Cao tốc thiếu trạm dừng nghỉ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông

Chiều 21/4, Quốc hội khóa XVI tiếp tục thảo luận ở Hội trường về Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; Kế hoạch tài chính 05 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; Kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026 - 2030; Phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024.

Góp ý tại Hội trường, Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh (Gia Lai) nhấn mạnh dự thảo Nghị quyết đặt mục tiêu giảm hệ số sử dụng vốn (ICOR) là cần thiết.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, một trong những yếu tố quan trọng là các dự án đầu tư công sau khi hoàn thành phải được vận hành, khai thác hiệu quả, tránh tình trạng lãng phí nguồn lực.

Đối với định hướng “hoàn thiện các tuyến cao tốc theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia”, ông Cảnh cho rằng, cần rà soát lại các quy chuẩn hiện hành để bảo đảm phù hợp với thực tiễn triển khai.

Ông Cảnh dẫn chứng, nhiều tuyến cao tốc hiện nay còn thiếu trạm dừng nghỉ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông do tài xế mệt mỏi, buồn ngủ hoặc dừng đỗ trái phép trên làn khẩn cấp.

Từ kinh nghiệm quốc tế, đại biểu cho biết có những trạm dừng nghỉ quy mô lớn với đầy đủ dịch vụ như tiếp nhiên liệu, ăn uống, mua sắm, nhưng cũng có những điểm dừng chân đơn giản chỉ phục vụ nhu cầu thiết yếu.

Do đó, việc phát triển hệ thống trạm dừng nghỉ cần linh hoạt, phù hợp với lưu lượng phương tiện thực tế.

Từ đó, ông Cảnh đề nghị bổ sung nội dung: “hoàn thiện các tuyến cao tốc theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, ưu tiên hoàn thiện các hạng mục phụ trợ để đáp ứng nhu cầu thực tế trong giai đoạn 2026 – 2030”.

"Việc tăng số điểm ra vào cao tốc sẽ góp phần giảm ùn tắc cục bộ tại các nút giao chính, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội tại các khu vực kết nối, đặc biệt là đô thị và khu công nghiệp dọc tuyến", ông Cảnh trình bày.

Theo ông Cảnh, việc bố trí hợp lý các điểm lên xuống cao tốc còn giúp tiết kiệm thời gian, năng lượng, nâng cao lưu lượng phương tiện, từ đó tăng hiệu quả khai thác công trình.

Vì vậy, ông Cảnh đề xuất bổ sung nội dung “tạo các điểm kết nối thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, trật tự an toàn giao thông”, đồng thời lưu ý việc thiết kế các điểm ra, vào phải bảo đảm không ảnh hưởng đến dòng phương tiện đang lưu thông trên cao tốc.

Đối với công tác sửa chữa, bảo trì hạ tầng giao thông, ông Cảnh nhấn mạnh: "Hiện nay, đã có nhiều công nghệ cho phép khắc phục nhanh các hư hỏng mặt đường như rạn nứt, ổ gà chỉ trong thời gian ngắn, hạn chế việc phân luồng giao thông và giảm nguy cơ tai nạn.

Ngoài ra, một số quốc gia còn sử dụng dải phân cách di động để điều chỉnh làn xe theo lưu lượng từng thời điểm trong ngày, qua đó tối ưu hóa năng lực khai thác hạ tầng. Từ đó, đại biểu đề nghị bổ sung nội dung “ứng dụng phương tiện, thiết bị, kỹ thuật, công nghệ mới trong tổ chức, sửa chữa, bảo dưỡng hạ tầng đường bộ”.

Nhấn mạnh yếu tố an toàn giao thông, ông Cảnh cho rằng, hệ thống báo hiệu đường bộ hiện vẫn còn nhiều bất cập. Nhiều tuyến đường, nút giao chưa được trang bị đầy đủ biển báo, dẫn đến tai nạn xảy ra lặp lại tại cùng một vị trí. Điều này cho thấy nguyên nhân tai nạn không chỉ xuất phát từ ý thức người tham gia giao thông mà còn từ hạn chế của hạ tầng. Do đó, cần bố trí nguồn vốn để hoàn thiện hệ thống báo hiệu đường bộ cho các công trình hiện hữu.

Đề xuất doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia các gói thầu của Chính phủ

Đối với hình thức đầu tư công, tại Hội trường, Đại biểu Nguyễn Văn Thân (thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, doanh nghiệp nhỏ và vừa đang chiếm đến 97, 98%/tổng số các doanh nghiệp.

Ông Thân bày tỏ tha thiết mong Chính phủ và Quốc hội cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa được tham gia 30% vốn trong những gói thầu đầu tư công. Cùng đó, tham gia trực tiếp với các gói thầu của Chính phủ đưa ra.

Giải thích rõ hơn, ông Thân cho hay: Tham gia ở đây, có nghĩa là gì? Có nghĩa là chúng tôi không làm cho các doanh nghiệp lớn và sẽ trực tiếp tham gia vào cái gói thầu mà Chính phủ đấu thầu và có giá trị.

"Chúng tôi đều chấp nhận cái giá mà Chính phủ đưa ra. Kể cả chỉ định thầu và kể cả đấu thầu. Có nghĩa là trong cái gói thầu đó chúng tôi được tham gia là 30%", ông Thân nhấn mạnh.

Ông Thân đề nghị trong nhiệm kỳ này 2026 - 2030, các doanh nghiệp nhỏ và vừa được tham gia gói thầu trực tiếp của Chính phủ giao cho trong tất cả các lĩnh vực.