Hà Nội muốn cơ chế đặc thù để hoàn thành 616,9km đường sắt đô thị
Hà Nội sẽ có 15 tuyến đường sắt đô thị
Thông tin về Quy hoạch Giao thông vận tải (GTVT) Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và định hướng Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tại hội nghị tổng kết của Bộ GTVT diễn ra vào ngày 30/12, ông Nguyễn Phi Thường, Giám đốc Sở GTVT TP Hà Nội cho biết, theo Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065, TP.Hà Nội sẽ có mạng lưới đường sắt đô thị gồm 15 tuyến/đoạn tuyến với tổng chiều dài khoảng hơn 616,9km.
Đến nay, TP.Hà Nội đã đưa vào vận hành khai thác 21,5km của tuyến số 2A (đoạn Cát Linh - Hà Đông, dài 13km) và tuyến số 3 trên cao (đoạn Nhổn - Cầu Giấy, dài 8,5km), chiếm khoảng 4% trên tổng số 616,9km.
TP.Hà Nội đang phấn đấu tỷ lệ vận tải hành khách công cộng năm 2035 đạt 50 - 55%, sau năm 2035 đạt 65 - 70%, UBND TP.Hà Nội đã tích cực, chủ động phối hợp với Bộ GTVT xây dựng, hoàn chỉnh Đề án tổng thể đầu tư xây dựng đường sắt đô thị Thủ đô (Đề án).
Dự kiến, đến năm 2025, TP.Hà Nội hoàn thành đầu tư xây dựng khoảng 410,8km đường sắt đô thị theo quy hoạch giao thông vận tải Thủ đô.
Trong giai đoạn tiếp theo (2036 - 2045) phấn đấu hoàn thành đầu tư xây dựng khoảng 200,7km, nâng tổng số chiều dài hệ thống đường sắt đô thị lên khoảng 616,9km.
Để thực hiện được mục tiêu, Ông Thường cho biết, TP.Hà Nội đã tập trung nghiên cứu, xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm ưu tiên bố trí vốn đầu tư; phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho Thủ đô; rút ngắn trình tự, thủ tục nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện và hoàn thành các dự án.
Hiện nay, Đề án tổng thể đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đô thị TP.Hà Nội đã được Chính phủ, Thường trực Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, thống nhất báo cáo Bộ Chính trị thông qua và dự kiến trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp bất thường tháng 02/2025 làm cơ sở cho TP.Hà Nội triển khai theo đúng tiến độ yêu cầu của Kết luận số 49-KL/TW của Bộ Chính trị.
Theo ông Thường, TP.Hà Nội đã đề xuất 6 giải pháp, bao gồm nhóm giải pháp về cơ chế, chính sách; xây dựng, ban hành khung chính sách thu hồi đất, đền bù, hỗ trợ, tái định cư phù hợp nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng phục vụ thi công các dự án.
Cùng đó, Hà Nội tập trung, ưu tiên tối đa bố trí vốn đầu tư cho đường sắt đô thị, trong đó, đầu tư công đóng vai trò chủ đạo, dẫn dắt, kết hợp đa dạng hóa nguồn vốn, các hình thức, phương thức đầu tư, đẩy mạnh đầu tư theo phương thức đối tác công - tư để giảm áp lực huy động vốn từ nguồn ngân sách Nhà nước.
Hà Nội xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức chuyên ngành cho đường sắt đô thị. Xây dựng, ban hành và triển khai thực hiện chính sách ưu tiên phát triển công nghiệp đường sắt và công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt.
Đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ; tăng cường, đa dạng hóa liên kết, hợp tác quốc tế chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực giao thông vận tải đường sắt, đặc biệt là công nghệ đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.
Cuối cùng là tuyển chọn tư vấn quốc tế có đủ trình độ chuyên môn, năng lực, kinh nghiệm về quy hoạch, chuẩn bị đầu tư và quản lý dự án.
Phát triển công nghiệp đường sắt
UBND TP.Hà Nội kiến nghị Bộ GTVT chủ trì, phối hợp, hỗ trợ TP.Hà Nội hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư tổng thể toàn bộ mạng lưới đường sắt đô thị của thành phố và các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để triển khai thực hiện.
Sớm hoàn thiện quy hoạch các tuyến, ga đường sắt khu đầu mối TP.Hà Nội bảo đảm đồng bộ, có tính kết nối với mạng lưới quy hoạch đường sắt đô thị và hệ thống giao thông công cộng của TP.Hà Nội.
Chủ trì, phối hợp TP.Hà Nội trong công tác xây dựng quy chuẩn, tiêu chuẩn cho các tuyến đường sắt đô thị của thành phố, hướng tới hoàn thiện bộ khung quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đường sắt đô thị của cả nước.
Hà Nội xây dựng chiến lược và thực hiện công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; bổ sung quy hoạch, xây dựng, phát triển các khu công nghiệp đường sắt, đường sắt đô thị nhằm bảo đảm tính liên thông, đồng bộ cho toàn bộ hệ thống.
Ngoài ra, TP.Hà Nội kiến nghị Bộ GTVT đẩy nhanh công tác quy hoạch và đầu tư xây dựng tổ hợp ga Ngọc Hồi, tuyến đường sắt vành đai phía tây TP.Hà Nội, đoạn Ngọc Hồi - Thạch Lỗi.
Đồng thời, nghiên cứu đầu tư xây dựng đồng thời tuyến đường sắt vành đai phía Đông hoàn thành trước năm 2030 (đoạn Ngọc Hồi - Lạc Đạo - Bắc Hồng - Thạch Lỗi) trong quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt kết nối Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (có đoạn tuyến đi trùng với tuyến đường sắt vành đai phía Đông).
UBND TP.Hà Nội cũng kiến nghị Bộ GTVT sớm bàn giao kết cấu hạ tầng tuyến ĐSĐT số 1 (Yên Viên - Ngọc Hồi), tuyến đường sắt đô thị số 6 (Nội Bài - Ngọc Hồi) để UBND TP Hà Nội triển khai thực hiện đầu tư xây dựng theo đúng tiến độ yêu cầu của Đề án tổng thể đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đô thị Thủ đô.