Vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp: Doanh nghiệp có 2 cách để xử lý

24/08/2022 15:13 GMT+7
TS. Lê Xuân Nghĩa – Chuyên gia kinh tế cho rằng, các doanh nghiệp nếu tự thấy mình có khả năng rơi vào cảnh vỡ nợ trái phiếu, cần có hành động ngay. Vị chuyên gia này cũng đã gợi ý 2 cách doanh nghiệp có thể áp dụng để xử lý.

Doanh nghiệp có 2 cách để xử lý trước nguy cơ vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp

TS. Lê Xuân Nghĩa – Chuyên gia kinh tế cho biết, doanh nghiệp Việt Nam giống doanh nghiệp Trung Quốc là có tình trạng dư cung, thiếu cung ở một vài phân khúc bất động sản, dẫn đến không có hàng để bán nên dòng tiền bị âm. Nhiều dự án đắp chiếu không có tiền triển khai, không có tiền giải phóng mặt bằng... 

Nhưng doanh nghiệp Việt Nam đang có vấn đề nghiêm trọng hơn, đó là dòng vốn lâu nay cho bất động sản đang bị đình trệ, đặc biệt là vốn trái phiếu doanh nghiệp.

"Theo ước tính của chúng tôi, từ nay đến cuối năm nay sẽ có 112.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp đáo hạn. Trong tổng dư nợ 1,4 triệu tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp hiện nay có tới 700-800 nghìn tỷ đồng dư nợ bất động sản. Đóng băng thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ gây ra nhiều hệ lụy", TS. Nghĩa cảnh báo.

Vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp: Doanh nghiệp có 2 cách để xử lý - Ảnh 1.

TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia kinh tế . (Ảnh: Vietnambiz)

Từ thực tế trên, ông Nghĩa cho rằng, việc cấp thiết cần làm ngay từ nay đến cuối năm là nhanh chóng ban hành được Nghị định sửa đổi Nghị định 153/2020/NĐ-CP về chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế.

Đồng thời, phải khuyến khích được các tập đoàn uy tín phát hành trở lại trái phiếu doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Chính phủ, Bộ Tài chính phải có thông điệp để tạo niềm tin cho doanh nghiệp phát hành trái phiếu; phải có kế hoạch áp dụng xếp hạng tín nhiệm cho tất cả doanh nghiệp.

"Nhìn sang các quốc gia trên thế giới, các nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư trong cộng đồng không thể nhìn vào bảng cân đối tài chính, báo cáo kết quả kinh doanh, báo cáo dòng tiền,… để quyết định đầu tư, họ đơn giản quan tâm chuyện doanh nghiệp đó được xếp hạng như thế nào. Làm tài chính mà không có chuyện xếp hạng thì như sờ voi mà đoán, đi trong sương mù", TS. Lê Xuân Nghĩa nhận định.

Cũng theo vị chuyên gia này, cơ quan quản lý cần cân nhắc, tránh hình sự hoá, các doanh nghiệp vừa đến thời điểm đáo hạn, không trả được nợ trái phiếu. Bởi vì nếu làm như vậy sẽ ảnh hưởng lớn tới thị trường và cả nhà đầu tư.

Đơn cử như vụ việc của Tân Hoàng Minh. Có tài sản cần bán để trả nợ phải qua Bộ Công an, nhà đầu tư muốn nhận tiền cũng phải phải qua Bộ Công an khiến vụ việc rất phức tạp. Do đó, cơ quan chức năng khi quản lý trái phiếu thì cần có phương án xử lý đối với trường hợp doanh nghiệp có thể vỡ nợ trái phiếu.

Đối với các doanh nghiệp, nếu tự thấy mình có khả năng rơi vào cảnh vỡ nợ trái phiếu, TS. Lê Xuân Nghĩa khuyến nghị, cần có hành động ngay.

Một là, mời công ty tư vấn, công ty kiểm toán rà soát lại tài chính của mình và mạnh dạn phát hành tiếp một đợt trái phiếu nữa để đáo hạn, có thể phải chấp nhận lãi suất cao. Vượt qua được vấn đề này, doanh nghiệp mới có cơ hội tồn tại lâu dài trong thị trường.

