Phát biểu ở hội nghị mới đây về chủ đề “Kinh doanh bền vững: Lợi thế mới - Giá trị mới”, ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính cho biết doanh nghiệp khu vực tư nhân ngày càng khẳng định vai trò và đóng góp quan trọng đối với nền kinh tế, là lực lượng chủ yếu tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và tham gia sâu vào chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu.

Khu vực kinh tế tư nhân đã giải quyết việc làm cho khoảng 82% lực lượng lao động, đóng góp khoảng 50% GDP và hơn 30% tổng thu ngân sách Nhà nước.

Doanh nghiệp tư nhân không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, mà còn đóng vai trò ngày càng lớn trong giải quyết các vấn đề xã hội, môi trường và phát triển bền vững của quốc gia. 

Những vai trò này không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững, mà còn có ý nghĩa quan trọng trong thực hiện mục tiêu xoá đói giảm nghèo, bảo đảm phát triển bao trùm, hướng tới nguyên tắc “không ai bị bỏ lại phía sau”.

Hiện doanh nghiệp Việt cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức mới. Biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp; yêu cầu xanh hóa chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng rõ nét; các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG) dần trở thành điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận thị trường, vốn, đối tác và tham gia chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, kinh doanh bền vững không còn là lựa chọn mang tính tự nguyện, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để doanh nghiệp tồn tại, phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trước thực tiễn đó, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 167/QĐ-TTg ngày 08/02/2022 về Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp khu vực tư nhân kinh doanh bền vững giai đoạn 2022–2025. Chương trình 167 thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, huy động các nguồn lực của Nhà nước và xã hội để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi mô hình kinh doanh theo hướng xanh hơn, bao trùm hơn và có trách nhiệm hơn.

Đặc biệt, Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị vừa qua đã khẳng định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia, là lực lượng tiên phong đi đầu trong đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững.

Theo ông Bùi Anh Tuấn, để triển khai chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước, trong thời gian qua, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính đã chủ động phối hợp với các cơ quan, tổ chức trong nước và quốc tế triển khai nhiều hoạt động, sáng kiến hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh bền vững, tiêu biểu như: thúc đẩy áp dụng mô hình kinh doanh bao trùm (Inclusive Business); triển khai Sáng kiến ESG Việt Nam hằng năm (từ năm 2022 đến nay); xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp thông qua đào tạo, tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối nguồn lực…

Thông qua các hoạt động này, nhiều mô hình kinh doanh bền vững đã được nhận diện và được hỗ trợ phát triển; nhiều doanh nghiệp đã từng bước tiếp cận, thử nghiệm và áp dụng mô hình kinh doanh bao trùm, mô hình áp dụng ESG phù hợp với điều kiện và năng lực thực tiễn.

Kết quả thực hiện Chương trình 167 đến hết năm 2025 cho thấy, có khoảng 10.700 doanh nghiệp kinh doanh bền vững được tham gia đào tạo chuyên sâu, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chương trình đã huy động hơn 6.000 tỷ đồng từ khu vực tư nhân và các đối tác quốc tế để triển khai nâng cao năng lực cạnh tranh, khả năng tham gia chuỗi cung ứng và tạo ra giá trị dài hạn cho doanh nghiệp. Các sáng kiến hỗ trợ doanh nghiệp kinh doanh bền vững đã nhận được sự tham gia tích cực và hưởng ứng ngày càng rộng rãi của cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó xây dựng nhiều mô hình truyền cảm hứng, tạo tác động lan toả trong xã hội, đặc biệt trong tạo sinh kế, cải thiện thu nhập cho người yếu thế, thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn.

“Trên tinh thần tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, biến thách thức thành cơ hội, các nội dung trao đổi, thảo luận sẽ là thông tin quan trọng phục vụ hoàn thiện chính sách hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân kinh doanh bền vững trong thời gian tới, góp phần triển khai hiệu quả Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân”, ông Bùi Anh Tuấn khẳng định.

Theo báo cáo của Trung tâm Sáng tạo và ươm tạo FTA, Trường Đại học Ngoại thương (FIIS), hiện chỉ khoảng 23,5% người khuyết tật trong độ tuổi lao động có việc làm, trong đó đa số làm việc trong khu vực phi chính thức, thu nhập thấp và ít cơ hội phát triển nghề nghiệp. Thực trạng này cho thấy khả năng hòa nhập kinh tế của người khuyết tật tại Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế.

Việt Nam đã ban hành nhiều chính sách ưu tiên nhằm trao quyền kinh tế cho người khuyết tật, đặc biệt là các quy định khuyến khích doanh nghiệp tuyển dụng lao động khuyết tật. Có thể kể đến Luật Người khuyết tật 2010, Bộ luật Lao động 2019, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cùng nhiều Nghị định, Thông tư hướng dẫn liên quan.

PGS, TS Đào Ngọc Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại Thương, nhận định, mô hình kinh doanh bao trùm không phải là một "trào lưu thời trang" mà là xu thế dẫn dắt. Khi các lợi thế truyền thống như tài nguyên hay nhân công giá rẻ dần mất đi, kinh doanh bao trùm sẽ là bệ đỡ giúp doanh nghiệp thích ứng với biến động.

Theo ông Tiến, giá trị mới mà các doanh nghiệp này tạo ra cho cộng đồng, đặc biệt là nhóm người yếu thế, chính là sự lan tỏa để tạo nên một hệ sinh thái kết nối mạnh mẽ, từ đó viết tiếp câu chuyện vươn tầm thế giới của thương hiệu Việt.

Chia sẻ về kinh doanh bao trùm, bà Vũ Thị Quyên – CEO We-Edit Vietnam, người đã vượt qua nghịch cảnh của căn bệnh xương thủy tinh bẩm sinh, khẳng định đây là chiến lược cốt lõi của doanh nghiệp chứ không phải hoạt động từ thiện. Qua kinh nghiệm làm việc tại nhiều môi trường khác nhau, bà nhận ra rào cản lớn nhất đối với người yếu thế chính là thiếu cơ hội được học tập và phát triển trong một không gian chuyên nghiệp.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp trong nước đã và đang áp dụng các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG), coi đây là điều kiện ngày càng quan trọng để tiếp cận thị trường, chuỗi cung ứng và dòng vốn.

Đáng chú ý, trụ cột “xã hội” trong ESG đang đặt trọng tâm vào việc bảo đảm cơ hội tiếp cận công bằng cho các nhóm yếu thế, như người khuyết tật, lao động dễ bị tổn thương và lao động phi chính thức, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và yêu cầu xanh hóa chuỗi giá trị toàn cầu.