Theo đó, Bộ Tài chính tuần qua vừa đưa ra hai dự thảo chính sách (1 Nghị định, 1 Nghị quyết) đối với xe điện để lấy ý kiến bộ ngành, chuyên gia trước khi trình Chính phủ, Quốc hội thông qua.

Tại dự thảo sửa Nghị định về lệ phí trước bạ đối với xe điện, trình Chính phủ, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng mức lệ phí trước bạ với ôtô điện đến hết 2030 nhằm khuyến khích phát triển phương tiện xanh, hạn chế phát thải và bảo vệ môi trường. Đề xuất này áp dụng với dòng xe sử dụng động cơ thuần điện.

Tương tự, tại Dự thảo Nghị quyết về gia hạn thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin, trình Quốc hội thông qua, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục gia hạn thuế tiêu thụ đặc biệt ưu đãi đối với ô tô điện đến hết năm 2030, nhằm thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện xanh.

Hiện, theo Nghị định 10/2022, xe chạy pin nộp lệ phí trước bạ lần đầu với mức thu 0% đến 2025. Sau đó, mức thu bằng 50% so với ôtô chạy xăng, dầu có cùng số chỗ ngồi. Đến 28/2/2025, Chính phủ đồng ý kéo dài thời gian áp dụng mức thu 0% đến hết tháng 2/2027.

Như vậy, mức lệ phí trước bạ ưu đãi tối đa sẽ được kéo dài thêm hơn 3 năm so với quy định hiện hành.

Trong khi đó, về Thuế Tiêu thụ đặc biệt, xe điện được áp dụng từ năm 2022 và chỉ từ 1% đến 3%, thấp hơn nhiều so với xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch từ 10% đến 150%, qua đó góp phần giảm giá thành và kích thích tiêu dùng.

Theo lộ trình hiện nay, mức ưu đãi này sẽ kết thúc vào năm 2027, sau đó mức thuế sẽ tăng lên 4% đến 11%. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hiệu quả rõ rệt khi số lượng xe điện dưới 24 chỗ tăng mạnh từ hơn 7.000 xe năm 2022 lên hơn 179.000 xe năm 2025, trong khi thu ngân sách cũng tăng từ hơn 213 tỷ đồng lên hơn 2.300 tỷ đồng. Do đó, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục gia hạn mức thuế ưu đãi đến năm 2030. 

Bộ Tài chính cho biết, hiện nhiều quốc giá trên thế giới có xu hướng hạn chế hoặc loại bỏ dần các phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời khuyến khích các phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch.

Hiện tại thị trường Việt Nam, xe thuần điện sản xuất, lắp ráp trong nước thị phần lớn nhất thuộc về Vinfast, hãng xe của tỷ phú Phạm Nhật Vượng, với dải phân khúc từ V F3 đến VF9 và nhiều dòng xe thương mại, xe bus chuẩn bị được ra đời. Khả năng cạnh tranh của các mẫu xẻ Vinfast so với các đối thủ là hệ thống trạm sạc dày đặc khắp cả nước và chính sách miễn sạc pin cho chủ sở hữu xe kéo dài đến 2027 hoặc 2030 tuỳ loại xe, thời gian mua.

Thị trường Việt Nam cũng đón nhận các dòng xe thuần điện của Trung Quốc như BYD, các dòng xe lai điện - xăng, Hybrid, các dòng xe từ Mỹ, Đức, song mới chỉ tham gia thị trường, các liên doanh lắp ráp trong nước, chưa thực sự sẵn sàng gia nhập mạng lưới hệ thống, trạm sạc lớn.

Với chính sách biệt đãi xe điện nhờ thuế Tiêu thụ đặc biệt, phí trước bạ như đệ trình của Chính phủ, có thể các nhà đầu tư, các hãng xe tại Việt Nam hoặc đang có ý định mở rộng đầu tư lớn ở Việt Nam quyết tâm xây dựng hệ thống, gia nhập mạnh mẽ hơn vào cuộc đua xanh hoá xe hơi ở Việt Nam.