Trong nhiều tháng, mua vàng gần như là “kèo chắc thắng”. Kim loại quý này trở thành hưởng lợi lớn nhất từ xu hướng “thoái hóa tiền tệ”, khi nhà đầu tư bán tháo đồng USD và trái phiếu chính phủ để chuyển sang vàng. Nó cũng là vật liệu quan trọng trong làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu toàn cầu. Và đáng chú ý, vàng còn trở thành “món khoái khẩu” của nhà đầu tư cá nhân.

Trong một giai đoạn rực rỡ kéo dài vài tháng, một tài sản vốn được coi là nơi trú ẩn an toàn đã biến thành một khoản đầu cơ. Giá tăng mạnh mẽ - cho đến khi đà tăng đột ngột chấm dứt.

Cú bán tháo đầu tiên xuất hiện khi ông Kevin Warsh được đề cử làm Chủ tịch Fed vào cuối tháng 1, dù sau đó giá vàng đã hồi phục. Nhưng kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra, vàng lại giảm hơn 10%.

Giá vàng hôm nay trên thị trường thế giới giao ngay ở mức 4.494 USD/ounce giảm khoảng 140 USD, tương đương giảm 3% so với cùng thời điểm sáng ngày 20/3. Trong phiên, giá vàng thế giới dao động trong khoảng 4.476,9 - 4.736,5 USD/ounce.

Vậy điều gì đang xảy ra? Trong bối cảnh lạm phát là mối lo hàng đầu, lẽ ra vai trò “chống lạm phát” của vàng phải đẩy giá lên. Nhưng thực tế không phải vậy.

Thứ nhất, vàng không thực sự bám theo lạm phát. Dù từng được xem là công cụ phòng ngừa lạm phát, giá vàng thực chất biến động theo lãi suất thực (đã điều chỉnh lạm phát) - và yếu tố này đã tăng mạnh kể từ khi chiến sự Iran bùng nổ.

Thứ hai, thị trường đã từ bỏ kỳ vọng cắt giảm lãi suất. Lợi suất trái phiếu tăng khi nhà đầu tư lo ngại lạm phát do giá năng lượng leo thang. Chủ tịch Fed Jerome Powell cho biết cơ quan này đang theo dõi sát tình hình, trong khi giá xăng đã bắt đầu tăng. Điều này khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất gần như biến mất. Khi lợi suất tăng, vàng - tài sản không sinh lãi - trở nên kém hấp dẫn.

Thứ ba, làn sóng đầu cơ đang tan biến. Những nhà đầu tư cá nhân, lực lượng chính thúc đẩy cơn sốt, thường rút lui khi lợi nhuận dễ dàng không còn. Khi “cuộc chơi” bớt hấp dẫn, họ nhanh chóng thoát hàng.

Chuyên gia Ed Yardeni nhận định ngắn gọn: đây là hoạt động chốt lời sau một đợt tăng giá “phi mã”.

Trong bối cảnh vàng suy yếu và trái phiếu bị bán tháo, dòng tiền đang tìm đến nơi trú ẩn khác. Đồng USD trở thành điểm đến chính, với chỉ số Dollar Index tăng 2% kể từ khi chiến tranh bắt đầu và mạnh lên so với nhiều đồng tiền khác.

Triển vọng của vàng sẽ phụ thuộc vào thời gian kéo dài của cuộc chiến Iran, yếu tố quyết định mức độ lo ngại lạm phát. Chỉ khi tâm lý thị trường ổn định trở lại và dòng tiền đầu cơ yếu bị loại bỏ, vàng mới có thể lấy lại vai trò là tài sản trú ẩn an toàn.