Hướng tới mục tiêu quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam đang bước vào một kỷ nguyên tăng trưởng mới dựa trên các trụ cột: Công nghệ, nội lực doanh nghiệp và văn hóa.

Trong bối cảnh đó, vai trò của các doanh nghiệp dẫn dắt không chỉ dừng lại ở tăng trưởng riêng lẻ, mà còn ở khả năng định hình xu hướng và tạo tác động lan tỏa trên toàn bộ hệ sinh thái kinh doanh.

Từ tư duy "thuận thiên" đến lời giải cho bài toán tăng trưởng GDP 10%

Đứng trước mục tiêu tăng trưởng GDP 10%, chia sẻ tại sự kiện The Year Ahead - Velocity 2026, bà Nguyễn Thị Trà My, Đồng sáng lập & Tổng Giám đốc The PAN Group, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vinaseed nhìn nhận, đây là một bài toán chia đều 50% cơ hội và 50% thách thức.

Theo lãnh đạo The PAN Group, ngành nông nghiệp đang phải đối mặt với hàng loạt áp lực như biến đổi khí hậu, yêu cầu ESG ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu, cùng bối cảnh kinh tế, chính trị nhiều biến động. Thế giới hôm nay không còn vận hành theo logic cũ, buộc ngành nông nghiệp phải thay đổi.

Trong bối cảnh đó, tăng trưởng không còn là mở rộng, mà là thích ứng. Nói một cách rất "nông nghiệp" là sống thuận thiên, chung sống với thiên nhiên một cách thông minh hơn.

Bà My lấy dẫn chứng về các quốc gia đã thích ứng rất tốt với những điều kiện "bất lợi" như: Israel thiếu nước nhưng trở thành cường quốc công nghệ tưới; Hà Lan diện tích nhỏ nhưng xuất khẩu nông sản top đầu thế giới; hay Nhật Bản với địa hình khó khăn vẫn xây dựng được thương hiệu nông nghiệp uy tín bậc nhất.

"Những quốc gia này đã cho thấy một điều: Không phải ai có điều kiện tốt hơn thì thắng, mà ai làm tốt hơn thì thắng", bà Trà My nhấn mạnh.

Từ bài học quốc tế, vị nữ lãnh đạo đặt ra vấn đề then chốt: Nông nghiệp Việt Nam cần làm gì để từ một ngành truyền thống trở thành ngành chủ lực của tương lai? Theo bà, chúng ta không thể mãi đi theo cách "mình có gì thì bán nấy". Muốn bứt phá, phải chuyển sang câu hỏi khác đó là thị trường cần gì, giá trị nằm ở đâu, mình phải làm chủ khâu nào?

Muốn như vậy, ngành nông nghiệp phải đầu tư vào những giá trị căn bản đó là giống tốt hơn, công nghệ tốt hơn, chế biến sâu hơn, tiêu chuẩn chất lượng cao hơn và thương hiệu mạnh hơn. Nếu chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô, chúng ta luôn đứng ở phần giá trị thấp. Ngược lại, nếu làm chủ được giống, chế biến và thương hiệu, nông nghiệp sẽ trở thành ngành có năng lực cạnh tranh quốc tế thực sự.

Tăng trưởng mới không còn là nhiều hơn, mà là tốt hơn

Đối với Tập đoàn PAN, bà Trà My cho hay, sự chuẩn bị bài bản từ sớm về nghiên cứu (R&D) và quản trị là nền tảng để tập đoàn tận dụng cơ hội, tạo lợi thế cạnh tranh khi nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Tuy nhiên, bà cũng lưu ý rằng trong bối cảnh mới, tư duy "làm nhiều hơn, bán nhiều hơn" không còn phù hợp.

"Trước đây người ta nghĩ tăng trưởng là làm nhiều hơn, bán nhiều hơn. Nhưng với PAN hôm nay, tăng trưởng mới không còn là nhiều hơn, mà là tốt hơn", bà Trà My thẳng thắn chia sẻ.

Theo đó, việc tập trung vào sản lượng đã là câu chuyện của quá khứ. Doanh nghiệp hiện nay phải đi vào chiều sâu: Chất lượng, công nghệ, thương hiệu và khả năng thích ứng. Mục tiêu là với cùng một đồng vốn, cùng một diện tích canh tác, phải tạo ra sản phẩm năng suất cao hơn, chế biến sâu để tiến vào những thị trường khó tính nhất, mang lại giá trị cao hơn cho đất nước.

Để thực hiện lộ trình này, PAN xác định hệ sinh thái nông nghiệp khép kín với ba mắt xích quan trọng nhất: Giống - Chế biến - Thương hiệu. Trong đó, giống được coi là "cái gốc" quyết định toàn bộ chất lượng phía sau. Việc chủ động tạo ra những giống lúa, giống tôm có phẩm chất tốt, chịu được ngập mặn và nắng nóng là bước đi bắt buộc để bảo vệ cả người nông dân lẫn doanh nghiệp.

Cụ thể hóa bằng những con số, bà My khẳng định mục tiêu 50.000 ha canh tác lúa năng suất cao, giảm phát thải chắc chắn sẽ đạt được trong năm 2026. Xa hơn, PAN hướng tới 100.000 ha vào năm 2027 - 2028 (tương đương 200.000 tín chỉ carbon). Với đơn giá 10-20 USD/tín chỉ, giá trị ước tính khoảng 2 triệu - 4 triệu USD - mang lại lợi ích trực tiếp cho bà con nông dân.

Ngoài ra, vị nữ lãnh đạo của PAN gửi gắm một thông điệp mạnh mẽ về quản trị: Đôi khi quyết định khó khăn nhất không phải là "thêm" mà là "bớt".

Việc PAN thoái vốn khỏi Bibica là minh chứng cho sự chủ động, dũng cảm từ bỏ những thứ không còn là trọng tâm để dồn lực vào hệ sinh thái nông nghiệp - thực phẩm, nơi tập đoàn có thể tạo ra giá trị xuyên suốt từ đầu vào đến đầu ra.

"Với PAN, đây là một sự chủ động cơ cấu lại để đi dài hơn. Chúng tôi chấp nhận việc "hy sinh" một phần tăng trưởng ngắn hạn để đổi lấy một nền tảng tốt hơn, một cấu trúc vốn lành mạnh hơn và khả năng tạo giá trị cao hơn trong tương lai", bà My nhấn mạnh.