Hiệp định EVFTA tác động thế nào đến doanh nghiệp bán lẻ?

10/06/2020 17:35 GMT+7
Theo nhận định của đại diện Vụ Thị trường trong nước (TTTN - Bộ Công Thương), trong bối cảnh Hiệp định EVFTA được thông qua, làn sóng đầu tư nước ngoài vào Việt Nam sẽ tăng mạnh. Do đó, các doanh nghiệp bán lẻ trong nước sẽ gặp không ít những thách thức.

Doanh nghiệp bán lẻ Việt cần tránh bị "thua trên sân nhà"

Cụ thể, theo số liệu từ Vụ TTTN, hiện tại, thị trường phân phối Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển do quy mô dân số lớn (khoảng 96 triệu người), cơ cấu dân số trẻ (60% dân số ở độ tuổi 18-50).

Dự báo chi tiêu hộ gia đình tăng trung bình 10,5%/năm và sẽ lên mức 714 USD/ tháng vào năm 2020. Trong khi đó, tỷ lệ bao phủ của hệ thống bán lẻ hiện đại thấp hơn nhiều nước trong khu vực. Cụ thể, Việt Nam chỉ đạt 25% tổng mức bán lẻ, trong khi ở Philipin là 33%, Thái Lan là 34%, Malaysia 60%, Singapore là 90%,...

"Cùng với các yếu tố thuận lợi khác, trong thời gian qua, làn sóng vốn trong nước và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục "đổ" vào ngành bán lẻ Việt Nam. Có thể nhận thấy trên thị trường đã nổi lên một số nhà phân phối bán lẻ bao gồm cả doanh nghiệp trong nước và nước ngoài đang nắm giữ thị phần chủ yếu, cạnh tranh lẫn nhau và đi đầu trong những xu hướng bán lẻ mới.

Hiệp định EVFTA tác động thế nào đến doanh nghiệp bán lẻ? - Ảnh 1.

Hiệp định EVFTA được thực thi, các doanh nghiệp bán lẻ FDI sẽ "đổ bộ" vào Việt Nam.

Các tập đoàn lớn kinh doanh bán lẻ lớn của nước ngoài như Lotte, Central Group, Aeon, Circle K, K Mart, Auchan, Family Mart… đã liên tục đẩy mạnh chiến lược thâm nhập và mở rộng thị trường bán lẻ tại Việt Nam. Điều này cho thấy tiềm năng thị trường bán lẻ Việt Nam là rất lớn nhưng cuộc đua giành thị phần trong lĩnh vực này cũng ngày càng gay gắt", đại diện Vụ TTTN cho hay.

Theo đó, lãnh đạo Vụ TTTN nhận định, trong tương lai gần, khi hiệp định EVFTA có hiệu lực thực thi thì cam kết mở cửa thị trường dịch vụ, đầu tư, phân phối cũng là nguyên nhân khiến các doanh nghiệp lớn của các quốc gia thành viên EU đẩy mạnh đầu tư vào ngành phân phối, bán lẻ của Việt Nam.

"Trong khi đó, phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam là các doanh nghiệp nhỏ và vừa với nguồn lực hạn chế, chỉ có một số ít doanh nghiệp lớn của Việt Nam như Saigon Co.op, VinCommerce, Thegioididong, Bách hóa Xanh, Satra, BRG Retail … mới đủ năng lực để cạnh tranh, khẳng định vị thế của mình trên thị trường bán lẻ Việt Nam.

Tốc độ thâm nhập và mở rộng ngày một gia tăng của các hãng phân phối nước ngoài đã gây sức ép rất lớn và là mối lo ngại cho các nhà bán lẻ nội địa. Nhiều hàng hóa sản xuất trong nước bị suy giảm thị phần, đặc biệt đối với phân khúc khách hàng cao cấp thiếu vắng thương hiệu Việt Nam. Các doanh nghiệp lớn của nước ngoài liên tục gia tăng thị phần và dự báo nhiều khả năng sẽ còn tăng với tốc độ rất nhanh trong thời gian tới", đại diện Vụ TTTN nhận định.

