Đề xuất “sốc” đưa lãi suất tiền gửi VND về 0%: Chuyên gia nói “ảo tưởng”, Vafi đáp trả thế nào?

23/06/2021 18:21 GMT+7
Như Eitme đã thông tin, Hiệp hội các nhà đầu tư tài chính (Vafi) đã có đề xuất về việc đưa dần lãi suất tiền gửi VND về 0%. Nhiều ý kiến cho rằng Vafi ảo tưởng, đưa đề xuất nguy hiểm cho thị trường tiền tệ. Ngay lập tức, Vafi đã có văn bản phản hồi nhấn mạnh tính khả thi của đề xuất.

Vafi phân trần về đề xuất "sốc" đưa lãi suất tiền gửi VND về 0%

Theo Vafi, đề xuất "sốc" đưa dần lãi suất tiết kiệm VND về 0%/năm mới đây được quan tâm và có nhiều ý kiến cho rằng Vafi ảo tưởng, đưa đề xuất nguy hiểm cho thị trường tiền tệ.

Những ý kiến phản đối này có những nội dung như: Không thể hạ nhanh lãi suất xuống được trong bối cảnh lạm phát cao hiện nay; Hạ mạnh lãi suất thì hệ thống ngân hàng thiếu tiền khi dòng tiền nhàn rỗi đổ vào thị trường bất động sản, chứng khoán, kỹ thuật số, ngoại tệ… và như vậy làm mất ổn định thị trường tiền tệ...

Đề xuất “sốc” đưa lãi suất VND 0%: Chuyên gia nói “ảo tưởng”, Vafi đáp trả thế nào? - Ảnh 1.

Vafi đề xuất "sốc" đưa lãi suất VND vè 0%. (Ảnh: LT)

Tuy nhiên, theo Vafi đề xuất mới nhấn mạnh rằng trong bối cảnh hiện nay không còn dư địa để giảm lãi suất tiết kiệm và không thể tiến hành hạ nhanh lãi suất tiền gửi nội tệ.

Muốn tiến hành chúng ta phải ban hành 5 giải pháp và trong đó ban hành luật thuế tài sản để khóa kênh đầu cơ đất là điều kiện tiên quyết.

Sau khi có 5 giải pháp được ban hành, mới tiến hành thực hiện giảm lãi suất theo nhiều đợt với mục tiêu về 0%. Và theo cơ quan này, để có các văn bản như Vafi đề xuất thì thời gian tiến hành phải cần tới 2 năm nữa.

"Tuy nhiên để thực hiện chiến lược ngân hàng thương mại phải huy động vốn trung dài hạn để cho vay trung dài hạn thì phải có ưu đãi và sự bảo đảm để người dân đầu tư vào thị trường trái phiếu do hệ thống ngân hàng phát hành với lãi suất mục tiêu 2%/năm trong khi lãi suất tiết kiệm ngắn hạn là 0%/năm. Khoản đầu tư trái phiếu này phải an toàn như tiền gửi tiết kiệm. Tinh thần công văn như vậy chứ không phải khuyến nghị dân chúng đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp không có bảo đảm tuyệt đối của Nhà nước", Vafi nhấn mạnh.

Văn bản của Vafi còn bao hàm một mục tiêu, là kêu gọi các nhà hoạch định chính sách tài chính tiền tệ phải có nỗ lực hội nhập. "Tại sao các nước trong khu vực họ làm được mà mình không làm được. Mình còn thiếu điều kiện gì và cần ban hành giải pháp để đạt được mục tiêu", văn bản của Vafi đề cập.

Cũng theo tổ chức này, đề xuất đưa lãi suất tiền gửi VND về 0% sẽ thành công, chỉ cần Chính phủ ban hành các sắc thuế về chống đầu cơ nhà đất nhằm kiểm soát dòng tiền đi vào kênh này thì lượng tiền gửi trong hệ thống ngân hàng thương mại đã dư thừa rất nhiều, tới thời điểm đó không cần can thiệp của Ngân hàng Nhà nước thì lãi suất huy động đã giảm mạnh.

Vafi từng đề xuất đưa lãi suất tiền gửi USD về 0%

Nhắc lại câu chuyện gần 11 năm trước để khẳng định cho đề xuất của mình, Vafi cho biết đã thành công về giải pháp đưa lãi suất tiền gửi ngoại tệ về mức 0%/năm, và giờ đây Vafi khuyến nghị cần tạo lập hệ thống giải pháp để dần dần đưa lãi suất tiền gửi nội tệ về mức 0%/năm.

