Giá dầu thô đã tăng vọt sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, kéo theo giá xăng leo thang.

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình toàn quốc tại Mỹ đã lên 3,11 USD/gallon hôm thứ Ba, tăng 11 cent chỉ sau một đêm – mức tăng trong ngày lớn nhất kể từ 4/3/2022, theo nhà phân tích Patrick De Haan của GasBuddy.

Chuyên gia kinh tế trưởng James McCann của Edward Jones nhận định với Axios rằng: “Các cú sốc giá năng lượng trong lịch sử luôn gây xáo trộn cho hộ gia đình và doanh nghiệp. Nếu tình trạng này kéo dài, đây sẽ là một cú hích lạm phát không mong muốn nữa".

Dưới đây là những lĩnh vực được dự báo sẽ trở nên đắt đỏ hơn:

Xăng dầu

Nhà phân tích dầu mỏ kỳ cựu Tom Kloza (Gulf Oil) dự báo, giá xăng trung bình tại Mỹ có thể lên 3,25–3,50 USD/gallon trong vài tuần tới, thậm chí cao hơn ở các bang miền Tây.

Thời gian qua, giá xăng thấp từng là yếu tố hỗ trợ kinh tế cho ông Trump, trong bối cảnh người dân Mỹ đang chịu áp lực lớn từ chi phí sinh hoạt tăng cao. Tuy nhiên, lợi thế này có thể sớm biến mất nếu giá nhiên liệu tiếp tục leo thang.

Du lịch và hàng không

Chi phí đi lại cũng được dự báo tăng theo. Giá nhiên liệu máy bay tại châu Âu đã vọt lên mức cao nhất nhiều năm.

Một số hãng hàng không đã phòng ngừa rủi ro bằng cách mua trước nhiên liệu với giá cố định trong nhiều tháng hoặc nhiều năm. Chẳng hạn, Singapore Airlines từng cho biết họ khóa giá nhiên liệu trước tới 5 năm.

Tuy vậy, hàng nghìn chuyến bay đã bị hủy sau các cuộc tấn công, trong khi nhiều hợp đồng bảo hiểm du lịch tiêu chuẩn không chi trả cho rủi ro chiến tranh. Điều này đồng nghĩa không ít hành khách có thể không được hoàn tiền khi kế hoạch bị gián đoạn.

Hàng tiêu dùng phụ thuộc dầu mỏ

Không chỉ nhiên liệu, các sản phẩm dựa trên dầu mỏ – đặc biệt là nhựa – cũng có nguy cơ tăng giá.

Theo chuyên gia năng lượng Jim Krane (Viện Baker, Đại học Rice), nhựa, hệ thống sưởi, điều hòa, nấu nướng… đều phụ thuộc vào dầu hoặc khí đốt tự nhiên. Khi nguồn cung bị thắt chặt, chi phí sản xuất sẽ tăng theo.

Tình hình càng đáng chú ý khi các hoạt động quân sự đã gây hỏa hoạn tại một cảng ở Dubai – nơi xử lý khoảng 65% lượng polymer xuất khẩu của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) và 33% tổng xuất khẩu hóa dầu khu vực.

Polymer được dùng để sản xuất quần áo, đồ gia dụng, thiết bị y tế; còn hóa dầu là nguyên liệu cho xà phòng, chất tẩy rửa và phân bón.

Khoảng 33% lượng phân bón toàn cầu – bao gồm lưu huỳnh và amoniac – đi qua eo biển Hormuz, tuyến vận tải chiến lược ven bờ nam Iran. Nếu tuyến này bị gián đoạn, thị trường phân bón và nông sản toàn cầu có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Vận tải và logistics

Khoảng 20% sản lượng dầu thế giới được vận chuyển qua eo biển Hormuz. Tuyến này cũng là hành lang quan trọng đối với nhôm, đường và nhiều loại hàng hóa khác.

Nếu tàu thuyền buộc phải đổi hướng, thời gian vận chuyển sẽ kéo dài, làm tăng chi phí.

Theo chuyên gia Mahmoud Abuwasel (Wasel & Wasel), nguyên liệu thô đến chậm, linh kiện thiếu hụt, nhà sản xuất sẽ chịu tác động đầu tiên – và người tiêu dùng sẽ cảm nhận sau đó qua việc giao hàng trễ, tồn kho khan hiếm và giá cả leo thang.

Chủ tịch Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, Adam Posen, cảnh báo người tiêu dùng có thể phải gánh thêm chi phí vận tải và bảo hiểm cao hơn trong vài tháng tới.

Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp Mỹ vốn đã lên kế hoạch tăng giá trong năm nay do tác động của thuế quan.

“Tình hình này tạo thêm lý do để họ làm điều đó”, ông Posen nhận định.