3 kịch bản tăng trưởng GDP, cảnh báo "nóng" về nợ xấu

13/04/2022 10:06 GMT+7
Tăng trưởng GDP quý I/2022 khả quan với mức tăng khoảng 5,03%. Nhiều chuyên gia dự báo, trong kịch bản tích cực tăng trưởng GDP vẫn có thể đạt khoảng 6-6,5%.

Trong quý I/2022, kinh tế Việt Nam phục hồi ngày càng rõ nét hơn, với gam màu sáng hơn nhờ Chính phủ quyết liệt khôi phục và mở cửa các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội.

Tăng trưởng GDP quý I/2022 khả quan là một dẫn chứng. Theo số liệu từ Tổng cục Thống kê, tăng trưởng GDP quý I/2022 ước đạt 5,03%, cao hơn mức tăng 4,72% và 3,66% của quý I hai năm trước. Đây là mức tăng trưởng khá, trong bối cảnh còn dịch bệnh, căng thẳng địa chính trị và áp lực lạm phát, giá cả tăng; đạt mục tiêu của Chính phủ tại Nghị quyết 01 (4,9-5,4%).

Trong đó, động lực tăng trưởng chính là khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 6,38% (đóng góp 51,08% vào mức tăng trưởng chung) và khu vực dịch vụ tăng 4,58% (đóng góp 43,16%).

Rủi ro nợ xấu, thêm dự báo "nóng" về tăng trưởng GDP và lạm phát - Ảnh 1.

Đầu tư trực tiếp nước ngoài cũng là một tín hiệu tích cực. Lũy kế đến hết ngày 20/3/2022, vốn FDI đăng ký ước đạt 8,91 tỷ USD, giảm 12% so với cùng kỳ (chủ yếu do vốn đăng ký cấp mới chỉ đạt 3,21 tỷ USD, giảm 55,5%, nhưng tăng 37,6% về số dự án); vốn đăng ký bổ sung tăng mạnh (4,07 tỷ USD, tăng 93,8%); vốn góp, mua cổ phần cũng tăng mạnh 101,2%, đạt 1,63 tỷ USD.

Đặc biệt, giải ngân vốn FDI đạt 4,42 tỷ USD, tăng 7,8% - là mức cao nhất của quý I trong 5 năm qua, cho thấy tình hình giải ngân vốn FDI tại Việt Nam tiếp tục khả quan, nhờ Việt Nam đã kiểm soát được dịch bệnh, thực hiện tốt chiến lược bao phủ vaccine, tích cực mở cửa nền kinh tế và quyết tâm cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh.

Ba kịch bản tăng trưởng GDP, tích cực vẫn có thể đạt khoảng 6-6,5%

Từ những kết quả tích cực từ quý I/2022, TS. Cấn Văn Lực và Nhóm tác giả Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV dự báo, kinh tế Việt Nam sẽ lấy lại đà phục hồi mạnh mẽ, nhờ độ bao phủ vaccine cao, thay đổi chiến lược phòng chống dịch phù hợp, khôi phục các hoạt động kinh tế - xã hội trong điều kiện bình thường mới.

Theo đó, với kịch bản tích cực, tăng trưởng GDP vẫn có thể đạt khoảng 6-6,5% nếu Việt Nam thực hiện tốt Chương trình phòng, chống dịch, Chương trình phục hồi, phát triển kinh tế xã hội 2022-2023 và giảm thiểu rủi ro, tác động tiêu cực từ xung đột Nga – Ukraina.

Ở kịch bản trung bình, tăng trưởng có thể đạt 5,5-6%. Trong khi đó, ở kịch bản tiêu cực, tăng trưởng có thể chỉ đạt 4,5-5%.

Trước đó, ông Nguyễn Minh Cường – Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB bày tỏ tin tưởng tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt 6,5% trong năm 2022 và 6,7% năm 2023, do tỷ lệ tiêm chủng cao, đẩy mạnh thương mại và tiếp tục thực hiện các chính sách tài khóa, tiền tệ mở rộng.

Chuyên gia ADB phân tích sự phục hồi có thể đạt được nhờ chương trình phục hồi và phát triển kinh tế của Chính phủ (ERDP) trong năm 2022 và 2023 gồm các giải pháp tài khóa như chính sách miễn, giảm thuế, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, phát triển cơ sở hạ tầng và an sinh xã hội và hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp và các hộ kinh doanh.

Còn các chuyên gia HSBC thì dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2022 của Việt Nam ở mức 6,2%. Ngân hàng Thế giới dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam đạt 5,3%.

