Khoa học – công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển vùng biên

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Tây Sơn và xã Sơn Tây cũ, xã Sơn Tây có diện tích tự nhiên 129 km², dân số gần 14.800 người, nằm trong Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, trên hành lang kinh tế Quốc lộ 8 – tuyến kết nối ngắn nhất từ Hà Nội và miền Trung sang Lào, Thái Lan và Myanmar. Đây là lợi thế hiếm có để phát triển thương mại, logistics, công nghiệp chế biến và nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn.

Trên địa bàn hiện có 73 doanh nghiệp, 10 hợp tác xã, 941 hộ kinh doanh cá thể cùng nhiều dự án sản xuất – kinh doanh đang hoạt động. Đặc biệt, Sơn Tây sở hữu vùng nguyên liệu lớn với gần 296 ha chè, hơn 110.000 ha đất rừng, trong đó 750 ha được chứng nhận quản lý rừng bền vững FSC là nền tảng quan trọng để ứng dụng khoa học – công nghệ và phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Xác định Nghị quyết 57 là “đòn bẩy chiến lược”, Ban Chỉ đạo xã Sơn Tây đã nhanh chóng xây dựng kế hoạch, tổ chức quán triệt, tuyên truyền sâu rộng đến toàn thể cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Các tổ chuyển đổi số cộng đồng được thành lập tại 19 thôn; phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai sáng tạo, thu hút hơn 9.400 lượt người tham gia, đứng tốp đầu toàn tỉnh Hà Tĩnh.

Không chỉ dừng ở tuyên truyền, xã Sơn Tây tập trung vào những việc “dễ thấy, dễ làm, hiệu quả ngay”: hướng dẫn người dân nộp hồ sơ trực tuyến, sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu thủ tục hành chính; đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến, kết nối dữ liệu, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Kết quả nổi bật là tỷ lệ số hóa hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính đạt 99,1%, đưa Sơn Tây vào nhóm các địa phương dẫn đầu toàn tỉnh về cải cách hành chính và chính quyền số, một con số ấn tượng đối với một xã miền núi, biên giới.

Tinh thần đổi mới sáng tạo được cụ thể hóa bằng nhiều mô hình, dự án gắn với lợi thế địa phương. Trong lĩnh vực nông nghiệp, xã Sơn Tây đã triển khai hệ thống tưới tự động cho 45 ha chè tại thôn Trung Lưu; xây dựng mã số vùng trồng cho 20 ha chè VietGAP, từng bước chuẩn hóa sản xuất theo chuỗi giá trị.

Đáng chú ý, Dự án nông nghiệp công nghệ cao của Công ty TNHH BaTo Việt Nam tại xã Sơn Tây đã mạnh dạn ứng dụng các giải pháp hiện đại: tưới nhỏ giọt công nghệ Israel, điều khiển tưới và bón phân qua phần mềm điện thoại, sử dụng máy bay không người lái, công nghệ vi sinh và trí tuệ nhân tạo để dự báo thời tiết, nhận diện sâu bệnh. Dự án hướng tới tiêu chuẩn GlobalGAP, phục vụ xuất khẩu sang thị trường châu Âu, mở ra triển vọng mới cho nông nghiệp địa phương.

Song song đó, nhiều sáng kiến cấp cơ sở đã được phê duyệt và áp dụng hiệu quả như: xử lý chất thải chăn nuôi bằng bã mía kết hợp biogas, phát triển rừng bền vững gắn với FSC – carbon, nâng cao hiệu quả dịch vụ công trực tuyến, hay đột phá chuyển đổi số trong công tác văn phòng cấp ủy.

Từ chính quyền số đến nông nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo lan tỏa từ cơ sở

Trên nền tảng hạ tầng số từng bước được hoàn thiện, xã Sơn Tây đã lắp đặt hệ thống truyền thanh thông minh, camera an ninh tại các trục giao thông và cửa rừng; triển khai phòng họp trực tuyến, màn hình LED phục vụ hội họp. 100% đảng viên sử dụng thẻ và sổ tay đảng viên điện tử; dữ liệu đất đai được số hóa; điểm danh thông minh bằng nhận diện khuôn mặt được thí điểm tại trường học.

Trong lĩnh vực xã hội số, 100% người dân thường trú đã tích hợp sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID; chi trả không dùng tiền mặt cho người có công đạt 100%, đối tượng bảo trợ xã hội đạt 84%. Kinh tế số cũng ghi dấu ấn khi 100% doanh nghiệp, hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử và thanh toán QR trong giao dịch.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, lãnh đạo xã Sơn Tây thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn không ít khó khăn: nhận thức về khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa đồng đều; hạ tầng viễn thông chưa phủ kín, còn “vùng lõm” sóng 4G, chưa có 5G; thiếu nhân lực chuyên trách công nghệ thông tin; kinh phí cho chuyển đổi số còn hạn chế.

Từ thực tiễn đó, địa phương kiến nghị các cấp, ngành tiếp tục hỗ trợ định hướng lộ trình phù hợp cho cấp xã; đầu tư hạ tầng số, thiết bị thiết yếu cho thôn, trường học; tăng cường đào tạo kỹ năng số và có chính sách thu hút, đãi ngộ nhân lực công nghệ.

Phát biểu tại buổi làm việc với Sở Khoa học và Công nghệ Hà Tĩnh, ông Hoàng Cẩm Thạch-Bí thư Đảng ủy xã Sơn Tây khẳng định: “Không thể phát triển bền vững nếu chỉ dựa vào vị trí địa lý hay sức lao động phổ thông. Khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chính là con đường ngắn nhất để Sơn Tây hòa mạng với sự phát triển chung”

Với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản từ cơ sở và sự đồng thuận của Nhân dân, Sơn Tây đang từng bước biến Nghị quyết 57 từ chủ trương lớn của Đảng thành động lực thực tiễn, mở ra kỳ vọng về một vùng biên giới phát triển năng động, hiện đại và bền vững trong những năm tới.