Còn 24.000 tỷ đồng vốn kéo dài từ năm 2025

Theo báo cáo của Bộ Tài chính về tình hình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) năm 2025 (kéo dài đến 31/12/2026), lũy kế giải ngân đến ngày 31/3/2026 là 382,03 tỷ đồng, đạt 4,9% kế hoạch (bao gồm kế hoạch NSTW đã làm thủ tục kéo dài và kế hoạch NSĐP năm 2026), trong đó NSTW giải ngân 189,98 tỷ đồng, đạt 4,2% kế hoạch đã kéo dài.

Cụ thể, CTMTQG phát triển kinh tế xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi khoảng 127,11 tỷ đồng, đạt 4,2% kế hoạch; CTMTQG xây dựng nông thôn mới khoảng 41,68 tỷ đồng, đạt 5,5% kế hoạch; CTMTQG giảm nghèo bền vững khoảng 21,18 tỷ đồng, đạt 2,7% kế hoạch.

Đối với kinh phí thường xuyên, lũy kế giải ngân đến ngày 31/3/2026 là 377,18 tỷ đồng, đạt 4,0% dự toán. Trong đó, vốn NSTW giải ngân là 347,48 tỷ đồng, đạt 4,1% dự toán. Đối với vốn NSTW chưa giải ngân trong năm 2025, được kéo dài sang năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã có các văn bản hướng dẫn các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương xem xét kéo dài thời gian thực hiện, giải ngân đến hết ngày 31/12/2026.

Tuy nhiên, đến nay 2 bộ nêu trên chưa tổng hợp số liệu gửi Bộ Tài chính. Số vốn chưa giải ngân của kế hoạch, dự toán nguồn NSTW năm 2025 được xem xét kéo dài sang năm 2026 (bao gồm số vốn kéo dài các năm trước chuyển sang) là khoảng 24.000 tỷ đồng, trong đó vốn đầu tư là khoảng 8.800 tỷ đồng, vốn thường xuyên là khoảng 15.000 tỷ đồng.

"Rõ người, rõ trách nhiệm" để xảy ra tồn đọng

Tại Nghị quyết số 246/2025/QH15 ngày 14/11/2025 của Quốc hội về phân bổ ngân sách trung ương năm 2026, Quốc hội quyết nghị tổng số vốn NSTW là 35.000 tỷ đồng (bao gồm 25.000 tỷ đồng vốn đầu tư công; 10.000 tỷ đồng kinh phí thường xuyên).

Căn cứ Nghị quyết số 424/NQ-CP ngày 30/12/2025 của Chính phủ; thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 18/TB-VPCP ngày 9/1/2026 của Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính đã thông báo dự kiến bố trí dự toán NSTW năm 2026 thực hiện từng CTMTQG.

Tuy nhiên, đến ngày 31/3/2026, chỉ có chương trình về phòng, chống ma túy (Bộ Công an); và chương trình Phát triển văn hóa (Bộ VHTT&DL) đã hoàn thiện cơ sở pháp lý, đề xuất được phương án phân bổ kế hoạch cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương.

Còn lại 3 CTMTQG chưa đủ điều kiện để triển khai phân bổ kế hoạch trung hạn giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch, dự toán năm 2026. Trong đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo chưa lấy ý kiến tại các báo cáo, dự thảo.

Ngày 30/3/2026, Bộ Tài chính đã tổ chức cuộc họp với 5 Bộ chủ chương trình để làm rõ khó khăn, vướng mắc và giải pháp, tiến độ hoàn thiện phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2026 của các CTMTQG cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương.

Để khắc phục tình trạng "vốn chờ thủ tục", Bộ Tài chính đã kiến nghị một số giải pháp quyết liệt. Đồng thời yêu cầu Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương trình Thủ tướng ban hành các định mức phân bổ vốn.

Cùng đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ chuyển đổi số, nhập dữ liệu phương án phân bổ lên Hệ thống thông tin giám sát để theo dõi thời gian thực.

Bộ Tài chính nhấn mạnh các địa phương phải thực hiện "6 rõ", bao gồm “Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả” để xử lý dứt điểm các vướng mắc tồn đọng từ giai đoạn trước.

Những nhiệm vụ nêu trên được đề ra nhằm phấn đấu mục tiêu tăng trưởng cả nước trong năm 2026 từ 10% trở lên, phấn đấu tỷ lệ giải ngân các CTMTQG năm 2026 đến 30/6 giải ngân đạt 50%, đến 30/9 đạt 80% và đến 31/12/2026 đạt 100% (đối với vốn thường xuyên); đến 31/1/2027 đạt 100% (đối với vốn đầu tư).