Nợ Mỹ trở thành “động lực” mới của giá vàng

Sau cú giảm mạnh khoảng 25% trong nửa đầu năm 2026, vàng đã trở lại ấn tượng vào cuối tháng 8. Kim loại quý tăng gần 10% trong tháng, có thời điểm vượt 4.700 USD/ounce.

Đà phục hồi được thúc đẩy bởi đồng USD suy yếu, bất ổn địa chính trị và kỳ vọng về chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, thị trường đang đặc biệt chú ý tới một yếu tố mới: lo ngại về sức khỏe tài khóa và khả năng kiểm soát nợ công của Mỹ.

Động lực này xuất hiện sau khi Bộ Tài chính Mỹ tăng mua lại trái phiếu chính phủ kỳ hạn dài nhằm kéo giảm lợi suất. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ gần đây đã tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2007.

Động thái trên khiến lợi suất giảm và đồng USD suy yếu, qua đó thúc đẩy dòng tiền tìm đến những tài sản khan hiếm như vàng để phòng ngừa nguy cơ nợ chính phủ gia tăng và tiền tệ mất giá.

Ông Diego Franzin, người phụ trách chiến lược danh mục tại Plenisfer Investments, cho rằng trước đây giá vàng chủ yếu được liên hệ với địa chính trị, lạm phát và nhu cầu tìm kiếm tài sản trú ẩn. Nhưng gần đây, nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới mối quan hệ giữa nợ công Mỹ, lợi suất trái phiếu và đồng USD.

Dù vậy, đà tăng của vàng chưa chắc diễn ra liên tục. Sau khi thị trường đặt cược nhiều hơn vào khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9, giá vàng đã quay đầu giảm, mất gần 7% tính đến cuối ngày thứ Tư.

Ngân hàng trung ương và ETF tiếp tục “tiếp sức”

Bất chấp những biến động ngắn hạn, nền tảng hỗ trợ vàng vẫn khá mạnh.

Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), các ngân hàng trung ương đã mua 289 tấn vàng trong quý II, tăng 62% so với cùng kỳ năm trước. Trung Quốc tiếp tục tích lũy vàng, trong khi Ba Lan là quốc gia mua nhiều nhất. WGC dự báo các ngân hàng trung ương sẽ tiếp tục mua vàng trong 12 tháng tới.

Nhu cầu đầu tư cũng đang phục hồi. Dữ liệu Morningstar cho thấy dòng tiền vào các quỹ ETF vàng toàn cầu đã chuyển từ trạng thái gần như đi ngang trong quý II sang khoảng 2 tỷ USD dòng vốn ròng trong tháng 7.

Nhu cầu vàng vật chất cũng tạo thêm lực đỡ, đặc biệt khi lượng vàng nhập khẩu của Trung Quốc duy trì ở mức mạnh. Giới chức nước này đồng thời tiếp tục phát triển cơ sở hạ tầng nhằm tạo điều kiện cho việc tích lũy vàng trong hệ thống tài chính.

Những yếu tố này giúp củng cố triển vọng dài hạn của kim loại quý, ngay cả khi giá vẫn có thể trải qua các đợt điều chỉnh mạnh.

5.000 USD/ounce có thể trở lại?

Câu hỏi lớn hiện nay là liệu vàng có thể một lần nữa vượt 5.000 USD/ounce.

Mark Haefele, Giám đốc đầu tư của UBS Global Wealth Management, cho rằng gánh nặng nợ ngày càng lớn cùng sự bất định về cách chính phủ các nước tài trợ cho khoản nợ sẽ tiếp tục có lợi cho kim loại quý. Ông dự báo vàng có thể đạt 5.400 USD/ounce trong 12 tháng tới.

VanEck - công ty quản lý đầu tư toàn cầu có trụ sở chính tại thành phố New York - cũng duy trì quan điểm tích cực, dựa trên lực mua của ngân hàng trung ương, thâm hụt tài khóa, tỷ trọng nắm giữ vàng tương đối thấp của nhà đầu tư phương Tây và định hướng chính sách của Fed.

Tuy nhiên, triển vọng này vẫn phụ thuộc nhiều vào diễn biến của đồng USD và lãi suất. USD suy yếu và lợi suất thực giảm sẽ tạo thêm dư địa cho vàng tăng giá. Ngược lại, một Fed cứng rắn hơn và đồng USD phục hồi có thể khiến vàng chịu áp lực.

Không chỉ vàng vật chất hưởng lợi, cổ phiếu khai thác vàng còn tăng mạnh hơn. Chỉ số Morningstar Global Gold Index tăng 31,8% trong tháng 8, so với 9,7% của vàng giao ngay.

Nguyên nhân là các doanh nghiệp khai thác được hưởng lợi từ “đòn bẩy hoạt động”: doanh thu tăng theo giá vàng trong khi nhiều khoản chi phí tăng chậm hơn. Khi giá vàng tăng nhanh hơn chi phí, biên lợi nhuận có thể mở rộng đáng kể.

Vì vậy, nếu muốn đầu tư trực tiếp theo giá vàng, vàng vật chất vẫn là lựa chọn thuần túy hơn. Trong khi đó, cổ phiếu khai thác vàng mang đến tiềm năng tăng trưởng và cổ tức cao hơn nhưng đi kèm rủi ro doanh nghiệp và mức biến động lớn hơn.