Cuộc đua lập ngân hàng con

Cập nhật tài liệu Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026 cho thấy, loạt ngân hàng như Nam A Bank, HDBank, TPBank,... đã khởi động, trình đại hội về việc gia nhập các trung tâm tài chính quốc tế (IFC) tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng.

Nhanh chân nhất là Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank; HoSE: NAB) khi ĐHĐCĐ của ngân hàng này chính thức thông qua chủ trương thành lập ngân hàng thương mại TNHH một thành viên hoạt động tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.

Đồng thời, Nam A Bank cũng xây dựng kế hoạch mở rộng hệ sinh thái tài chính thông qua việc góp vốn, mua cổ phần hoặc thành lập các công ty con trong nhiều lĩnh vực như chứng khoán, bảo hiểm, quản lý quỹ và dịch vụ trung gian thanh toán.

Theo tài liệu đại hội, Ngân hàng TMCP Ngoại thương (Vietcombank; HoSE: VCB) cũng sẽ trình cổ đông chủ trương thành lập ngân hàng thương mại do ngân hàng sở hữu 100% vốn tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Theo đó, ngân hàng dự kiến được tổ chức dưới mô hình công ty TNHH một thành viên, với thời hạn hoạt động tối đa 99 năm, tùy thuộc vào giấy phép của cơ quan có thẩm quyền. Quy mô vốn điều lệ ban đầu được đề xuất ở mức 3.000 tỷ đồng, tương đương một ngân hàng quy mô nhỏ trên thị trường hiện nay, nhưng đủ để triển khai các dịch vụ tài chính phục vụ hoạt động quốc tế.

Định hướng hoạt động của ngân hàng này tập trung vào các nghiệp vụ cốt lõi như thanh toán, ngoại hối, tài trợ thương mại, bảo lãnh, bao thanh toán và thư tín dụng, phục vụ các giao dịch xuyên biên giới trong trung tâm tài chính. Đồng thời, ngân hàng cũng hướng tới nhóm khách hàng là các định chế tài chính, doanh nghiệp công nghệ, fintech và nhà đầu tư nước ngoài - những chủ thể dự kiến sẽ hiện diện tại trung tâm tài chính trong giai đoạn tới.

Không đứng ngoài "cuộc chơi", Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank; HoSE: TPB) cũng đã đưa vào tài liệu đại hội kế hoạch thành lập ngân hàng con tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh. Theo đó, TPBank dự kiến thành lập ngân hàng TNHH một thành viên với vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng, thời hạn hoạt động tối đa 99 năm. Ngân hàng này sẽ vận hành theo mô hình “Intelligent Banking”, tập trung vào các lĩnh vực như thanh toán xuyên biên giới, tài chính thương mại, tài sản số, sản phẩm phái sinh và thị trường vốn.

Trong giai đoạn đầu, hoạt động sẽ ưu tiên kết nối hệ thống thanh toán quốc tế, thu xếp nguồn vốn nước ngoài và xây dựng nền tảng tài chính số. Sau đó, phạm vi hoạt động sẽ được mở rộng theo khung pháp lý đặc thù của trung tâm tài chính.

Ngoài ra, 3 ngân hàng khác cũng đang từng bước lộ diện kế hoạch tương tự thông qua các tài liệu chuẩn bị đại hội. Trong đó, SHB đã đưa vào danh sách tờ trình nội dung liên quan đến việc thành lập ngân hàng thương mại một thành viên trực thuộc tại Trung tâm tài chính quốc tế. Tuy nhiên, nội dung chi tiết chưa được công bố đầy đủ.

Thấy gì từ việc loạt ngân hàng muốn thành lập ngân hàng trong trung tâm tài chính quốc tế

Theo ông Nguyễn Hưng – Tổng Giám đốc TPBank, việc thành lập một ngân hàng con trong trung tâm tài chính quốc tế thực chất giống như lập một ngân hàng 100% vốn của mình ở nước ngoài nhưng đặt ngay tại Việt Nam.

"Chúng ta có thể mường tượng mô hình này tương tự như một doanh nghiệp đặt trong khu chế xuất với những cơ chế rất đặc thù và vượt trội so với bình thường, nhưng đồng thời cũng có những hạn chế nhất định.

Một mặt, mô hình này giúp thu hút đầu tư và dòng chu chuyển vốn từ nước ngoài vào Việt Nam; mặt khác, nó tạo ra rào cản để ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực hoặc biến động của thị trường thế giới tác động đến kinh tế và chính sách tiền tệ trong nước. Sắp tới đây, cơ quan điều hành của các trung tâm này sẽ là đơn vị trực tiếp điều phối hoạt động của các ngân hàng", ông Hưng nói.

Về cơ chế quản lý, giám sát, ông Hưng cho biết, các ngân hàng hoạt động trong trung tâm tài chính quốc tế sẽ có một cơ chế rất thông thoáng, đặc biệt là trong các giao dịch với nước ngoài, bao gồm cả giao dịch đầu tư vào và đầu tư ra.

Phần lớn các giao dịch sẽ được thực hiện bằng các loại ngoại tệ tự do chuyển đổi một cách rất dễ dàng, nhưng ngược lại, việc kiểm soát đối với đồng Việt Nam sẽ cực kỳ nghiêm ngặt. Điều này trái ngược với thị trường trong nước là kiểm soát ngoại tệ, còn tại đây, ngân hàng rất hạn chế giao dịch bằng đồng Việt Nam và không được phép huy động vốn từ các cá nhân hay tổ chức Việt Nam để tránh tình trạng đô la hóa. Đại diện TPBank nhấn mạnh sẽ thiết lập một rào cản về mặt cơ chế để khai thác dòng vốn ngoại nhưng đảm bảo những biến động của thị trường thế giới không ảnh hưởng đến thị trường tiền tệ và thị trường vốn ở trong nước.

Ông Hưng cũng hé mở, hiện nay, Chính phủ đã ban hành một số nghị định về cơ chế hoạt động của ngân hàng thương mại trong trung tâm tài chính quốc tế. Tuy nhiên, mọi thứ vẫn đang ở giai đoạn bắt đầu nên các ngân hàng mới chỉ có được những khung pháp lý cơ bản, chắc chắn sau này sẽ cần thêm những quy định cụ thể hơn.

Về nguyên tắc, nếu trung tâm tài chính có quy định riêng thì ngân hàng thực hiện theo đó, nếu không thì vẫn áp dụng các quy định như các tổ chức tín dụng tại Việt Nam. Điểm khác biệt cốt lõi là các ngân hàng này sẽ giao dịch chủ yếu bằng ngoại tệ để tránh đô la hóa và tuyệt đối không huy động vốn từ cá nhân hay tổ chức tại Việt Nam.

"Sẽ có khá nhiều dịch vụ mới mà ngân hàng có thể tham gia, điển hình là việc thực hiện đầu tư ra nước ngoài và chuyển đổi ngoại tệ một cách thuận tiện. Chúng tôi cũng kỳ vọng triển khai được các công nghệ mới thông qua cơ chế thử nghiệm Sandbox ngay trong trung tâm. Ngoài ra, một lợi thế rất lớn là các ưu đãi về thuế doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và thuế nhà thầu tại khu vực này đều được ưu đãi hơn khá nhiều so với mức hiện hành trong nước", ông Hưng kỳ vọng.