Doanh nghiệp trong nước phải thay đổi ngay

Trước sức ép của hội nhập kinh tế, Việt Nam phải thực hiện cam kết mở cửa thị trường nội địa theo các cam kết của các hiệp định như CPTPP và sắp tới là EVFTA.

Điều này dẫn đến sự thâm nhập mạnh mẽ của doanh nghiệp nước ngoài nhằm mở rộng chuỗi bán lẻ tại Việt Nam đang đặt ra những thách thức lớn cho doanh nghiệp trong nước.

Theo đó, ở thời điểm hiện tại và trong thời gian tới, các doanh nghiệp nội địa của Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn khi phải cạnh tranh với hàng hóa nhập khẩu từ nhiều nguồn khác.

Đặc biệt, với các mặt hàng có giá cả phải chăng và chất lượng, mẫu mã tốt hơn. Ngoài ra khi thực hiện EVFTA, thị trường trong nước bắt buộc phải tiếp tục mở cửa thêm cho hàng nhập khẩu từ các nước EU, điều này sẽ lại càng tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp trong nước.

Hiệp định EVFTA tác động thế nào đến doanh nghiệp bán lẻ? - Ảnh 2.

Gia tăng nhập khẩu sẽ không đổ dồn ngay khi Hiệp định EVFTA được thực thi

"Dự báo, tác động của EVFTA đối với nhập khẩu của Việt Nam từ thị trường các nước thành viên EVFTA trong giai đoạn 2020 - 2030 ước tính sẽ đạt khoảng gần 3,0 tỷ USD.

Nhóm hàng hóa Việt Nam tăng nhập khẩu nhiều nhất từ EU là phương tiện và thiết bị vận tải với mức tăng là hơn 200 triệu USD, chiếm 12% tổng giá trị gia tăng nhập khẩu của Việt Nam từ thị trường các nước thành viên trong EVFTA. Tuy nhiên, gia tăng nhập khẩu sẽ không tập trung vào thời điểm ngay sau khi EVFTA có hiệu lực vì Việt Nam có lộ trình xoá bỏ thuế dài, từ 7-10 năm", đại diện Bộ Công Thương cho hay.

Tuy việc gia tăng nhập khẩu sẽ diễn ra dần từ 7 đến 10 năm, tuy nhiên, Bộ Công Thương cũng khuyến cáo doanh nghiệp bán lẻ trong nước cần có những động thái thay đổi ngay ở thời điểm hiện tại. Cụ thể, thực hiện các chương trình, hoạt động quảng bá cho doanh nghiệp Việt, hàng Việt xây dựng được thương hiệu, tạo lập vị thế trong lĩnh vực phân phối bán lẻ trên thị trường trong nước.

"Về phía Bộ Công Thương đã tổ chức một số chương trình phát triển thương mại miền núi, vùng sâu vùng xa và hải đảo giai đoạn 2019-2020. Chương trình mỗi xã một sản phẩm giai đoạn 2018 – 2020, đề án phát triển thương mại nông thôn giai đoạn 2010 - 2015, định hướng đến năm 2020

Ngoài ra, nhằm triển khai hiệu quả Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ năm 2018, Bộ Công Thương đã ban hành một số văn bản để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi phân phối sản phẩm Việt tại thị trường trong nước. Theo đó, công tác hỗ trợ doanh nghiệp và vừa tham gia cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị trong và ngoài nước được chú trọng. Nội dung các hoạt động gồm: tổ chức các khóa đào tạo nâng cao trình độ công nghệ, kỹ thuật sản xuất chuyên biệt, liên kết sản xuất, kinh doanh, phát triển thương hiệu, mở rộng thị trường, tư vấn về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, chất lượng", đại diện Bộ Công Thương thông tin thêm.

Quốc hội thông qua EVFTA: Nông sản Việt mừng gì, lo gì?
Thanh Phong