Jetstar Pacific lỗ hơn 1.000 tỷ dưới thời Nguyễn Quốc Phương làm Tổng giám đốc

21/01/2020 07:02 GMT+7
Phó Tổng giám đốc ACV Nguyễn Quốc Phương từng là CEO của Jetstar Pacific. Trong hơn 3 năm điều hành dưới sự điều hành của ông Phương, Jetstar Pacific lỗ hơn 1.000 tỷ đồng và bắt đầu có lãi trong năm 2018. Tuy vậy, với khoản lỗ luỹ kế hơn 4.000 tỷ đồng của Jetstar, có sự đóng góp của vị tân Phó Tổng giám đốc ACV Nguyễn Quốc Phương.

Hội đồng quản trị Tổng công ty Cảng hàng Hàng không Việt Nam (ACV) vừa trao quyết định trên cho ông Nguyễn Quốc Phương tại hội nghị tổng kết công tác năm 2019 và triển khai kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2020 mới đây. Theo đó, ông Phương sẽ giữ Phó tổng giám đốc ACV từ ngày 15/1.

Chân dung Phó tổng giám đốc ACV Nguyễn Quốc Phương - Ảnh 1.

Ông Nguyễn Quốc Phương từng là Trưởng văn phòng Vietnam Airlines khu vực châu Âu.

Ông Nguyễn Quốc Phương tốt nghiệp đại học ngành Tài chính – Kế toán và thạc sĩ Quản trị kinh doanh tại Đại học Greenwich, Anh. Năm 2004, ông Phương bắt đầu bước chân vào ngành hàng không và từng làm việc tại hãng bay United Airlines của Mỹ.

Trước đó, ông Nguyễn Quốc Phương là Trưởng văn phòng Vietnam Airlines tại khu vực châu Âu. Ông giữ chức Tổng giám đốc hãng hàng không Jetstar Pacific từ ngày 7/12/2016.

Jetstar Pacific lỗ luỹ kế hơn 4.000 tỷ đồng

Theo tìm hiểu, năm 1991, Jetstar Pacific được thành lập với số vốn góp 40 tỷ đồng của 7 cổ đông là doanh nghiệp Nhà nước. Năm 1995, Jetstar Pacific trở thành đơn vị thành viên của Hãng hàng không Vietnam Airlines. Sau đó, phần vốn góp nhà nước được chuyển giao cho Tổng Công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) nắm giữ.

Năm 2007, Tập đoàn hàng không lớn Australia là Qantas đã mua lại 30% cổ phần của Jetstar Pacific để trở thành cổ đông chiến lược của hãng. Đến tháng 2/2012, Vietnam Airlines một lần nữa trở thành cổ đông lớn nhất của Jetstar Pacific khi tiếp nhận quyền đại diện 70% cổ phần từ SCIC. Hiện nay, các cổ đông của Jetstar Pacific là Vietnam Airlines (nắm 68,86% cổ phần), Qantas (nắm 30% cổ phần) và Saigontourist (nắm 1,14% cổ phần).

Trước khi Vietjet Air gia nhập thị trường hàng không thì Việt Nam chỉ có hai hãng hàng không chính cung cấp dịch vụ bay nội địa. Mặc dù thị trường rộng lớn nhưng Jetstar Pacific không có kết quả kinh doanh khả quan, thậm chí luôn trong tình trạng lỗ.

Cụ thể, giai đoạn 2008 - 2009, Jetstar Pacific báo lỗ tới gần 700 tỷ đồng; doanh thu chỉ 1.700 tỷ đồng. Lý giải nguyên nhân kinh doanh lỗ, ban lãnh đạo của Jetstar Pacific cho biết do ảnh hưởng từ bảo hiểm xăng dầu (fuel hedging) và chi phí phạt do hủy hợp đồng thuê máy bay đã ký trong năm 2008.

Đến giai đoạn 2010 - 2011, mặc dù không còn chịu tác động từ các khoản chi phí bảo hiểm xăng dầu và phí phạt do hủy hợp đồng thuê máy bay nhưng Jetstar Pacific vẫn thua lỗ. Đặc biệt, số lỗ năm 2011 lại tăng gấp đôi so với năm 2010, lên hơn 430 tỷ đồng.

