Công nghệ nào giúp tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh rút ngắn hành trình còn 23 phút?

+ aA -
Thanh Phong
13/04/2026 17:14 GMT +7
Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh trị giá 5,6 tỷ USD được Vingroup sử dụng công nghệ Velaro Novo của tập đoàn Siemens nhằm tối ưu khả năng vận hành.

Đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh dùng công nghệ gì?

Dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed đầu tư với quy mô hơn 147.000 tỷ đồng. Đối tác chiến lược là tập đoàn Siemens (Đức), được đánh giá là đơn vị hàng đầu thế giới trong lĩnh vực công nghệ và giải pháp đường sắt tốc độ cao.

Theo đó, nền tảng kỹ thuật được lựa chọn cho tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh là dòng tàu Velaro Novo. Đây là thế hệ tàu cao tốc mới nhất do Siemens Mobility phát triển với biên độ an toàn vận hành ở mức 350 km/h.

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh dự kiến hoàn thành vào năm 2028. (Ảnh: Vinspeed)

Dữ liệu từ nhà sản xuất cho thấy, dòng tàu Velaro đã tích lũy hơn 3 tỷ km trải nghiệm thực tế tại nhiều thị trường lớn như Đức, Pháp và Trung Quốc, duy trì tỷ lệ đúng giờ trên 99%.

Phát biểu tại sự kiện khởi công dự án, ông Michael Peter, Tổng Giám đốc toàn cầu Tập đoàn Siemens Mobility khẳng định, mỗi đoàn tàu được phát triển hoàn toàn số hóa, tạo ra hiệu quả năng lượng tối đa và trải nghiệm hành khách tuyệt vời.

"Mỗi ngày, tàu của chúng tôi chạy khoảng tổng cộng 1 triệu km, tức là gấp 3 lần khoảng cách từ trái đất đến mặt trăng, với kiểm chứng thực tế an toàn tuyệt đối", ông Michael Peter nhấn mạnh.

Cũng theo thông tin từ Siemens, Velaro Novo là dòng tàu động lực phân tán EMU (Electric Multiple Unit) là tổ hợp đoàn tàu chạy điện là một loại tàu điện hợp bởi nhiều toa có thể tự hành sử dụng điện làm năng lượng chuyển động.

Với EMU các đoàn tàu không cần một đầu máy kéo để vận hành cả đoàn, thay vào đó các toa có thể tự hành độc lập giúp tối ưu hóa động năng và tăng khả năng an toàn. Được biết, đây hiện là công nghệ đường sắt cao tốc tiên tiến hiện đại nhất được phát triển nhằm tái định hình tiêu chuẩn di chuyển tốc độ cao trong tương lai.

Đoàn tàu được thiết kế với vận tốc 350 km/h, thân tàu rộng và tối ưu dạng ống rỗng (empty tube). Năng lực vận chuyển hành khách của Velaro Novo cao hơn ít nhất 10% so với các thế hệ trước và so với các dòng tàu cao tốc khác trên thị trường.

Về tính bền vững, Velaro Novo cũng được công bố có mức tiêu thụ điện năng được giảm khoảng 30% so với các thế hệ tàu cũ, góp phần giảm phát thải và tiết kiệm chi phí vận hành.

Đồng thời, công nghệ thông minh, hệ thống TrainIT tích hợp cho phép số hóa toàn diện dữ liệu từ hàng trăm cảm biến thời gian thực, hỗ trợ các kỹ sư dự báo chính xác các kỳ bảo trì định kỳ và tối ưu hóa vận hành.

Velaro Novo sử dụng hệ thống tín hiệu ETCS (hệ thống tín hiệu, kiểm soát và bảo vệ tàu) cấp độ 2 kết hợp công nghệ vận hành tàu tự động ATO. Hệ thống này giúp nâng cao mức độ an toàn, tối ưu hóa tiêu thụ năng lượng và cho phép tăng tần suất khai thác. Qua đó, đáp ứng nhu cầu vận hành hiệu quả của Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh, đưa thời gian di chuyển từ 2,5 giờ còn 23 phút.

Tàu có khả năng leo dốc vượt trội so với các dòng tàu cao tốc hiện có trên thế giới, phù hợp với các điều kiện địa hình đồi núi tại Việt Nam, cũng như phù hợp cả địa hình trong đô thị và vùng ven biển.

Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh dài 120,2 km, dự kiến hoàn thành năm 2028

Về lý do lựa chọn công nghệ và đối tác cung cấp, đại diện Vinspeed thông tin, hiện trên thế giới có nhiều công nghệ đường sắt cao tốc với chi phí thấp hơn rất nhiều. Tuy nhiên, đối tác với bề dày gần 200 năm phát triển ngành đường sắt với chất lượng đảm bảo được ưu tiên lựa chọn.

Việc đầu tư lớn chuyển giao công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật từ Đức được xem là giải pháp để đảm bảo tính an toàn bền vững. Đồng thời, kỳ vọng là bước ngoặt cho sự phát triển của đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam - nền kinh tế sôi động có nhu cầu lớn về hạ tầng giao thông hiện đại.

Theo thông tin từ chủ đầu tư, dự án đi qua 4 địa phương: Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Phòng - Quảng Ninh với chiều dài 120,2 km, được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435mm, điện khí hóa toàn tuyến, tốc độ tối đa lên tới 350km/h, riêng đoạn qua Hà Nội có tốc độ tối đa 120km/h.

Điểm đầu của tuyến đặt tại ga Cổ Loa (Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Khu đô thị Vinhomes Global Gate Hà Nội), điểm cuối tại ga Hạ Long (Khu Công viên rừng Globe Hạ Long, Vinhomes Global Gate Hạ Long, Quảng Ninh). Tuyến sẽ đi qua 3 ga trung chuyển là Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng), Yên Tử (Quảng Ninh) và có 1 depot đặt tại ga cuối Hạ Long.

Trước đó, ngày 12/4, Lễ khởi công dự án đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh đã diễn ra với sự tham dự của lãnh đạo Chính phủ cùng đại diện các Bộ, ngành. Đây cũng là dự án thu hút sự quan tâm lớn của dư luận nhờ quy mô đầu tư lớn, công nghệ hiện đại và tiềm năng kết nối trung tâm chính trị với các địa phương là hạt nhân kinh tế của khu vực phía Bắc.