Tính riêng chi phí xây dựng công trình giao thông đến cuối tháng 3/2026 đã tăng mạnh so với tháng trước, là mức tăng cao nhất trong các loại hình công trình.

Thực tế, đã có thời điểm giá xăng dầu tăng mạnh, dầu diesel có thời điểm vượt 44.000 đồng/lít, kéo theo đó là nhựa đường, cát đá, thép và chi phí vận tải tăng mạnh, các đơn vị thi công vẫn duy trì tổ chức thi công liên tục để bám tiến độ.

Là đơn vị thi công tại dự án sân bay Long Thành, ông Trần Văn Sơn, Giám đốc điều hành các gói thầu 4.6 và 4.7 (Tập đoàn Cienco4) cho biết, đã có thời điểm giá mua nhiên liệu thực tế cao hơn 50 - 60% so với dự toán ban đầu. Để đảm bảo chi tiêu và tiến độ dự án, đơn vị buộc phải tận dụng vật tư tồn kho và tổ chức lại kế hoạch cung ứng để duy trì thi công liên tục.

Trong khi đó, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) cho rằng, biến động giá xăng dầu, giá nhiên liệu trong thời gian qua cần được xem là tình huống bất khả kháng, từ đó áp dụng cơ chế bù giá đặc thù hoặc điều chỉnh linh hoạt hơn.

"Qua đó, cần xây dựng một khung pháp lý thống nhất để các địa phương và chủ đầu tư triển khai đồng bộ", ông Hiệp đề xuất.

Hiện nay, các doanh nghiệp đã đề xuất Bộ Xây dựng nghiên cứu ban hành thông tư hướng dẫn điều chỉnh giá vật liệu và hợp đồng xây dựng trong điều kiện thị trường xuất hiện cú sốc giá lớn.

Đồng thời, cần có giải pháp kiểm soát hiện tượng đầu cơ, thao túng giá để bảo đảm thị trường vận hành minh bạch, ổn định. Về trung hạn, cần xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu hoặc cổng thông tin điện tử quốc gia thống nhất về giá xây dựng, cho phép cập nhật, công bố và tra cứu minh bạch, kịp thời.

Qua đó, thu hẹp khoảng cách giữa giá công bố và giá thực tế, thống nhất giá giữa các địa phương và ngăn chặn phát sinh trung gian trong xác lập giá.

Về dài hạn, đề xuất hoàn thiện khung pháp lý về quản lý chi phí và hợp đồng PPP theo hướng bổ sung yếu tố “biến động giá cực đoan” như một dạng rủi ro cần được luật hóa, từ đó xác lập cơ chế chia sẻ rõ ràng giữa Nhà nước và doanh nghiệp.

Song song với hoàn thiện thể chế, các doanh nghiệp cũng kiến nghị quy hoạch lại nguồn vật liệu, tối ưu logistics, thúc đẩy vật liệu thay thế và nghiên cứu công cụ điều tiết thị trường để ứng phó khi xuất hiện cú sốc giá hoặc đứt gãy nguồn cung.