Từ sản phẩm đặc trưng đến định vị thương hiệu địa phương

Những năm gần đây, Đà Nẵng xác định rõ định hướng phát triển OCOP không chỉ dừng lại ở việc gia tăng số lượng sản phẩm, mà tập trung xây dựng thương hiệu kinh tế địa phương. Mỗi sản phẩm OCOP không đơn thuần là hàng hóa, mà còn là “đại diện” cho bản sắc văn hóa, tri thức bản địa và câu chuyện phát triển của từng vùng.

TP Đà Nẵng đã đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng chuyên nghiệp, gắn với du lịch và đô thị dịch vụ. Thông qua các chương trình kết nối cung – cầu, hội chợ chuyên đề, tuần lễ OCOP và quảng bá tại các điểm du lịch, nhiều sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đã từng bước tiếp cận hệ thống phân phối hiện đại, phục vụ cả khách du lịch trong nước và quốc tế.

Đáng chú ý, việc hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã hoàn thiện bao bì, nhãn mác, tiêu chuẩn chất lượng được xác định là yếu tố then chốt. Đây không chỉ là điều kiện để sản phẩm OCOP tồn tại bền vững mà còn là “tấm vé thông hành” để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và hướng tới xuất khẩu.

Tại các địa phương, Chương trình OCOP đang được triển khai với nhiều giải pháp linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế. Ở xã Thăng Điền, chính quyền địa phương đã chủ động đề xuất nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ trong giai đoạn 2026–2030 nhằm thúc đẩy phát triển các sản phẩm OCOP.

Hiện xã đã có một số sản phẩm như siro húng chanh tỏi đen của Hợp tác xã sản xuất và kinh doanh Lộc Nhiên Phát hay bún gạo lứt khô của hộ kinh doanh Nguyễn Quang Trạng. Tuy nhiên, để những sản phẩm này có thể vươn xa hơn trên thị trường, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượng, mở rộng quy mô và xây dựng thương hiệu.

UBND xã Thăng Điền đã triển khai đồng bộ các giải pháp như đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động; tổ chức đào tạo, tập huấn cho các chủ thể sản xuất; tăng cường phối hợp giữa các phòng, ban, đơn vị. Đồng thời, địa phương cũng khuyến khích các cơ sở đầu tư máy móc, mở rộng sản xuất, cải tiến mẫu mã nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.

Các hoạt động xúc tiến thương mại được tổ chức thường xuyên, tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia hội chợ, phiên chợ trong và ngoài địa phương, kết nối với các đối tác tiêu thụ. Tuy vậy, khả năng cạnh tranh của sản phẩm OCOP cấp cơ sở vẫn còn hạn chế, đặc biệt khi tiếp cận các thị trường lớn.

Một trong những mô hình tiêu biểu tại Thăng Điền là mô hình nuôi cá chình của anh Nguyễn Thanh Quang (sinh năm 1989, thôn An Phước). Với khoảng 8.000 con được nuôi theo phương pháp khép kín hiện đại, tổng mức đầu tư ban đầu khoảng 2 tỷ đồng, mô hình này đã cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Hiện cá chình mun của anh đạt trọng lượng khoảng 0,3kg, giá bán dao động khoảng 350.000 đồng/kg. Đáng chú ý, sản phẩm đã nhận được sự quan tâm từ các đối tác như Nhật Bản, Hàn Quốc, đồng thời có những cam kết về đầu ra, mở ra triển vọng phát triển theo hướng hàng hóa quy mô lớn.

Anh Nguyễn Thanh Quang bày tỏ mong muốn: trong thời gian tới, chính quyền địa phương tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện và có quy hoạch phù hợp để phát triển mô hình chăn nuôi kết hợp với du lịch trải nghiệm. Theo anh, đây sẽ là hướng đi giúp nâng cao giá trị sản phẩm, đồng thời góp phần cải thiện đời sống người dân.

Thực tế cho thấy, những mô hình sản xuất gắn với OCOP như vậy không chỉ tạo ra giá trị kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển mới cho nông thôn, đặc biệt là khi được kết hợp với du lịch và dịch vụ.

Điểm sáng từ sự đồng hành của chính quyền và doanh nghiệp

Nếu Thăng Điền đang trong giai đoạn “nuôi dưỡng” sản phẩm OCOP, thì xã Xuân Phú lại là minh chứng rõ nét cho việc phát triển thành công sản phẩm theo hướng chuyên nghiệp. Tiêu biểu là sản phẩm bánh dừa nướng của Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại Quý Thu đã đạt chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Bà Lưu Thị Thu – Giám đốc Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại Quý Thu cho biết, để đạt được kết quả này, doanh nghiệp đã nhận được sự hỗ trợ rất lớn từ chính quyền địa phương trong việc tham gia hội chợ, kết nối thị trường, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử và quảng bá tại các điểm du lịch.

Nhờ đó, thương hiệu bánh dừa nướng Quý Thu ngày càng được biết đến rộng rãi, không chỉ trong nước mà còn vươn ra thị trường quốc tế.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy - Chủ tịch UBND xã Xuân Phú cho biết: Bánh dừa nướng Quý Thu hiện đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước và được xuất khẩu sang Trung Quốc, Hàn Quốc. “Chính quyền địa phương luôn đồng hành cùng doanh nghiệp, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi để sản phẩm khẳng định vị thế trên thị trường”, bà Nguyễn Thị Thu Thủy nhấn mạnh.

Theo bà Thủy, việc hợp nhất đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền hai cấp đã giúp địa phương chủ động hơn trong việc hỗ trợ doanh nghiệp, từ tiếp cận nguồn vốn, chuẩn hóa quy trình sản xuất đến đảm bảo an toàn thực phẩm và xây dựng thương hiệu.

Từ thực tiễn triển khai tại Đà Nẵng có thể thấy, việc tạo ra sản phẩm OCOP không phải là khâu khó nhất. Điều quan trọng là làm sao để sản phẩm có thể phát triển bền vững, có chỗ đứng vững chắc trên thị trường.

Hiện nay, nhiều sản phẩm đạt 3 sao vẫn chỉ có khả năng cạnh tranh trong phạm vi hẹp. Để nâng tầm, các sản phẩm cần được đầu tư bài bản hơn về chất lượng, quy mô sản xuất và chiến lược thương hiệu.

Trong thời gian tới, định hướng phát triển OCOP cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, lựa chọn và phát triển các sản phẩm chủ lực có tiềm năng đạt 4–5 sao, đồng thời xây dựng chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ sản xuất đến tiêu thụ.

Bên cạnh đó, việc gắn OCOP với phát triển du lịch, bảo tồn văn hóa và bảo vệ môi trường cần tiếp tục được đẩy mạnh, nhằm tạo ra các sản phẩm đa giá trị, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Có thể khẳng định, chương trình OCOP đang từng bước trở thành đòn bẩy quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Khi được triển khai đúng hướng, OCOP không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn góp phần chuyển đổi tư duy sản xuất, hướng tới nền kinh tế nông thôn hiện đại, bền vững và hội nhập.

Tính đến tháng 3/2026 toàn TP Đà Nẵng hiện có 473 sản phẩm OCOP còn thời hạn công nhận. Trong tổng số 473 sản phẩm, có 2 sản phẩm đạt hạng 5 sao – mức cao nhất theo bộ tiêu chí OCOP, 80 sản phẩm đạt 4 sao và 391 sản phẩm đạt 3 sao.