Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng 57%, S&P 500 tăng 70%, còn Nasdaq Composite – nơi tập trung nhiều công ty công nghệ – tăng tới 142%.

Đà tăng tiếp tục khi ông Trump quay lại Nhà Trắng từ ngày 20/1/2025. Tính đến 18/2/2026, Dow tăng thêm 14%, S&P 500 tăng 15% và Nasdaq tăng 16%.

Nhưng theo một phân tích mới, chuỗi tăng mạnh này có thể không kéo dài – và điều bất ngờ là nguyên nhân có thể đến từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), chứ không phải từ chính sách thuế hay thương mại.

Vì sao thị trường chứng khoán Mỹ tăng mạnh?

Có nhiều lý do khiến thị trường chứng khoán Mỹ tăng trong thời gian qua.

Thứ nhất là làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ mới. Các tập đoàn lớn liên tục công bố sản phẩm, dịch vụ và đột phá mới, khiến nhà đầu tư kỳ vọng lợi nhuận tương lai sẽ tăng mạnh.

Thứ hai là chính sách thuế từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump, trong đó thuế thu nhập doanh nghiệp được giảm từ 35% xuống còn 21%. Khi doanh nghiệp phải nộp thuế ít hơn, họ giữ lại nhiều lợi nhuận hơn.

Nhiều công ty đã dùng tiền đó để mua lại cổ phiếu của chính mình. Khi số cổ phiếu lưu hành giảm xuống, lợi nhuận chia cho mỗi cổ phiếu tăng lên – điều này thường khiến giá cổ phiếu đi lên.

Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tươi sáng ấy đang xuất hiện những dấu hiệu đáng lo.

Fed - nhân tố có thể làm thay đổi cục diện thị trường chứng khoán

Fed là cơ quan quyền lực nhất về tiền tệ tại Mỹ. Cơ quan này quyết định mức lãi suất cơ bản – tức là mức lãi mà các ngân hàng phải trả khi vay lẫn nhau. Lãi suất này ảnh hưởng trực tiếp đến lãi vay mua nhà, vay kinh doanh và thậm chí cả lãi suất thẻ tín dụng.

Khi lãi suất thấp, doanh nghiệp và người dân vay tiền dễ hơn, chi tiêu nhiều hơn – điều này thường hỗ trợ thị trường chứng khoán. Ngược lại, khi lãi suất cao, chi phí vay tăng lên, kinh tế có thể chậm lại.

Vấn đề hiện nay là nội bộ Fed đang có dấu hiệu chia rẽ. Ủy ban quyết định chính sách lãi suất – do Chủ tịch Fed Jerome Powell đứng đầu – gần đây liên tục xuất hiện các ý kiến bất đồng trong các cuộc họp. Có người muốn giảm lãi suất mạnh, có người muốn giữ nguyên.

Sự thiếu thống nhất này khiến thị trường lo lắng. Nhà đầu tư thường không sợ quyết định khó khăn, nhưng họ sợ sự thiếu rõ ràng.

Biến số mới: Người kế nhiệm ông Powell

Nhiệm kỳ của ông Powell sẽ kết thúc vào giữa tháng 5 tới. Người được đề cử thay thế là Kevin Warsh – cựu quan chức Fed từng tham gia điều hành trong khủng hoảng tài chính 2008.

Ông Warsh là người ủng hộ việc Fed thu hẹp bảng cân đối kế toán khổng lồ trị giá khoảng 6.600 tỷ USD – tức là giảm lượng trái phiếu chính phủ và chứng khoán thế chấp mà Fed đang nắm giữ.

Nếu Fed bán ra nhiều trái phiếu, lãi suất dài hạn có thể tăng. Điều đó đồng nghĩa: Vay mua nhà đắt hơn; Doanh nghiệp vay vốn tốn kém hơn; Thị trường bất động sản có thể chậm lại.

Khi chi phí vay tăng và tăng trưởng kinh tế chậm lại, thị trường chứng khoán thường chịu áp lực.

Liệu có sụp đổ?

Lịch sử cho thấy thị trường chứng khoán luôn có chu kỳ tăng – giảm. Các giai đoạn giảm mạnh là điều bình thường.

Kể từ năm 1929, chỉ số S&P 500 đã có 27 lần giảm từ 20% trở lên. Tuy nhiên, phần lớn các giai đoạn giảm này kéo dài chưa đến một năm. Trong khi đó, các giai đoạn tăng trưởng thường kéo dài lâu hơn nhiều.

Điều này có nghĩa là: nếu thị trường điều chỉnh, đó không phải là điều bất thường. Và trong quá khứ, những thời điểm thị trường giảm sâu lại thường trở thành cơ hội cho người đầu tư dài hạn.

Nhìn chung, thị trường chứng khoán Mỹ thời Trump đã tăng mạnh nhờ công nghệ, kỳ vọng lợi nhuận và chính sách thuế. Nhưng phía trước có thể là giai đoạn nhiều biến động. Nếu Fed thay đổi hướng đi – đặc biệt dưới sự lãnh đạo mới – lãi suất có thể tăng và làm chậm đà tăng của thị trường.

Dù vậy, với người nhìn dài hạn, những giai đoạn giảm không hẳn là thảm họa. Chúng là một phần tự nhiên của chu kỳ kinh tế. Điều quan trọng không phải là thị trường có giảm hay không, mà là bạn hiểu vì sao nó giảm – và chuẩn bị tâm lý cho những biến động có thể xảy ra.