Quyết định gần đây của hãng sản xuất năng lượng tái tạo Jinko Solar có trụ sở chính ở Thượng Hải để bán quyền kiểm soát nhà máy tại bang Florida đã nối dài làn sóng rút lui trị giá gần 3 tỷ USD của các công ty công nghệ sạch Trung Quốc khỏi Mỹ, trong bối cảnh họ phải đối mặt với môi trường chính sách ngày càng thù địch và nguy cơ mất các ưu đãi từ thời cựu Tổng thống Joe Biden.

Cụ thể, hãng Jinko có trụ sở tại Thượng Hải đã đồng ý bán khoảng 75% cổ phần tại cơ sở sản xuất tấm pin mặt trời ở Florida cho quỹ đầu tư tư nhân FH Capital. Người phát ngôn Jinko cho biết mục đích chính của thương vụ là “tối ưu hóa phân bổ tài sản ở nước ngoài, bảo đảm chiến lược dài hạn tại Mỹ, tăng tính linh hoạt và tuân thủ quy định”. Trong hồ sơ gửi cơ quan quản lý, công ty nói quyết định này xuất phát từ yêu cầu tuân thủ “các quy định sản xuất nội địa của Mỹ” và nhằm “giảm thiểu rủi ro vận hành”, dù không nêu cụ thể quy định nào.

Động thái của Jinko diễn ra sau các bước đi tương tự của nhiều doanh nghiệp Trung Quốc nhằm giảm hiện diện tại Mỹ hoặc rút lui hoàn toàn. Trina Solar đã bán phần lớn cổ phần tại nhà máy lắp ráp ở Texas vào năm 2024, trong khi Corning mua lại một nhà máy của JA Solar tại bang Arizona năm ngoái.

Công ty Ningbo Boway Alloy Material niêm yết tại Thượng Hải hôm thứ Tư cũng thông báo sẽ bán tài sản sản xuất năng lượng mặt trời tại Mỹ cho tập đoàn Ấn Độ INOXGFL do các yêu cầu ngày càng siết chặt đối với thực thể nước ngoài theo dự luật thuế của ông Trump.

Theo nghiên cứu của Rhodium Group, các công ty Trung Quốc trong lĩnh vực công nghệ sạch đã hủy khoảng 2,8 tỷ USD dự án sản xuất dự kiến tại Mỹ trong năm 2025. Tính đến cuối tháng 3, hơn một nửa số khoản đầu tư công nghệ sạch của Trung Quốc tại Mỹ được công bố từ năm 2022 đã bị hủy bỏ, đình hoãn hoặc trì hoãn.

Đây là một phần của xu hướng suy giảm rộng lớn hơn khi tổng đầu tư vào công nghệ sạch tại Mỹ giảm 17% trong năm ngoái, theo báo cáo công bố hôm thứ Tư của Rhodium.

Các nhà sản xuất thiết bị năng lượng mặt trời, pin và công nghệ xe điện từng chứng kiến sự bùng nổ đầu tư sau khi các khoản tín dụng thuế thời Biden thu hút doanh nghiệp Trung Quốc công bố tới 5,6 tỷ USD đầu tư chỉ riêng trong năm 2023. Tuy nhiên, tình hình đã đảo chiều mạnh kể từ khi chính quyền Tổng thống Donald Trump cắt giảm ưu đãi và đặc biệt là sau khi dự luật thuế năm ngoái đưa ra thêm rào cản đối với các nhà sản xuất có liên hệ với những “thực thể nước ngoài đáng lo ngại”.

Ông Li Shuo, Giám đốc Trung tâm Khí hậu Trung Quốc thuộc Viện Chính sách Xã hội châu Á cho rằng quyết định của Jinko cho thấy “những thách thức khổng lồ mà các công ty công nghệ sạch Trung Quốc đang đối mặt tại Mỹ”.

“Động thái này là lời cảnh báo lạnh gáy đối với bất kỳ ai muốn đến Mỹ xây nhà máy”, ông nói.

Những thay đổi chính sách trong đạo luật “One Big Beautiful Bill Act” của ông Trump khiến các nhà máy do doanh nghiệp Trung Quốc kiểm soát, hoặc phụ thuộc mạnh vào chuỗi cung ứng do Trung Quốc thống trị, khó hoặc gần như không thể đủ điều kiện nhận các khoản tín dụng thuế sản xuất hấp dẫn.

Ông Rob Barnett, chuyên gia phân tích cấp cao của Bloomberg Intelligence, nhận định việc mất quyền tiếp cận các khoản ưu đãi này sẽ khiến các nhà máy thuộc sở hữu Trung Quốc “bất lợi rất lớn” so với doanh nghiệp Mỹ.

Ví dụ, First Solar – nhà sản xuất pin mặt trời lớn nhất Mỹ – cho biết họ dự kiến nhận hơn 2 tỷ USD tín dụng thuế trong năm nay.

Dù Bộ Tài chính Mỹ chưa công bố hướng dẫn cụ thể về tỷ lệ sở hữu để đủ điều kiện nhận ưu đãi thuế, các nhà phân tích cho rằng các doanh nghiệp có liên hệ với Trung Quốc sẽ rất khó đáp ứng yêu cầu.

“Môi trường chính sách đang trở nên hạn chế hơn”, bà Margaret Jackson, chuyên gia thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định.

Theo bà, các quy định cứng rắn hơn đồng nghĩa với việc cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping tại Bắc Kinh tuần này khó có thể thúc đẩy làn sóng đầu tư mới của doanh nghiệp Trung Quốc vào ngành công nghệ xanh của Mỹ.

“Tôi không nghĩ vòng tròn xung quanh ông Trump còn nhiều người muốn mở thêm không gian cho đầu tư Trung Quốc”, bà Jackson nói.