Theo khảo sát do Liên đoàn Nông nghiệp Mỹ (AFBF) công bố hôm 15/4, có tới 70% nông dân cho biết, họ không đủ khả năng chi trả cho phân bón cần thiết vì giá quá cao. Đồng thời, 94% người tham gia khảo sát nói rằng tình hình tài chính của họ hoặc tệ hơn, hoặc không cải thiện, trong khi chỉ 6% ghi nhận sự khởi sắc.

AFBF nhấn mạnh rằng các quyết định gieo trồng mùa xuân phụ thuộc rất lớn vào khả năng tiếp cận phân bón và nhiên liệu diesel - hai yếu tố đang bị ảnh hưởng nặng nề bởi rủi ro địa chính trị. Nhóm phân tích kinh tế Market Intel của tổ chức này cho biết những biến động trên thị trường toàn cầu đã khiến chi phí đầu vào của nông dân tăng mạnh.

Cụ thể, giá phân bón nitơ đã tăng hơn 30% kể từ khi xung đột bùng phát vào ngày 28/2. Trong khi đó, tổng chi phí nhiên liệu và phân bón tăng từ 20% đến 40%. Riêng giá urê - một loại phân bón phổ biến - đã tăng tới 47% kể từ cuối tháng 2.

Một trong những nguyên nhân chính là sự gián đoạn tại Eo biển Hormuz, tuyến vận tải quan trọng của thế giới. Theo AFBF, hơn một phần ba lượng phân bón giao dịch toàn cầu đi qua khu vực này. Khi xung đột khiến hoạt động vận chuyển bị gián đoạn, nguồn cung đến tay nông dân - đặc biệt là trước mùa vụ - bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Khảo sát cũng cho thấy sự khác biệt giữa các khu vực. Nông dân vùng Trung Tây Mỹ có tỷ lệ “đặt trước” phân bón cao nhất, lên tới 67%. Đây là khu vực có nhu cầu phân bón lớn và thường lên kế hoạch mua sớm trước mùa vụ. Khu vực miền Tây đứng thứ hai với 31%, tiếp theo là Đông Bắc (30%) và miền Nam (19%).

AFBF đánh giá thị trường phân bón hiện nay đang ở mức biến động mạnh nhất kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022. Các sự kiện tại Trung Đông đã ảnh hưởng tới khoảng 49% lượng xuất khẩu urê toàn cầu - một yếu tố then chốt trong sản xuất nông nghiệp.

Dù Mỹ là quốc gia sản xuất dầu và khí đốt lớn nhất thế giới, AFBF nhấn mạnh rằng thị trường nhiên liệu và phân bón vẫn gắn chặt với hệ thống toàn cầu, khiến nông dân Mỹ không thể tránh khỏi tác động từ các cú sốc bên ngoài.

Trong khi đó, Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ Brooke Rollins lại đưa ra quan điểm lạc quan hơn. Bà cho rằng phần lớn nông dân sẽ không bị ảnh hưởng nghiêm trọng, bởi khoảng 80% đã mua phân bón từ năm trước để chuẩn bị cho mùa xuân. Theo bà, điều này sẽ giúp hạn chế đáng kể sự gián đoạn.

Trước đó, Nhà Trắng cũng cho biết đang xem xét các biện pháp hỗ trợ nông dân, bao gồm các cuộc thảo luận với các nhà lập pháp nhằm đảm bảo nguồn tài chính cho lĩnh vực nông nghiệp.

Khảo sát của AFBF được thực hiện từ ngày 3 đến 11/4 với hơn 5.700 người tham gia, phản ánh bức tranh rõ nét về áp lực chi phí đang đè nặng lên ngành nông nghiệp Mỹ trong bối cảnh bất ổn địa chính trị chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Trong bối cảnh giá đầu vào leo thang và nguồn cung bấp bênh, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng nếu tình trạng này kéo dài, không chỉ nông dân mà cả chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu cũng có thể chịu những tác động dây chuyền đáng kể.