Lone Pine, thị trấn chỉ có chưa đầy 2.000 dân, từ lâu nổi tiếng là điểm dừng chân của du khách và những người yêu thích hoạt động ngoài trời. Tuy nhiên, những tháng gần đây, nơi đây chứng kiến làn sóng phản đối ngày càng mạnh mẽ sau khi công ty khai khoáng Mojave Precious Metals, công ty con của doanh nghiệp Canada K2 Gold, nhận được giấy phép cuối cùng để triển khai dự án thăm dò vàng mang tên Mojave Project tại khu vực Conglomerate Mesa.

Conglomerate Mesa là vùng núi sa mạc rộng khoảng 14.000 mẫu Anh, nằm cách Lone Pine khoảng 24 km. K2 Gold cho biết khu vực này chứa trữ lượng vàng và khoáng sản chất lượng cao rất lớn.

Sau hơn 7 năm nghiên cứu, công ty cuối cùng đã được cơ quan quản lý đất đai liên bang Mỹ (BLM) bật đèn xanh cho dự án thăm dò trên diện tích khoảng 6.000 ha.

Ngay sau khi được phê duyệt, trực thăng liên tục vận chuyển vật liệu và thiết bị từ sân bay Lone Pine lên núi để chuẩn bị cho hoạt động khoan thăm dò. Theo K2 Gold, đây mới chỉ là bước đầu nhằm xác định quy mô trữ lượng vàng. Tuy nhiên, những người phản đối cho rằng khoan thăm dò gần như luôn là tiền đề cho hoạt động khai thác quy mô lớn sau này.

Dự án xuất hiện trong bối cảnh nước Mỹ đang chứng kiến một “cơn sốt vàng” mới. Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy khai thác tài nguyên thông qua đạo luật năng lượng mới, đồng thời xếp vàng và bạc vào nhóm khoáng sản chiến lược. Giá vàng ở mức cao kỷ lục cũng khiến hàng loạt dự án khai mỏ tại California, Oregon và Nevada được xúc tiến.

BLM khẳng định dự án đã trải qua quá trình đánh giá môi trường kéo dài, tham vấn cộng đồng và các bộ lạc bản địa. Phiên bản được phê duyệt đã bị thu hẹp đáng kể so với đề xuất ban đầu, với số điểm khoan ít hơn, hạn chế sử dụng nước và không cho phép xe tải hoạt động trong khu vực nhạy cảm.

Tuy nhiên, nhiều bộ lạc bản địa không chấp nhận lập luận này. Với họ, Conglomerate Mesa không chỉ là một dãy núi mà còn là vùng đất linh thiêng gắn liền với lịch sử và văn hóa hàng trăm năm của người Paiute Shoshone. Các trưởng lão cho biết nơi đây từng là tuyến đường di cư truyền thống, khu vực săn bắn và thu hoạch hạt thông của tổ tiên họ. Những di vật khảo cổ, tranh khắc đá cổ và các địa điểm văn hóa vẫn còn tồn tại gần khu vực dự kiến khoan thăm dò.

Bên cạnh giá trị văn hóa, Conglomerate Mesa còn là nơi sinh sống của nhiều loài thực vật quý hiếm, trong đó có loài cúc đá Inyo mới được xếp vào danh sách loài bị đe dọa và khoảng 2.000 cây Joshua – biểu tượng đặc trưng của vùng sa mạc miền Tây nước Mỹ.

Những người phản đối lo ngại hoạt động thăm dò hôm nay có thể mở đường cho các mỏ lộ thiên trong tương lai. Một số chuyên gia cảnh báo nếu vàng được phát hiện với trữ lượng lớn, khu vực này có thể phát triển thành các mỏ sử dụng công nghệ hòa tách bằng xyanua, phương pháp từng gây tranh cãi vì các tác động môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Ở chiều ngược lại, một bộ phận cư dân địa phương và doanh nghiệp nhỏ ủng hộ dự án. Họ cho rằng nền kinh tế Lone Pine đang suy giảm và thị trấn cần thêm việc làm cũng như nguồn thu mới. Tuy nhiên, ngay cả báo cáo của BLM cũng thừa nhận số việc làm trực tiếp tạo ra trong giai đoạn thăm dò sẽ khá hạn chế và phần lớn lao động chuyên môn có thể phải tuyển từ nơi khác.

Cuộc tranh cãi tại Lone Pine vì thế phản ánh xung đột ngày càng lớn tại miền Tây nước Mỹ: giữa nhu cầu khai thác tài nguyên phục vụ tăng trưởng kinh tế với nỗ lực bảo vệ môi trường và các vùng đất linh thiêng của người bản địa. Với nhiều người Paiute Shoshone, cuộc chiến không đơn thuần là chống một dự án khai mỏ, mà là bảo vệ mối liên kết giữa các thế hệ tương lai với vùng đất tổ tiên của họ.