Đầu tư 1.400 tỷ đồng xây dựng "bộ não" hệ thống giao thông thông minh
Dự án đươc thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2028. Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, hiện nay, trên cả nước đã đưa vào khai thác 2.268 km đường cao tốc, phấn đấu 3.000 km vào năm 2025 và 5.000 km vào năm 2030.
Chính phủ, đã đặt ra mục tiêu đến năm 2025 có 100% các tuyến cao tốc được lắp đặt hệ thống ITS; hình thành các trung tâm tích hợp quản lý, điều hành giao thông đô thị thông minh; hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) ở các trạm thu phí.
Đánh giá về hệ thống ITS hiện nay, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, hệ thống quản lý, điều hành giao thông thông minh tuy đã được lắp đặt trên một số tuyến cao tốc nhưng thiếu kết nối liên tuyến, chưa có cơ quan cấp quốc gia tích hợp dữ liệu để tối ưu điều hành.
Các Trung tâm điều hành giao thông (TMC) tuyến chỉ phục vụ riêng lẻ, công nghệ chưa đồng bộ, chưa có đầy đủ các công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), hệ thống giao thông thông minh hợp tác (C-ITS), dữ liệu lớp (Big Data) và dữ liệu chưa được chuẩn hóa, phân tích tập trung.
Hạn chế trên làm giảm khả năng dự báo, điều tiết luồng phương tiện, xử lý sự cố liên vùng, tối ưu hóa hạ tầng và hỗ trợ ra quyết định chiến lược.
Cùng đó, dữ liệu thanh toán điện tử giao thông, dữ liệu kết cấu hạ tầng và dữ liệu ITS đang lưu trữ tại nhiều hệ thống độc lập, chưa liên thông. Việc thiếu nền tảng dữ liệu tập trung dẫn đến trùng lặp thông tin, giảm hiệu quả khai thác dữ liệu.
Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng, để đồng bộ hóa hệ thống, khai thác tối đa dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước, hỗ trợ doanh nghiệp và người dân, Việt Nam cần học tập kinh nghiệm các nước như Hàn Quốc, Trung Quốc với mô hình quản lý 2 cấp – quốc gia và đô thị, cùng hạ tầng dữ liệu tập trung
Khẳng định việc triển khai xây dựng Trung tâm quản lý hệ thống giao thông thông minh là cần thiết, Cục Đường bộ Việt Nam cho biết giai đoạn đầu Trung tâm sẽ tập trung vào hệ thống đường cao tốc.
Trong đó, trọng tâm là quản lý, điều hành giao thông trên cao tốc, triển khai hệ thống thông tin công trình (BIM), đồng thời kết nối với hệ thống quản lý giao thông thông minh tại các thành phố lớn và các tuyến đường bộ khác.
Về quy mô, Cục Đường bộ đề xuất xây dựng Trung tâm quản lý điều hành giao thông thông minh tích hợp dữ liệu từ cao tốc, quốc lộ và mạng lưới đường địa phương. Hệ thống này sẽ khai thác nền tảng ITS Core, tích hợp dữ liệu từ camera giám sát (CCTV), thiết bị đo lưu lượng và tốc độ (VDS), dữ liệu thu phí điện tử (ETC), kiểm soát tải trọng xe (WIM), cùng thông tin về sự cố, ùn tắc, tai nạn và tình trạng đường theo thời gian thực.
Không chỉ dừng ở việc quản lý, Trung tâm sẽ hỗ trợ điều phối, ứng phó khẩn cấp khi xảy ra sự cố, thiên tai hay các sự kiện đặc biệt. Đặc biệt, Big Data và AI sẽ được ứng dụng để phân tích hành vi giao thông, dự báo tai nạn, ùn tắc, tối ưu vận hành và điều phối phương tiện giữa các tuyến, kể cả trong hệ thống giao thông công cộng.
Song song đó, Trung tâm sẽ cung cấp ứng dụng dịch vụ giao
thông thông minh cho người tham gia giao thông thông qua Cổng thông tin điện tử
và ứng dụng di động. Hệ thống sẽ phát triển trợ lý ảo giao thông, có khả năng
trả lời câu hỏi về luật, chỉ đường, cung cấp thông tin đăng kiểm, đào tạo lái
xe, vị trí trạm dừng nghỉ hay trạm sạc cho xe điện.