Bộ Công Thương vừa ban hành Kế hoạch hành động số 824/QĐ-BCT thực hiện Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện.

Kế hoạch được xây dựng trong bối cảnh nhu cầu năng lượng của nền kinh tế tiếp tục tăng cao, trong khi yêu cầu về phát triển bền vững, giảm phát thải và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng ngày càng trở nên cấp thiết.

Theo đó, Bộ Công Thương xác định bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong công tác quản lý, điều hành.

Kế hoạch hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu truyền thống, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch, thân thiện môi trường.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, tiêu hao năng lượng tính trên một đơn vị GDP dự kiến giảm từ 1 - 1,5% mỗi năm. Đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, mục tiêu tiết kiệm điện tối thiểu đạt 3%/năm. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực lên hệ thống điện trong bối cảnh phụ tải ngày càng gia tăng, đặc biệt vào các giai đoạn cao điểm.

Bên cạnh đó, tổn thất điện năng toàn hệ thống sẽ được kéo giảm xuống mức khoảng 5,8%. Việc giảm tổn thất không chỉ góp phần tiết kiệm tài nguyên mà còn nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện quốc gia.

Song song đó, 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm phải thực hiện kiểm toán năng lượng và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng. Đây là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp kiểm soát tiêu hao năng lượng, từ đó có giải pháp tối ưu hóa chi phí sản xuất. Trong lĩnh vực năng lượng truyền thống, kế hoạch đặt mục tiêu các cơ sở lọc dầu trong nước đáp ứng khoảng 70% nhu cầu, qua đó góp phần bảo đảm an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.

Kế hoạch yêu cầu thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển dịch năng lượng gắn với phát triển phương tiện giao thông điện. Cụ thể, đến năm 2030, tối thiểu 50% phương tiện giao thông công cộng tại các đô thị chuyển sang sử dụng điện. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm giảm phát thải khí nhà kính, cải thiện chất lượng môi trường đô thị và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Công Thương sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với trạm sạc xe điện, bao gồm cả yêu cầu về an toàn và hiệu suất năng lượng. Việc phát triển hạ tầng sạc đồng bộ được xem là điều kiện tiên quyết để thúc đẩy thị trường xe điện.

Song song với đó, ngành Công Thương cũng đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ trong lĩnh vực năng lượng. Các hướng nghiên cứu trọng tâm bao gồm pin thế hệ mới, động cơ điện hiệu suất cao, cũng như thí điểm sử dụng hydrogen và ammonia trong sản xuất công nghiệp và giao thông vận tải.

Các giải pháp thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch cũng được triển khai đồng bộ, như khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu, điện gió quy mô phù hợp và hệ thống lưu trữ năng lượng. Đồng thời, việc phát triển thị trường dịch vụ năng lượng (ESCO) được kỳ vọng sẽ mở ra cơ chế mới để huy động nguồn lực xã hội tham gia vào lĩnh vực này.

Ở chiều ngược lại, các công nghệ tiêu tốn năng lượng, hiệu suất thấp sẽ từng bước bị loại bỏ. Bộ Công Thương nghiên cứu lộ trình loại bỏ đèn sợi đốt công suất từ 20W đến 60W khỏi thị trường, qua đó thúc đẩy sử dụng các thiết bị tiết kiệm điện. Ngoài ra, việc đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học E10 cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm giảm tiêu thụ xăng khoáng, góp phần bảo vệ môi trường và đa dạng hóa nguồn năng lượng.

Bên cạnh mục tiêu chuyển dịch năng lượng, kế hoạch đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm cung ứng đầy đủ năng lượng cho nền kinh tế. Bộ Công Thương sẽ chỉ đạo các doanh nghiệp chủ động tìm kiếm nguồn dầu thô, khí, đồng thời điều hành linh hoạt thị trường xăng dầu nhằm tránh nguy cơ đứt gãy nguồn cung.

Trong lĩnh vực điện, các chương trình điều chỉnh phụ tải (DR) tiếp tục được triển khai nhằm tối ưu hóa vận hành hệ thống. Các kịch bản cung ứng điện theo tháng, quý và mùa cao điểm sẽ được xây dựng chi tiết, giúp nâng cao khả năng ứng phó với các tình huống bất lợi. Công tác kiểm tra, giám sát cũng được tăng cường, đặc biệt trong các khâu khai thác, sản xuất và vận chuyển năng lượng, nhằm kiểm soát tổn thất và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Đáng chú ý, Kế hoạch hành động đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Công Thương với các bộ, ngành và địa phương. Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu cơ chế ưu đãi tài chính cho các dự án tiết kiệm năng lượng và xe điện; Bộ Xây dựng thúc đẩy tiêu chuẩn công trình sử dụng năng lượng hiệu quả.

Các địa phương được giao nhiệm vụ triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng, đồng thời xây dựng cơ chế khuyến khích đầu tư vào trạm sạc, xe buýt điện, taxi điện và điện mặt trời mái nhà. Việc huy động nguồn lực từ doanh nghiệp và xã hội được xem là yếu tố then chốt để bảo đảm thực hiện thành công các mục tiêu đề ra. Định kỳ 6 tháng, các đơn vị sẽ báo cáo kết quả thực hiện để Bộ Công Thương tổng hợp, đánh giá và kịp thời điều chỉnh.