Một số chuyên gia cho rằng đây có thể là dấu hiệu cho thấy các quốc gia lớn đang dần giảm phụ thuộc vào đồng USD và chuyển sang tích trữ vàng.

Theo nhà phân tích kim loại quý Patrick A. Heller, kể từ tháng 10/2025, vàng gần như liên tục trở thành mặt hàng xuất khẩu có giá trị cao nhất của Mỹ trong nhiều tháng liên tiếp.

Điều đáng chú ý là nguyên nhân không chỉ vì giá vàng lập đỉnh lịch sử. Trong tháng 2/2026, lượng vàng Mỹ xuất khẩu tính theo tấn có thể đã đạt mức cao nhất mọi thời đại.

Phần lớn vàng xuất khẩu của Mỹ được chuyển tới Thụy Sĩ – nơi đặt nhiều nhà máy tinh luyện vàng lớn nhất thế giới. Điểm đến lớn thứ hai là Hong Kong, cửa ngõ trung chuyển vàng vào Trung Quốc. Đứng thứ ba là Anh, nơi có thị trường giao dịch vàng lớn nhất toàn cầu là London Bullion Market Association (LBMA).

Chính phủ Mỹ hiện vẫn khẳng định lượng dự trữ vàng quốc gia không thay đổi. Điều đó cho thấy lượng vàng xuất khẩu chủ yếu đến từ hoạt động khai thác và tái chế trong nước, chứ không phải bán vàng dự trữ quốc gia.

Vì sao vàng Mỹ bị “gom” mạnh?

Hiện chưa có lời giải thích chính thức nào từ Washington. Tuy nhiên, ông Heller đưa ra một giả thuyết đáng chú ý: nhiều quốc gia đang ngày càng lo ngại đồng USD mất giá trị trong tương lai và muốn chuyển sang nắm giữ vàng như một tài sản dự trữ an toàn hơn.

Theo ông, tổng giá trị vàng mà các ngân hàng trung ương trên thế giới nắm giữ hiện đã vượt lượng trái phiếu chính phủ Mỹ mà họ sở hữu.

Trong số đó, Trung Quốc được xem là nhân tố quan trọng nhất.

Ngân hàng trung ương Trung Quốc nhiều năm qua liên tục giảm lượng trái phiếu chính phủ Mỹ nắm giữ. Từ mức hơn 1.090 tỷ USD năm 2021, lượng trái phiếu Mỹ do Trung Quốc nắm giữ đã giảm xuống còn khoảng 693 tỷ USD vào tháng 2/2026.

Phần tài sản cắt giảm này được cho là đã chuyển sang vàng.

Ngoài ra, Bắc Kinh cũng đang thúc đẩy các hệ thống thanh toán quốc tế không phụ thuộc USD, đồng thời quảng bá cơ chế giao dịch mới giữa các nước BRICS.

Ông Heller cho rằng nếu cộng toàn bộ lượng vàng do ngân hàng trung ương Trung Quốc, các quỹ đầu tư nhà nước, quân đội, doanh nghiệp nhà nước và người dân Trung Quốc nắm giữ, quốc gia này có thể đang kiểm soát lượng vàng thực tế lớn nhất thế giới.

Trung Quốc đang dùng vàng thay USD?

Theo giả thuyết của chuyên gia này, phần lớn vàng xuất khẩu từ Mỹ cuối cùng có thể đang chảy về Trung Quốc, dù phải đi vòng qua các nhà máy tinh luyện ở Thụy Sĩ để chuyển thành vàng thỏi đạt chuẩn quốc tế.

Ông cho rằng Washington có thể đã chấp nhận một số giao dịch thanh toán bằng vàng để đổi lấy các nhượng bộ chính trị hoặc kinh tế khác trong bối cảnh thế giới đầy biến động.

“Tôi không thể chứng minh điều này hoàn toàn. Nhưng nó hợp lý hơn nhiều so với các cách giải thích khác", ông Heller thừa nhận.