Khi xoài không chỉ để bán quả

Đồng Tháp hiện sở hữu hơn 17.300 héc-ta diện tích trồng xoài, tập trung chủ yếu tại Cao Lãnh, Mỹ Thọ và An Hữu. Thay vì chỉ chú trọng vào sản lượng và tiêu chuẩn xuất khẩu như trước, Đồng Tháp đang dần khai thác xoài ở góc độ văn hóa, sinh thái và trải nghiệm du lịch, theo ANN.

Điển hình tại xã Mỹ Thọ, mô hình du lịch sinh thái nông nghiệp (farmstay) đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Tại đây, du khách được trải nghiệm cuộc sống miền Tây đích thực: đạp xe dưới bóng mát những hàng xoài, chèo thuyền, câu cá và thưởng thức các món ăn đặc sản chế biến từ xoài.

Theo những người quản lý làm việc trực tiếp trong ngành, việc kết hợp du lịch đã giúp các vườn xoài tăng thu nhập từ 2 đến 3 lần so với chỉ bán trái cây tươi.

Quan trọng hơn, doanh thu từ các dịch vụ lưu trú và trải nghiệm giúp trang trại duy trì hoạt động ổn định, giảm bớt sự phụ thuộc vào tính thời vụ của cây trái. Mỗi năm, nơi đây đón từ 1.000 đến 2.000 lượt khách, trong đó có thời điểm khách quốc tế chiếm tới 70%.

Ngoài ra, nhiều hộ dân còn kết hợp kể những câu chuyện lịch sử, văn hóa gắn liền với vườn xoài. Điển hình như hộ ông Nguyễn Văn Mương, nơi du khách không chỉ được tham quan vườn xoài 80 năm tuổi – được xem là thế hệ thứ hai của cây "xoài tổ" tại vùng Mỹ Thọ – mà còn được tìm hiểu về lịch sử địa phương tại nhà thờ Thư Ngọc Hầu.

Động lực cho sự phát triển bền vững

Tại xã Mỹ Thọ, với hơn 1.310 héc-ta xoài (chủ yếu là xoài Cát Chu Cao Lãnh, Hòa Lộc, xoài tượng da xanh), chính quyền địa phương xác định du lịch nông nghiệp là giải pháp then chốt để xây dựng thương hiệu "Xoài Mỹ Thọ" gắn với hình ảnh du lịch sinh thái.

Chiến lược phát triển trong thời gian tới tập trung vào ba trụ cột chính:

Chuyên nghiệp hóa trải nghiệm: Khuyến khích người dân cải tạo cảnh quan vườn, xây dựng khu đón tiếp và mở rộng các hoạt động trải nghiệm như thu hoạch xoài, hướng dẫn kỹ thuật canh tác an toàn.

Xây dựng thương hiệu: Đẩy mạnh phát triển sản phẩm OCOP từ xoài và kết nối chặt chẽ với các doanh nghiệp lữ hành để hình thành những tour du lịch chuyên biệt.

Ứng dụng công nghệ cao: Song hành với du lịch, Mỹ Thọ tích cực áp dụng khoa học kỹ thuật như quản lý vườn bằng công nghệ số, kỹ thuật xử lý xoài ra hoa trái vụ và sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ.

Nhiều nông dân như ông Trần Phú Hậu đã chuyển sang canh tác hữu cơ, tích hợp chăn nuôi dưới tán xoài để tối ưu hóa hiệu quả kinh tế. Với mô hình này, lợi nhuận có thể lên tới 70%, đồng thời bảo vệ môi trường và tạo ra sản phẩm an toàn, tiện lợi cho việc quảng bá thương hiệu.

Tầm nhìn tương lai

Dù hiện tại phần lớn xoài vẫn được tiêu thụ tươi thông qua thương lái (chỉ khoảng 10-15% qua liên kết doanh nghiệp), nhưng sự bùng nổ của du lịch nông nghiệp đang mở ra cánh cửa mới. Xoài không còn chỉ là một mặt hàng nông sản chịu nhiều rủi ro về giá cả, mà đã trở thành nền tảng để Đồng Tháp hiện thực hóa tầm nhìn về một nền kinh tế nông nghiệp hiện đại, sinh thái và bền vững.

Thông qua các dịch vụ du lịch, văn hóa bản địa được bảo tồn và lan tỏa, trong khi người dân địa phương có thêm việc làm ổn định từ hướng dẫn viên, cung cấp đặc sản đến tư vấn kỹ thuật. Đây là minh chứng cho thấy giá trị của ngành nông nghiệp không nằm ở khối lượng xuất khẩu, mà nằm ở cách kể câu chuyện về nó và mang đến trải nghiệm mới mẻ cho người tiêu dùng.