Thực trạng gian nan và những “lực cản” khách quan

Ông Nguyễn Hồng Lai - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Trà Tân cho biết: “Từ khi thành lập xã đến nay, công tác an sinh xã hội luôn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Hệ thống chính trị từ xã đến thôn đã đồng lòng vào cuộc, triển khai nhiều mô hình sinh kế thiết thực. Tuy nhiên, kết quả đạt được vẫn chưa như kỳ vọng khi chặng đường thoát nghèo tại đây đang đối mặt với những thách thức rất lớn”.

Số liệu thống kê đến cuối năm 2025 chỉ ra thực trạng đáng lo ngại, đó là hộ nghèo của xã Trà Tân còn 490 hộ (chiếm tỷ lệ 32,15%); hộ cận nghèo còn 130 hộ (chiếm tỷ lệ 8,53%). Tỷ lệ hộ nghèo tăng trong năm 2025, nguy cơ tái nghèo cao, chất lượng sống của nhóm hộ mới thoát nghèo thiếu tính bền vững.

Giải thích về những con số này, ông Nguyễn Hồng Lai thẳng thắn nhìn nhận các rào cản đặc thù của địa phương. Trà Tân là xã miền núi có địa hình rộng, dân cư thưa thớt, xuất phát điểm kinh tế thấp và tài nguyên hạn chế. Người dân chủ yếu sống dựa vào nông nghiệp manh mún, phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Đặc biệt, các trận bão lụt khốc liệt trong năm 2025 đã xóa sổ nhiều tài sản và đất sản xuất của bà con.

Không chỉ đối mặt với bài toán kinh tế, hạ tầng thiết yếu là một điểm nghẽn lớn, toàn xã hiện còn 251 hộ dân chưa có điện lưới. Hơn 10 điểm dân cư với 411 hộ dân nằm trong vùng lõm sóng điện thoại và internet.

Thiếu điện, mất sóng liên lạc khiến việc tiếp cận tri thức, công nghệ và thị trường của người dân gần như bị cô lập, cản trở trực tiếp đến dòng chảy phát triển kinh tế.

Một trong những lực cản trong công tác giảm nghèo, theo người đứng đầu Đảng ủy xã Trà Tân cũng không ngần ngại chỉ rõ: “Các cấp ủy đảng, chính quyền và người đúng đầu ở các ngành, địa phương chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm trong công tác giảm nghèo bền vững, chưa có các giải pháp căng cơ, đột phá, phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương.

Việc triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia hiệu quả chưa cao, còn chồng chéo, thiếu sót, sai đối tượng thụ hưởng; nguồn lực huy động cho công tác giảm nghèo bền vững chưa đáp ứng yêu cầu, sự tham gia của cộng đồng trong công tác giảm nghèo chưa tạo thành phong trào sâu rộng, một số hộ nghèo sau khi thoát nghèo chưa được quan tâm giám sát, hướng dẫn sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đã hỗ trợ để giúp hộ nghèo thoát nghèo bền vững, chống tái nghèo,…

Vai trò tiên phong, gương mẫu của đội ngũ đảng viên ở các chi bộ thôn chưa được phát huy; sự hỗ trợ, đồng hành của một số chi hội đoàn thể đối với hộ nghèo có lúc chưa thường xuyên, chưa hiệu quả, chưa thật sự trở thành chỗ dựa cho hộ nghèo”.

Mục tiêu cụ thể, chuyển dịch tư duy từ “cho con cá” sang “bảo vệ dòng sông”

Để hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ I Đảng bộ thành phố Đà Nẵng và Đảng bộ xã Trà Tân, Nghị quyết chuyên đề về giảm nghèo giai đoạn 2026-2030 đã đặt ra những cái đích định lượng rất rõ ràng, theo đó tỷ lệ hộ nghèo của xã phấn đấu giảm xuống dưới 20% vào năm 2030, tỷ lệ hộ cận nghèo giảm xuống dưới 5%; mục tiêu của nghị quyết đề ra là phấn đấu đến năm 2030 không còn hộ nghèo là cán bộ, đảng viên (trừ hộ mất khả năng lao động). Phấn đấu 100% hộ nghèo đủ điều kiện được tiếp cận vốn vay; 100% hộ có khả năng lao động đăng ký thoát nghèo được cấp phương tiện sinh kế; 100% người trong độ tuổi lao động được hỗ trợ học nghề và giới thiệu việc làm ổn định.

Đặc biệt, có 100% hộ nghèo đang ở nhà dột nát được hỗ trợ kinh phí để kiên cố hóa nhà ở theo tiêu chuẩn “3 cứng” (nền - móng, khung - tường, mái).

“Để những mục tiêu trên không chỉ nằm trên giấy, Đảng ủy xã Trà Tân xác định phải thay đổi triệt để phương thức tiếp cận. Phương châm hành động xuyên suốt trong giai đoạn này là “rà từng hộ, rõ từng khẩu”, lấy địa bàn thôn làm trận địa chỉ đạo cốt lõi.

Sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu về giảm nghèo gắn với thực hiện đề án 06 về phát triển dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia.

Thứ hai, giải pháp cốt lõi là thay đổi phương thức sản xuất. Xã tập trung xây dựng các mô hình liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ nông - lâm - thủy sản, tạo việc làm tại chỗ.

Chiến lược phát triển kinh tế rừng cũng được tái định hướng sâu sắc, đó là chuyển đổi dần diện tích trồng keo hiệu quả thấp sang quy hoạch rừng cây gỗ lớn, gỗ quý. Phát triển các mô hình xen canh cây dược liệu, trồng tre, nứa, khôi phục và hỗ trợ phát triển các ngành nghề truyền thống như mây tre đan để xuất khẩu lâm sản ngoài gỗ.

Tập trung hình thành các vùng nguyên liệu đặc trưng, xây dựng các sản phẩm OCOP mới và nâng cấp các sản phẩm hiện có, gắn liền với việc khai thác tiềm năng du lịch tại các khu di tích, điểm văn hóa đặc sắc của từng thôn.

Cuối cùng, Trà Tân sẽ vận hành hiệu quả các hợp tác xã, tổ hợp tác dành riêng cho người nghèo. Xã khuyến khích các hộ làm ăn giỏi tham gia đóng vai trò “đầu tàu”, trực tiếp hướng dẫn, cầm tay chỉ việc cho các hộ nghèo cùng làm theo. Các mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng cây ăn quả sẽ được thiết kế may đo riêng, bảo đảm phù hợp với khí hậu thổ nhưỡng và tập quán văn hóa của đồng bào nơi đây...

Nghị quyết giảm nghèo giai đoạn 2026-2030 của xã Trà Tân không chỉ là một kế hoạch kinh tế, mà còn là lời cam kết chính trị mạnh mẽ, phương châm hành động trong quyết tâm thực hiện công tác giảm ngèo bền vững của xã…”, ông Nguyễn Hồng Lai nhấn mạnh.