối mặt với áp lực tăng trưởng rất lớn.

Theo David Trainer, Giám đốc công ty nghiên cứu New Constructs, để biện minh cho mức định giá khổng lồ hiện nay, SpaceX sẽ cần đạt doanh thu ít nhất 1.100 tỷ USD vào năm 2035.

Sau khi cổ phiếu tăng mạnh trong ngày đầu giao dịch, con số này có thể lên tới gần 1.500 tỷ USD.

Để dễ hình dung, mức doanh thu đó cao hơn khoảng 50% so với doanh thu mà Amazon – doanh nghiệp có doanh thu lớn nhất thế giới hiện nay – tạo ra trong bốn quý gần nhất.

Vấn đề là chính Musk dự báo tổng thị trường của các mảng tên lửa và vệ tinh chỉ khoảng 1.600 tỷ USD trong nhiều thập niên tới. Điều này có nghĩa AI sẽ phải gánh phần lớn trách nhiệm tạo ra tăng trưởng cho SpaceX.

Các chuyên gia cho rằng việc chuyển mình thành một "công ty AI" đã giúp SpaceX tạo ra sức hút chưa từng có trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, điều đó cũng đồng nghĩa Elon Musk phải chứng minh được rằng AI có thể tạo ra doanh thu và lợi nhuận ở quy mô chưa từng có.

Giáo sư Reena Aggarwal của Đại học Georgetown nhận định rằng màn ra mắt của SpaceX hiện phản ánh nhiều hơn sự hưng phấn của nhà đầu tư thay vì các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp.

Theo bà, trong thời gian tới, thị trường sẽ không chỉ nhìn vào những lời hứa hay tầm nhìn tương lai, mà sẽ đánh giá SpaceX dựa trên tốc độ tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận và khả năng hiện thực hóa tham vọng AI.

Với mức kỳ vọng đang ở "quỹ đạo cực cao", bất kỳ dấu hiệu thất vọng nào cũng có thể khiến cổ phiếu SpaceX đối mặt với một đợt điều chỉnh mạnh trong tương lai.