Vàng không còn “bốc đầu” khi chiến tranh nổ ra

Khi cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran bước sang giai đoạn căng thẳng trong tuần thứ 3, thị trường tài chính toàn cầu rung lắc mạnh: chứng khoán giảm, dầu tăng vọt, rủi ro địa chính trị lan rộng. Tuy nhiên, trái với quy luật quen thuộc, giá vàng – tài sản trú ẩn truyền thống – lại gần như đi ngang, thậm chí hiện đang giảm mạnh và đã thủng mốc 5.000 USD/ounce.

Giá vàng thế giới giao ngay trên thị trường châu Á sáng 19/3 (giờ Việt Nam) giao dịch ở quanh ngưỡng 4.832 USD/ounce, giảm mạnh 167 USD/ounce so với cùng thời điểm hôm qua. Giá vàng thế giới giao ngay chốt phiên tại thị trường Mỹ vào sáng nay (theo giờ Việt Nam) ở quanh mức 4.824 USD/ounce, giảm mạnh 176 USD/ounce so với chốt phiên hôm trước đó.

Điều này khiến giới đầu tư bất ngờ, bởi trong các cuộc khủng hoảng trước đây – như xung đột Nga – Ukraine – vàng thường tăng mạnh khi dòng tiền tìm nơi trú ẩn an toàn.

Vì sao vàng không tăng dù rủi ro leo thang?

Các chuyên gia cho rằng có nhiều yếu tố đang “ghìm chân” giá vàng, dù chiến tranh lan rộng.

Thứ nhất, thị trường kỳ vọng Fed có thể không hạ lãi suất, thậm chí nâng lãi suất để đối phó lạm phát do giá năng lượng tăng. Điều này khiến đồng USD trở nên hấp dẫn hơn, trong khi vàng – không sinh lãi – mất lợi thế cạnh tranh.

James Meadway, cựu cố vấn kinh tế trong chính phủ Anh và hiện là thành viên hội đồng của Diễn đàn Kinh tế Tiến bộ đưa ra nhận định với Al Jazeera rằng: "Các nhà giao dịch có thể đang dự đoán Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ ngừng cắt giảm lãi suất và thậm chí có thể tăng lãi suất. Điều đó khiến các tài sản bằng đô la trở nên hấp dẫn hơn, còn vàng, vốn không sinh lãi, thì lại kém hấp dẫn hơn”.

Ông nói thêm rằng các nhà đầu tư đã kỳ vọng Mỹ sẽ cắt giảm lãi suất ​​lâu nay.

Thứ hai, giá vàng đã tăng quá mạnh từ trước. Ngay đầu năm 2026, kim loại quý này đã leo lên mức rất cao, khiến dư địa tăng thêm trong ngắn hạn bị hạn chế.

"Giá vàng đã tăng rất nhiều trước đó nên hiện tại nó ít phản ứng hơn trước chiến tranh”, ông Meadway giải thích.

Thứ ba, đồng USD mạnh lên cũng là yếu tố quan trọng. Vì vàng được định giá bằng USD, khi đồng bạc xanh tăng giá, nhà đầu tư quốc tế phải trả nhiều tiền hơn để mua vàng, làm giảm nhu cầu.

“Còn có những yếu tố khác nữa: vì đồng đô la đã mạnh lên, và vì vàng được giao dịch bằng đô la, nên các nhà đầu tư quan tâm có thể khó đẩy giá lên cao hơn”, Rebecca Christie, một chuyên gia cấp cao tại viện nghiên cứu Bruegel giải thích và cũng lưu ý rằng giá vàng đã được giao dịch ở mức cao hơn nhiều so với mức lịch sử trong năm nay.

Ngoài ra, giá dầu tăng cao – do căng thẳng tại eo biển Hormuz – có thể đẩy lạm phát lên, từ đó càng củng cố vị thế của USD như một “tài sản trú ẩn thay thế”.

"Đồng USD tăng giá cung cấp một lựa chọn trú ẩn an toàn thay thế, và giá dầu tăng cao có thể dẫn đến lạm phát cao hơn, điều này cũng sẽ làm cho đồng USD trở nên hấp dẫn hơn", bà Christie nhấn mạnh,

Vàng không còn là “hầm trú ẩn tuyệt đối”?

Một thay đổi đáng chú ý là vai trò của vàng đang bị đặt dấu hỏi. Các chuyên gia nhận định, hiện vàng không còn được coi là “lá chắn” hiệu quả như trước. Thay vào đó, nó ngày càng mang tính đầu cơ nhiều hơn, đặc biệt khi biến động giá trở nên khó lường.

Những nhà đầu tư truyền thống như ngân hàng trung ương – vốn ưa thích sự ổn định – cũng có xu hướng thận trọng hơn trước sự biến động của vàng trong bối cảnh hiện nay.

Khi nào vàng có thể tăng mạnh trở lại?

Theo giới phân tích, có hai yếu tố có thể khiến giá vàng bứt phá: Một là Fed phát tín hiệu rõ ràng về việc cắt giảm lãi suất, bất chấp áp lực lạm phát. Hai là chiến tranh Iran kéo dài và lan rộng, khiến rủi ro toàn cầu tăng mạnh hơn dự kiến.

Hiện tại, thị trường vẫn tin rằng xung đột có thể được kiểm soát trong thời gian không quá dài. Nhưng nếu kịch bản ngược lại xảy ra, vàng có thể nhanh chóng lấy lại vai trò “nơi trú ẩn cuối cùng”.

Giữa lúc chiến tranh và khủng hoảng địa chính trị gia tăng, rõ ràng vàng không còn phản ứng theo “công thức cũ”. Thay vì tăng vọt, kim loại quý đang bị kìm hãm bởi lãi suất cao, đồng USD mạnh và chính sự tăng giá quá nhanh trước đó.

Điều này cho thấy một thực tế mới của thị trường: Ngay cả “tài sản an toàn” cũng không còn miễn nhiễm với những thay đổi của hệ thống tài chính toàn cầu.