“Ông lớn vô danh” BYD vươn lên số 1 thế giới

Theo Invadingsea, trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump và cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình tuần trước, không thiếu những vấn đề nóng được hai nhà lãnh đạo bàn thảo: Đài Loan, chiến sự Iran hay thuế quan. Tuy nhiên, có một chủ đề gần như vắng bóng trong chương trình nghị sự công khai: nền kinh tế năng lượng sạch và sự thống trị áp đảo của Trung Quốc trong lĩnh vực này.

Đây là thực tế khó chấp nhận đối với Mỹ, đặc biệt trong ngành xe điện (EV).

Các hãng xe đến từ Đức, Nhật Bản hay “3 ông lớn ô tô” Mỹ từ lâu đã trở thành những thương hiệu quen thuộc trên toàn cầu. Nhưng cái tên đang đứng đầu thị trường xe điện thế giới lại là một hãng mà nhiều người Mỹ thậm chí còn chưa từng nghe tới: BYD.

Chỉ trong vòng 5 năm, nhà sản xuất xe điện Trung Quốc này đã vượt qua hàng loạt tập đoàn ô tô lâu đời nhất thế giới để trở thành hãng xuất khẩu nhiều xe hơn cả Mỹ và Nhật Bản cộng lại, từ vị trí thứ sáu vươn lên số một.

Năm 2025, BYD thậm chí còn vượt Tesla về doanh số bán xe điện toàn cầu.

Nhiều người Mỹ có thể nghĩ rằng những chiếc xe này chắc hẳn không quá đặc biệt, có lẽ chỉ giống như “Yugo của thời xe điện”, ám chỉ dòng xe giá rẻ từng bị chế giễu trong quá khứ. Và đó là lý do chúng chưa xuất hiện nhiều trên đường phố Mỹ.

Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại.

BYD hiện sở hữu dải sản phẩm trải rộng từ phân khúc phổ thông tới cao cấp, với chất lượng được đánh giá hàng đầu. Xe của hãng có quãng đường di chuyển dài hơn nhiều đối thủ cạnh tranh – một mẫu xe năm 2026 có thể chạy tới 626 dặm chỉ với một lần sạc – đồng thời tốc độ sạc pin cũng vượt trội.

Công nghệ “sạc siêu tốc” của BYD chỉ mất chưa đầy 15 phút, trong khi sạc tại nhà trung bình khoảng ba giờ.

Phó chủ tịch điều hành BYD Stella Li thậm chí tuyên bố bà “không nhìn thấy bất kỳ đối thủ cạnh tranh nào” với những gì công ty đang sản xuất.

Giám đốc điều hành Ford, Jim Farley, cũng từng thừa nhận BYD là “đối thủ khiến ông phải choáng váng nhất”.

Ông nói vào năm 2025 rằng hãng xe Trung Quốc này nộp trung bình 52 bằng sáng chế mỗi ngày và cho rằng: “Chi phí sản xuất cũng như chất lượng xe của họ vượt xa những gì tôi thấy ở phương Tây”.

Tuy nhiên, ngay cả khi người Mỹ muốn mua xe BYD, mức thuế hơn 100% áp lên dòng xe này đã khiến chúng gần như không thể xuất hiện trên đường phố Mỹ.

Mỹ tụt lại trong cuộc đua năng lượng sạch

Sự thống trị của Trung Quốc trong lĩnh vực xe điện – và cả nhiều ngành công nghệ năng lượng sạch khác – đang gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với Mỹ.

Trong khi phần còn lại của thế giới đang tăng tốc hướng tới nền kinh tế carbon thấp cùng những lợi ích tài chính khổng lồ đi kèm, nước Mỹ lại có dấu hiệu rút lui khỏi các cam kết năng lượng sạch.

Tại Mỹ, giá xăng đang tăng từng ngày và được dự báo sớm đạt mức cao nhất trong nhiều thập kỷ, nhưng các ưu đãi dành cho người mua xe điện lại bị cắt giảm.

Chưa kể, những vấn đề dai dẳng của mạng lưới trạm sạc tiếp tục làm gia tăng nỗi lo hết pin giữa đường của người dùng.

Đúng là doanh số xe điện tại Mỹ đang tăng dần, và Florida hiện là một trong những bang có lượng xe điện cao nhất cả nước. Nhưng nhìn trên bình diện quốc gia, Mỹ vẫn tụt hậu khá xa so với nhiều nước khác, cả về số lượng lẫn chất lượng.

Theo tác giả Bob Inglis, với lịch sử lâu đời về đổi mới sáng tạo và tư duy đột phá, Mỹ không nên hài lòng với vị trí bị bỏ lại phía sau.

Ông nhắc lại bài học trong thập niên 1960, khi Liên Xô phóng vệ tinh Sputnik, mở màn cuộc chạy đua không gian với Mỹ.

Trong bài phát biểu nổi tiếng tại Đại học Rice năm 1962, Tổng thống John F. Kennedy từng thừa nhận: “Chắc chắn rằng chúng ta đang bị tụt lại và sẽ còn tụt lại một thời gian trong lĩnh vực bay vào vũ trụ”.

Tuy nhiên, ông Kennedy cũng khẳng định Mỹ không chấp nhận bị bỏ xa và sẽ vượt lên trong thập niên đó – điều cuối cùng đã trở thành hiện thực với cuộc đổ bộ lên Mặt trăng.

Theo ông Bob Inglis, thế giới hiện đang bước vào một cuộc đua mới, và xe điện chính là làn sóng của hiện tại cũng như tương lai.

“Mỹ có thể đang tụt lại phía sau. Nhưng chúng ta hoàn toàn có thể bắt kịp. Thậm chí có thể chiến thắng”, ông viết.