Việc Trung Quốc từng bước rút lui khỏi trái phiếu chính phủ Mỹ – vốn diễn ra âm thầm nhiều năm – nay đang trở thành một yếu tố rủi ro rõ rệt với thị trường toàn cầu. Và dù nghe có vẻ xa xôi, diễn biến này lại có thể ảnh hưởng trực tiếp đến Bitcoin và thị trường tiền mã hóa.

Trung Quốc đang làm gì?

Ngày 9/2/2026, Bloomberg đưa tin các cơ quan quản lý Trung Quốc đã khuyến nghị ngân hàng thương mại giảm mức độ tiếp xúc với trái phiếu Kho bạc Mỹ, với lý do rủi ro tập trung và biến động ngày càng lớn. Thông tin này ngay lập tức khiến giới đầu tư chú ý tới lượng tài sản bằng USD mà hệ thống ngân hàng Trung Quốc đang nắm giữ.

Theo số liệu từ Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc (SAFE), tính đến tháng 9/2025, các ngân hàng Trung Quốc đang nắm khoảng 298 tỷ USD trái phiếu bằng đồng USD. Tuy nhiên, thị trường chưa thể xác định chính xác bao nhiêu trong số đó là trái phiếu chính phủ Mỹ – yếu tố khiến tâm lý lo ngại lan rộng.

Động thái này không phải là sự kiện đơn lẻ. Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã giảm dần vai trò chủ nợ của Mỹ. Theo Bộ Tài chính Mỹ, đến tháng 11/2025, lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ do Trung Quốc nắm giữ chỉ còn 682,6 tỷ USD, mức thấp nhất trong vòng một thập kỷ.

Nói cách khác, nguồn cầu lớn từ Trung Quốc – từng là trụ cột của thị trường trái phiếu Mỹ – đang suy yếu, cả ở cấp độ nhà nước lẫn ngân hàng thương mại.

Điều đó liên quan gì đến Bitcoin?

Rủi ro không nằm ở việc Trung Quốc “đánh sập” thị trường trái phiếu Mỹ. Quy mô thị trường này quá lớn, với gần 29.000 tỷ USD trái phiếu đang lưu hành. Phần của Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 2,4%.

Vấn đề nằm ở tác động gián tiếp nhưng nguy hiểm hơn: lãi suất trái phiếu Mỹ có thể tăng nếu nhu cầu từ nhà đầu tư nước ngoài giảm. Khi lãi suất tăng, điều kiện tài chính toàn cầu sẽ trở nên chặt chẽ hơn – và đó là môi trường bất lợi cho các tài sản rủi ro như Bitcoin.

Hiểu đơn giản, khi trái phiếu Mỹ trả lãi cao hơn, nhà đầu tư có xu hướng rút tiền khỏi các tài sản biến động mạnh để quay về những kênh “an toàn” hơn. Bitcoin, vốn không tạo ra dòng tiền hay lãi suất, sẽ chịu áp lực.

“Bẫy thanh khoản” là gì?

Mối lo lớn nhất của thị trường là kịch bản lãi suất tăng nhanh và khó kiểm soát, do nhà đầu tư đồng loạt ngần ngại mua trái phiếu mới của Mỹ. Khi đó, tiền mặt trở nên khan hiếm, buộc nhà đầu tư phải bán bớt các tài sản rủi ro để xoay vòng vốn – kể cả khi họ không muốn.

Theo ước tính của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) chi nhánh Kansas City, chỉ cần dòng vốn nước ngoài giảm mạnh, lợi suất trái phiếu Mỹ có thể tăng thêm 25-100 điểm cơ bản. Một nghiên cứu khác cho thấy, nếu các tổ chức nước ngoài bán ra khoảng 100 tỷ USD trái phiếu, lợi suất kỳ hạn 10 năm có thể tăng vọt trong thời gian ngắn.

Điều này tạo ra cái gọi là “bẫy thanh khoản”: thị trường chưa rơi vào khủng hoảng, nhưng đủ căng thẳng để gây sức ép lớn lên các tài sản đầu cơ.

Bitcoin nhạy cảm với thanh khoản ra sao?

Từ sau năm 2020, Bitcoin ngày càng vận động giống một tài sản tài chính vĩ mô, phản ứng mạnh với lãi suất và dòng tiền toàn cầu. Khi thanh khoản dồi dào, Bitcoin tăng nhanh. Ngược lại, khi điều kiện tài chính thắt chặt, giá thường giảm sâu.

Đầu tháng 2, Bitcoin từng rơi xuống dưới 60.000 USD khi tâm lý né rủi ro lan rộng, trước khi bật trở lại trên 70.000 USD khi thị trường ổn định. Diễn biến này cho thấy Bitcoin đang đóng vai trò như “nhiệt kế” của thanh khoản toàn cầu.

Điều gì có thể xảy ra tiếp theo?

Giới phân tích đưa ra nhiều kịch bản. Nhẹ nhất là Trung Quốc giảm mua trái phiếu mới một cách có kiểm soát, khiến lãi suất tăng nhẹ và Bitcoin chỉ chịu áp lực ngắn hạn. Xấu hơn, thị trường có thể coi đây là thay đổi mang tính cấu trúc, khiến lãi suất tăng mạnh và kéo tiền mã hóa đi xuống.

Trong kịch bản cực đoan, nếu xảy ra cú sốc thanh khoản, Bitcoin có thể giảm sâu trước, rồi phục hồi khi các ngân hàng trung ương buộc phải can thiệp bơm tiền – kịch bản từng lặp lại trong các cuộc khủng hoảng trước đây.

Nhìn chung, việc Trung Quốc có thể bán hoặc giảm nắm giữ hàng trăm tỷ USD trái phiếu Mỹ không phải là “án tử” cho Bitcoin. Nhưng nó phơi bày một thực tế quan trọng: Bitcoin ngày càng phụ thuộc vào trạng thái thanh khoản toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, mọi biến động trên thị trường trái phiếu Mỹ – dù bắt nguồn từ Trung Quốc hay nơi khác – đều có thể nhanh chóng lan sang thị trường tiền mã hóa. Và Bitcoin, một lần nữa, trở thành chỉ báo nhạy cảm nhất cho việc thế giới đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh nhẹ… hay một cú thắt chặt nguy hiểm hơn.