Thứ hai, là tìm mọi cách thanh lý tài sản, thanh lý dự án để trả nợ nhà đầu tư. Thứ hai, nếu không thể phát hành thêm thì phải nhanh chóng bán các dự án đang có để giải quyết rốt ráo nợ trái phiếu doanh nghiệp đến hạn, tránh để mất uy tín.

Ông Nghĩa thông tin thêm: Đảo nợ thực chất không xấu mà do đặc điểm thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang có kỳ hạn quá ngắn (chỉ khoảng 3 năm), buộc doanh nghiệp phải liên tục phát hành mới để đảo nợ. Trước đây, trái phiếu Chính phủ (TPCP) cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi kỳ hạn phát hành chỉ 1-3 năm, tức giải ngân đầu tư công chưa xong đã đến kỳ đáo hạn. Cuối cùng, Chính phủ hạ quyết tâm tìm mọi cách để đẩy kỳ hạn trái phiếu Chính phủ lên 5-10 năm, thậm chí 20 - 30 năm. Bí quyết cho sự thành công này là hai chữ: Minh bạch.

"Nếu chúng ta làm được như vậy với trái phiếu doanh nghiệp thì quá tốt", TS. Nghĩa kỳ vọng.

5 giải pháp nâng cao chất lượng trái phiếu doanh nghiệp

Bàn về việc nâng cao chất lượng trái phiếu doanh nghiệp tại tọa đàm "Phát triển nguồn vốn cho bất động sản" do Tạp chí Điện tử Doanh nhân Việt Nam tổ chức sáng nay, ông Phùng Xuân Minh - Chủ tịch HĐQT Saigon Ratings nêu ra 5 giải pháp.

Thứ nhất, thông tin giao dịch thị trường phải được quản lý, giám sát chặt chẽ, tăng tính công khai minh bạch và bảo vệ các quyền lợi hợp pháp của các nhà đầu tư.

Vỡ nợ trái phiếu doanh nghiệp: Doanh nghiệp có 2 cách để xử lý - Ảnh 3.

Ông Phùng Xuân Minh - Chủ tịch HĐQT Saigon Ratings. (Ảnh: Vietnambiz)

Thứ hai, các tổ chức phát hành và trái phiếu cần phải được quy định bắt buộc Xếp hạng tín nhiệm. Trên cơ sở đó, có thể phân định rõ chất lượng tín nhiệm của từng loại hình tổ chức phát hành và các trái phiếu, theo chuẩn mực và tiêu chí đánh giá ở các mức đầu tư hay là đầu cơ để các nhà đầu tư trên thị trường tham khảo, quyết định đầu tư phù hợp với khẩu vị rủi ro đầu tư.

Thứ ba, từng bước tạo lập và hình thành tập quán văn hóa Xếp hạng tín nhiệm của hệ thống doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới, phù hợp với các khuyến nghị của các tổ chức định chế tài chính quốc tế có uy tín như Ngân hàng thế giới (IMF), Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB); đồng thời phù hợp với thông lệ quản lý và kinh nghiệm phát triển thị trường ở các quốc gia tiên tiến.

Thứ tư, Nhà nước cần có chính sách khuyến khích các doanh nghiệp phát hành trái phiếu ra công chúng. Đối với các hoạt động giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ cần phải được quản lý thành thị trường giao dịch có tổ chức.

Đồng thời, phải phát triển thị trường trái phiếu sơ cấp và thứ cấp nhằm tăng tính thanh khoản cho việc giao dịch chuyển đổi trái phiếu. Bộ Tài chính đang thực hiện các chính sách thúc đẩy thị trường trái phiếu doanh nghiệp thứ cấp tập trung.

Thứ năm, Nhà nước khuyến khích và tiến tới có các chính sách quy định bắt buộc các doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán, theo chuẩn mực của quốc tế (IFRS).

Huyền Anh