Vafi tin tưởng rằng giải pháp này cũng sẽ thành công, tạo bước ngoặt để đưa kinh tế Việt Nam sang giai đoạn phát triển mới ở thời kỳ đầu của một quốc gia phát triển.

Cụ thể, ngày 04/11/2010 Vafi có văn bản gửi Chính phủ, Ngân Hàng Nhà đề xuất qui định mức trần tiền gửi ngoại tệ không quá 1/%/năm và sau này hướng tới lãi suất 0%/năm nhằm giải quyết các mục tiêu cấp bách và lâu dài như ổn định tỷ giá, giải quyết tình trạng thiếu hụt ngoại tệ, tạo cơ sở để tăng giá VND và hạ dần mặt bằng lãi suất huy động đang ở mức rất cao.

Văn bản này được ra đời trong bối cảnh nền kinh tế trong nước đang còn chịu tác động lớn từ cuộc khủng hoảng tài chính thế giới, thâm hụt thương mại rất lớn lên tới hàng chục tỷ đô la mỗi năm, lãi suất huy động VND ở mức 14%/năm, lãi suất tiền gửi USD ở mức 5%-6%/năm, lạm phát cao, hệ thống các ngân hàng thương mại bị tổn thương nặng bởi khủng hoảng kinh tế, nợ xấu tăng cao, nhiều ngân hàng kinh doanh thua lỗ và một số ngân hàng ở tình trạng giải thể, phá sản.

Đề xuất “sốc” đưa lãi suất VND 0%: Chuyên gia nói “ảo tưởng”, Vafi đáp trả thế nào? - Ảnh 3.

Vafi từng đề xuất đưa lãi suất tiền gửi ngoại tệ về 0%. (Ảnh: LT)

Tại thời điểm đó, phong trào đầu cơ găm giữ ngoại tệ và hệ thống ngân hàng thương mại ở tình trạng thiếu hụt ngoại tệ trầm trọng khó khăn trong việc giúp doanh nghiệp thanh toán nhập khẩu, dự trữ ngoại hối tại Ngân hàng Nhà nước cạn kiệt và không đủ sức bình ổn thị trường.

Để có ngoại tệ phục vụ nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp phải làm việc bất hợp pháp không mong muốn là mua ngoại tệ ở thị trường chợ đen đem về ngân hàng thanh toán nhập khẩu…

Vafi cho biết, trước và sau khi đề xuất trên được ban hành, cũng có rất nhiều ý kiến phản đối từ các học giả, chuyên gia kinh tế nổi tiếng...với các lý do như: Xâm phạm quyền tự do của người dân; Việt Kiều rút vốn về nước và hệ thống ngân hàng càng thiếu ngoại tệ; Các ngân hàng sẽ lách luật bằng cách thỏa thuận lãi suất ngầm cao hơn qui định; Đề xuất không khả thi trong bối cảnh lúc đó, đề xuất của Vafi là điên, là ảo tưởng, là không hiểu chính sách tiền tệ

Thế nhưng, để ra được văn bản này, Vafi đã cùng 1 số hội viên tại các ngân hàng thương mại nghiên cứu kỹ về tình hình cung cầu ngoại tệ, xác định chắc chắn rằng tuy thâm hụt thương mại ở mức cao nhưng Việt Nam vẫn ở tình trạng thặng dư cán cân thanh toán và nguyên nhân thiếu hụt ngoại tệ là do chưa có chính sách kiểm soát trần ngoại tệ tiền gửi dẫn đến tình trạng đầu cơ găm giữ ngoại tệ và chính.

Vì vậy cần giải pháp khống chế tiền gửi ngoại tệ ở mức thấp sau đó đưa về mức 0% để làm mất đi tính hấp dẫn USD, tăng hấp dẫn VND, ổn định tỷ giá và sẽ dẫn tới phong trào bán USD chuyển sang VND.

Văn bản của Vafi được gửi rộng rãi tới các đơn vị Ngân hàng Nhà nước. Tại Ngân hàng Nhà nước cũng có 2 quan điểm ủng hộ và phản đối, và sau đó Ngân hàng Nhà nước đã tiếp thu và có bước đi thận trọng ban đầu là khống chế tiền gửi ở mức 3%/năm, nếu thành công thì hạ dần và thực tế có một số đợt hạ dần để bây giờ suất tiền gửi ngoại tệ là 0%/năm.

H.Anh