Đến khi Vietnam Airlines trở thành cổ đông, Jetstar Pacific không những không thoát khỏi tình trạng lỗ mà trái lại số lỗ còn lớn hơn. Cụ thể, hãng hàng không giá rẻ báo lỗ sau thuế gần 900 tỷ đồng năm 2016, lỗ hoạt động kinh doanh 1.000 tỷ đồng trong năm 2017 - thời điểm ông Nguyễn Quốc Phương về điều hành. Tính tới cuối năm 2017, lỗ lũy kế của Jetstar Pacific đã lên tới trên 4.286 tỷ đồng, vượt cả vốn điều lệ của công ty.

Chân dung Phó tổng giám đốc ACV Nguyễn Quốc Phương - Ảnh 3.

Jestar Pacific liên tục báo lỗ trong nhiều năm.

Chật vật tái cơ cấu

Nói về chuyện tái cơ cấu Jetstar Pacific - Tổng giám đốc Vietnam Airlines Dương Trí Thành từng trả lời trên báo chí rằng, việc tái cơ cấu hãng này là quá trình rất gian nan. Cuối năm 2011, Jetstar Pacific đứng ngấp nghé bờ vực phá sản khi ngập trong khó khăn, lỗ lũy kế lên tới trên 2.400 tỷ đồng. Vào thời điểm đó, Jetstar Pacific có 7 máy bay với độ tuổi trung bình là 14,7.

Việc hãng hàng không giá rẻ duy nhất của Việt Nam trong thời điểm đó thua lỗ kéo dài, thậm chí không có đủ khả năng trả tiền nhiên liệu bay khiến Chính phủ tính chuyện "giải tán" Jetstar Pacific để cắt lỗ và giảm gánh nợ thị trường. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Bộ Tài chính đã báo cáo Thủ tướng về việc sáp nhập và nhấn mạnh đây là phương án khả thi nhất nhằm cứu Jetstar trước bờ vực phá sản.

Cụ thể, để vực dậy hãng hàng không này, Chính phủ đã giao Vietnam Airlines tiếp nhận nguyên trạng phần vốn Nhà nước tại Jetstar Pacific, khi đó do Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) làm đại diện vốn chủ sở hữu.

"Việc Chính phủ giao Jetstar Pacific cho Vietnam Airlines thực chất vừa là nhiệm vụ chính trị, nhưng cũng phù hợp với chiến lược phát triển của Vietnam Airlines. Trong chính sách của mình, Vietnam Airlines luôn định hướng sẽ phát triển cả loại hình hàng không truyền thống, dịch vụ đầy đủ và giá rẻ. Trên thế giới, nhiều hãng hàng không thế giới quyết định tham gia vào phân khúc giá rẻ bằng chiến lược thương hiệu kép như là một công cụ để bảo vệ thị phần", ông Thành khẳng định.

Sau khi chuyển về Vietnam Airlines, thông qua các đợt tăng vốn điều lệ cho JPA theo thỏa thuận với cổ đông nước ngoài Qantas (Úc), Vietnam Airlines đã từng bước thực hiện tái cơ cấu toàn diện hãng hàng không này; Trong đó có việc trẻ hóa đội bay thông qua việc trả trước hạn toàn bộ máy bay 5 chiếc B737-400 cũ đang khai thác để thay thế sang A320 đem lại hiệu suất cao hơn.

Mặc dù theo bản cáo bạch của Vietnam Airlines, thì năm 2018 Jetstar Pacific đã lãi 34 tỷ đồng sau nhiều năm thua lỗ nhưng trong hơn 3 năm dưới sự điều hành của ông Nguyễn Quốc Phương, hãng hàng không này lỗ hơn 1.000 tỷ đồng (năm 2017), luỹ kế hãng hàng không này đang lỗ trên 4.000 tỷ đồng, vượt cả vốn điều lệ. 

A.Vũ (t/h)