Ngày 30/1, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế chủ trì, phối hợp với Báo Nông nghiệp và Môi trường và Tổ chức quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF-Việt Nam) tổ chức “Diễn đàn truyền thông huy động sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong bảo tồn đa dạng sinh học bền vững”.

Diễn đàn nằm trong khuôn khổ Dự án MiB-GBF, nhằm thúc đẩy vai trò chủ thể của cộng đồng trong công tác bảo tồn thiên nhiên.

Sự kiện thu hút gần 120 đại biểu là đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội, đơn vị chuyên môn và cộng đồng dân cư đang trực tiếp tham gia các hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học tại TP. Huế và khu vực miền Trung.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Nguyễn Đại Anh Tuấn – Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Huế nhấn mạnh: Bảo tồn đa dạng sinh học không thể chỉ dựa vào nỗ lực của cơ quan quản lý nhà nước mà cần có sự tham gia thực chất, lâu dài của cộng đồng địa phương. Với chiến lược hành động toàn diện, kế hoạch đầu tư phù hợp cùng sự chung tay của người dân, TP. Huế đang từng bước hướng tới mô hình phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên.

Theo ông Tuấn, những năm qua, TP. Huế đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trong việc huy động cộng đồng tham gia bảo tồn, từng bước thiết lập các cơ chế theo hướng trao quyền, tăng cường trách nhiệm và bảo đảm người dân là chủ thể trong các mô hình bảo tồn tại địa phương.

“Diễn đàn là không gian để các bên cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, sáng kiến và mô hình hiệu quả trong việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi và huy động sự tham gia của người dân, doanh nghiệp, các tổ chức xã hội vào công cuộc bảo tồn đa dạng sinh học”, ông Tuấn nói.

Một trong những điểm nhấn được chia sẻ tại diễn đàn là vai trò ngày càng rõ nét của các nhóm bảo tồn cộng đồng trên địa bàn TP. Huế. Thời gian qua, Chi cục Kiểm lâm TP. Huế đã phối hợp thành lập nhiều nhóm bảo tồn cộng đồng với thành phần chủ yếu là già làng, trưởng bản, thanh niên nòng cốt, hội phụ nữ và những người có uy tín trong thôn bản.

Các nhóm này không chỉ tham gia tuần tra, giám sát rừng, tháo gỡ bẫy động vật hoang dã mà còn trở thành “hạt nhân” trong công tác truyền thông, vận động và đối thoại trực tiếp với từng hộ gia đình về các hành vi liên quan đến săn bắt, mua bán và tiêu thụ động vật hoang dã. Qua đó, cộng đồng ngày càng có tiếng nói trực tiếp và chủ động hơn trong các hoạt động bảo tồn tại địa phương.

Theo thống kê, cộng đồng tại TP. Huế đã phối hợp tổ chức hơn 60 sự kiện truyền thông, tập huấn cho trên 3.000 người dân địa phương; gần 1.400 người tham gia các cuộc thảo luận chuyên sâu về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. Đặc biệt, gần 200 cơ sở dịch vụ đã ký cam kết “Nói không với động vật hoang dã”, góp phần thay đổi nhận thức và hành vi tiêu dùng trong xã hội.

Ông Lê Ngọc Tuấn – Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP. Huế cho rằng, khi thông điệp bảo tồn được truyền tải bởi chính những người trong cộng đồng, bằng ngôn ngữ gần gũi, gắn với phong tục tập quán và uy tín xã hội thì mức độ tin cậy cao hơn, hành vi thay đổi bền vững hơn. “Đây là bước chuyển quan trọng từ cách tiếp cận “cán bộ nói – dân nghe” sang “cộng đồng nói – cộng đồng thay đổi”, giúp mạng lưới truyền thông cơ sở được duy trì lâu dài ngay cả khi các dự án kết thúc”, ông Tuấn chia sẻ.

Tại diễn đàn, các đại biểu đã thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm trong việc huy động cộng đồng tham gia triển khai Chiến lược quốc gia về bảo tồn đa dạng sinh học, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương nhằm nhân rộng các mô hình bảo tồn dựa vào cộng đồng.

Ông Hoàng Xuân Huy – Giám đốc đối ngoại WWF-Việt Nam khẳng định, WWF-Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng TP. Huế trong việc thúc đẩy các sáng kiến bảo tồn dựa vào cộng đồng, góp phần thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học cũng như Khung đa dạng sinh học toàn cầu.

“Thông qua sự hợp tác chặt chẽ và sự tham gia chủ động của các bên liên quan, công tác bảo tồn đa dạng sinh học sẽ ngày càng đi vào chiều sâu và mang lại những giá trị lâu dài cho cả con người và thiên nhiên”, ông Huy nhấn mạnh.

Dịp này, Ban tổ chức đã tuyên dương 8 nhóm cộng đồng và cá nhân tiêu biểu có thành tích nổi bật trong truyền thông và bảo tồn đa dạng sinh học giai đoạn 2020–2025, góp phần thúc đẩy sự tham gia chủ động của cộng đồng tại TP. Huế và các địa phương lân cận.

Dự án MiB-GBF có tên đầy đủ là “Thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong thực hiện mục tiêu Khung đa dạng sinh học toàn cầu và Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học tại tỉnh Quảng Trị, TP. Huế và TP Đà Nẵng”.

Dự án tại TP. Huế được UBND thành phố phê duyệt theo quyết định số 475/QĐ-UBND ngày 25/2/2025, do Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Huế làm chủ dự án, WWF-Việt Nam là nhà tài trợ và tổ chức thực hiện.

Trong giai đoạn 2025–2027, dự án tiếp tục được triển khai tại TP. Huế, Quảng Trị và TP. Đà Nẵng, góp phần hỗ trợ các địa phương và cộng đồng duy trì, phát huy các kết quả bảo tồn hiệu quả, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững gắn với bảo vệ thiên nhiên và đa dạng sinh học.