Dự báo về lạm phát, theo TS.Cấn Văn Lực và nhóm tác giả, áp lực lạm phát, giá cả hàng hóa, dịch vụ toàn cầu ở mức cao cùng với đà phục hồi kinh tế của Việt Nam cao hơn năm 2021; độ trễ của chính sách tài khóa, tiền tệ mở rộng cùng với việc thực hiện Chương trình phục hồi sẽ là những thách thức chính đối với mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2022. Tính đến sự cải thiện sức cầu, sự sôi động trở lại của các hoạt động kinh tế xã hội và tác động vòng 2, vòng 3 của việc tăng giá xăng dầu, CPI bình quân năm 2022 dự báo sẽ ở mức 3,8-4,2%, có thể cao hơn mục tiêu 4% nhưng chấp nhận được trong bối cảnh lạm phát toàn cầu tăng mạnh và Việt Nam cần ưu tiên phục hồi năm nay.

Cùng với sự phục hồi kinh tế và tình trạng bất ổn của giá dầu toàn cầu, lạm phát dự kiến sẽ tăng lên 3,8% vào năm 2022 và 4,0% vào năm 2023.

Ông Nguyễn Minh Cường – Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB

Bốn rủi ro, thách thức

Nhận diện thêm về rủi ro trong năm 2022, theo TS. Cấn Văn Lực cho rằng, nền kinh tế nước ta đối mặt với ít nhất là 4 khó khăn, thách thức.

Thứ nhất, dịch Covid-19 trên thế giới và Việt Nam vẫn diễn biến phức tạp, với sự xuất hiện của biến thể mới có ảnh hưởng không nhỏ đến kế hoạch mở cửa và phục hồi kinh tế - xã hội; đòi hỏi cần tiếp tục theo dõi sát sao, đẩy nhanh tiến trình vaccine và có phương án, kịch bản ứng phó phù hợp.

Thứ hai, áp lực lạm phát đang gia tăng.

Chỉ số CPI tháng 3/2022 tăng 0,7% so với tháng trước (cao nhất trong vòng 11 năm) với hầu hết các nhóm hàng hóa, dịch vụ tăng giá. Trong quý I, CPI bình quân tăng 1,92% so với cùng kỳ năm 2021, cao hơn nhiều so với mức 0,29% của quý I/2021; lạm phát cơ bản tăng 0,81% (cao hơn mức 0,67% cùng kỳ năm trước).

Áp lực lạm phát tăng dần do cả yếu tố cầu kéo (kinh tế phục hồi, nhu cầu tăng) và chi phí đẩy (do giá cả hàng hóa, dịch vụ thế giới tăng mạnh, khiến chi phí đầu vào, chi phí lưu thông, kho bãi, giá lương thực, thực phẩm đều tăng). Phân rã cho thấy riêng lĩnh vực giao thông và nhà ở, vật liệu xây dựng đóng góp tới hơn 80% mức tăng CPI chung trong quý I.

Rủi ro nợ xấu, thêm dự báo "nóng" về tăng trưởng GDP và lạm phát - Ảnh 4.

Nợ xấu vẫn là thách thức trong năm 2022 của Việt Nam. (Ảnh: TN)

Thứ ba, giải ngân đầu tư công chậm, chưa đạt như kỳ vọng: mặc dù vốn đầu tư thực hiện từ nguồn NSNN tăng 10,6% so với cùng kỳ 2021, nhưng là mức thấp hơn so với cùng kỳ 2 năm trước, mới đạt 14,4% so với kế hoạch năm, chưa đạt kỳ vọng của Chính phủ dù đã có nhiều đôn đốc và biện pháp thời gian qua, cho thấy đây vẫn là thách thức lớn.

Thứ tư, nợ xấu vẫn là thách thức. Ông Lực cho rằng, trong bối cảnh dịch bệnh vẫn còn có thể tiếp diễn trong năm 2022, doanh nghiệp dù hồi phục song vẫn còn nhiều khó khăn, một số lĩnh vực dịch vụ phục hồi chậm, khiến nợ xấu có xu hướng gia tăng.

Theo Ngân hàng Nhà nước, đến hết năm 2021, tỷ lệ nợ xấu nội bảng khoảng 1,5%, nhưng nếu tính cả nợ xấu đã bán cho VAMC chưa xử lý được và nợ xấu tiềm ẩn từ các khoản nợ được cơ cấu lại thì tỷ lệ nợ xấu gộp có thể khoảng 6,3% (so với mức 5,1% cuối năm 2020).

Với đà này, dự báo nợ xấu nội bảng có thể lên mức 2% và nợ xấu gộp sẽ khoảng 6% năm 2022 và sẽ là thách thức khi các chính sách giãn hoãn nợ, cơ cấu lại nợ và Nghị quyết 42 của Quốc Hội về xử lý nợ xấu hết hiệu lực.

Điều này đặt ra yêu cầu gia hạn, điều chỉnh Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu (sẽ hết hiệu lực từ ngày 15/8/2022) cùng với nỗ lực của các TCTD trong việc tăng dự phòng rủi ro và xử lý nợ xấu.

Huyền Anh